Als fundamenten niet meer werken
Foto: Einde van de beursrit in zicht?
Terwijl de economie hapert en de bedrijfswinsten afkoelen, zoeken koersen hogere regionen op. Dit was in het verleden nooit een recept voor een langdurig succes op de beurs, waarschuwt Nico Pantelis.

We schreven er vorig week al uitvoerig over. De economie groeit steeds met meer moeite. Eerder was er al uitgesproken zwakte merkbaar op het Europese continent en Japan. Gaandeweg begonnen ook de opkomende landen tegen te sputteren, waardoor zelfs sterkhouder Amerika langzaam maar zeker in een moeilijk vaarwater terecht lijkt te komen. De mondiale groeimotor draait op lagere toeren, zoveel is duidelijk. En dat is een fundamenteel probleem, want de globale schuldenberg blijft onverminderd snel doorgroeien. Vroeg of laat implodeert dit systeem onder zijn eigen gewicht.

Toch lijken beleggers zich hier voorlopig weinig zorgen over te maken. De koersen worden week na week hoger gezet. Dit terwijl de onderliggende fundamenten week na week afzwakken. Het een en ander is goed te zien op de volgende grafiek die eerder verscheen in de weekendmailing van Slim Beleggen.

SPX vs EPS vs PE20

U ziet diverse lijnen op twee grafieken. De zwarte lijn op de bovenste grafiek is de koers van de S&P 500. De rode lijn is de stand van de S&P 500 bij een K/W van 20x. Op de tweede grafiek ziet u een blauwe lijn waar u de evolutie van de winst per aandeel (WPA) van de S&P 500 ziet. Op beide grafieken is duidelijk te zien dat de winstevolutie van de S&P 500 in een neerwaartse trend zit sinds de start van 2015.

Door de aanhoudende stijging van de koersen in 2016 ziet u dat de S&P 500 inmiddels in een zone van overwaardering zit. Een K/W van 20x met een WPA van 86,5 USD geeft immers een stand van 1.731 voor de index, terwijl deze vandaag boven 2.100 noteert. Dit was ooit anders, bijvoorbeeld met de ingang van 2012. Toen noteerde de S&P 500 aan 1.200, terwijl een K/W van 20x op dat ogenblik een koers van 1.700 voor de index verantwoordde. U ziet dat beurskoersen niet altijd de realiteit volgen.

Dat is ook niet de functie van koersen. Ze proberen de toekomst te verdisconteren naar vandaag. En daar knelt weleens het schoentje. In 2012 waren beleggers te terughoudend over de toekomst. Men zag het te somber in, blijkt achteraf. De vraag is of beleggers vandaag de toekomst te rooskleurig inschatten. Daar lijkt het, gezien de ontwikkeling van de winst inmiddels wel op. Toch mogen we een belangrijke factor hierbij niet over het hoofd zien: de rente. De rente is in feite de kost van kapitaal. Nu mondiaal gezien steeds meer negatieve rente in rekening wordt gebracht, werkt het mechanisme omgekeerd.

negatieve rente wereldwijd

Op de bovenstaande tabel van Pension Partners is duidelijk te zien dat steeds meer uitgifte van overheden een negatieve rente opbrengen. Enkel in de VS is dit vooralsnog niet aan de orde. Maar kijk eens naar Zwitserland, Japan of Duitsland. Het is precies zoals we hier vorig jaar al beschreven. Negatieve rente werkt als een zwarte gat voor het financiële systeem. Dit is exact hetgeen we momenteel zien. En het probleem van zwarte gaten is dat ze altijd eindigen in een ‘big bang’. We vrezen dat dit ook aan de orde zal zijn voor het financiële systeem.

De vraag is alleen hoe lang dit ‘zwarte gat’ nog kan aanhouden. We weten van echte zwarte gaten dat het een eeuwigheid kan duren vooraleer ze imploderen. Voor het financiële systeem hebben we geen enkel referentiepunt, want negatieve rente is nog nooit uitgeprobeerd op een dergelijke schaal. De uitkomst is in deze dus sowieso onzeker. Maar mogelijk is dit wat de koersen voorspellen. Namelijk negatieve rente voor langere periode. Want als je de waarde gaat berekenen op basis van negatieve rentes, dan bekom je plots astronomische koersdoelen voor alle aandelen. Als negatieve rente werkelijk aanhoudt voor jaren, dan zijn de huidige niveaus daadwerkelijk een koopje. De referentie van een K/W van 20x voor onder- of overwaardering, mag dan gelijk het raam uit.

We denken echter dat dit systeem sneller kan bezwijken dan iedereen denkt. Want er zitten immers ook nog personen aan de knoppen. Ze kunnen altijd, wanneer ze zelf willen, de boel resetten. Bijvoorbeeld door de introductie van een nieuwe munt, of de invoering van een nieuw monetair stelsel. Het zou niet de eerste maal zijn dat autoriteiten vervroegd de stekker uit een falend financieel systeem trekken. Maar ook hier blijft het weer gissen naar de duur. We blijven erbij dat we ons woelige vaarwater begeven, maar als deze woelige wateren ons hogere koersen bezorgen, dan varen we wel nog graag mee. We houden de vinger aan de pols voor de beurzen, maar waken ook over onze cashpositie. De kust is nog altijd niet veilig, tot nader order. Blijf alert.

De auteur is gediplomeerd beleggingsadviseur en oprichter van de advieswebsite Slim Beleggen. Hij publiceert deze column in eigen naam. Slim Beleggen publiceert 4 analyserapporten: het Goud & Zilver Rapport, het Technologie Rapport, het Grondstoffen Rapport en het Groeimarkten Rapport. Daarnaast publiceert Slim Beleggen een gratis nieuwsbrief.

Like ons op Facebook: SlimBeleggen -- Volg ons op Twitter: @SlimBeleggen