Een ‘voorkomen is beter dan genezen’ markt
Foto: Beter voorkomen dan genezen
De economie staat er niet goed voor, maar toch koersen de aandelenmarkten hoger. Deze tegenstelling kan nooit lang blijven duren, verwacht Nico Pantelis.

We schrijven er hier al enige tijd over. De stevige rally op de aandelenmarkten lijkt maar geen einde te kennen. Telkens wanneer de markten aanstalten maken voor een daling, komt er plots hernieuwde koopdruk naar de beurs. Het doet menig wenkbrauw fronsen. Op de eerste plaats die van ons. We zijn in principe voorstander om de markt ons de weg te laten wijzen. Dat deden we eerder ook al. Op basis van de marktontwikkelingen stonden we in de voorbije jaren – om precies te zijn: sinds 2010 – positief tegenover een investering in aandelen. We kregen hierbij vaak de wind van voren, want we kwamen net uit de grootste crisis in decennia. Toch hielden we al die jaren vast aan ons betoog om aandelen niet te negeren in een goed gespreide portefeuille.

Vandaag, zo’n zes jaar later, zijn we niet meer zo happig op aandelen. We kaartten hier in de voorbije weken al diverse redenen aan, zoals bijvoorbeeld de (hoge) waardering. Maar toch lijkt de markt ons opnieuw te willen vertellen dat het wel goed komt. In de voorbije jaren hechten we waarde aan dit geluid, vandaag hebben we er wat meer moeite mee. We verklaren ons nader. In het verleden was het meestal zo dat de economische omstandigheden niet goed waren, maar dat ze uitzicht boden op verbetering in de (nabije) toekomst. Aandelen hebben een goede neus voor economische herstel. Vandaag hebben we erg veel problemen om dit economisch herstel te zien. We zien de fundamenten eerder verder afbrokkelen.

Wie goed kijkt, ziet dit gegeven ook al in de markten zelf. We wezen eerder al op economisch-gevoelige onderdelen zoals de transportsector die achter blijft op de algemene markt. In 2016 kwam er wat ons betreft nog een nieuw probleem bij: de uitgesproken zwakte onder de bankaandelen. Wereldwijd krijgt deze aandelenklasse de ene klap na de andere te verwerken. In Europa staat de bancaire sector zo maar even 22% lager dit jaar. Als er een ding is wat we in onze carrière als belegger hebben geleerd, dan is het wel dat een stierenmarkt nooit lang kan bestaan zonder een ‘bull market’ in bankaandelen.

De reden hierachter is vrij logisch: als banken onder vuur liggen, verschaffen ze minder krediet. En krediet is nog altijd de smeerolie van onze moderne maatschappij. Zonder krediet, geen economische vooruitgang. De eerste zorgwekkende signalen hieromtrent zien we al in de VS. Daar begint de kredietmarkt voor grote en middelgrote bedrijven nu snel te verkrappen, zoals is te zien op de onderstaande grafiek van de St. Louis Fed.

Krappe kredietomstandigheden

We zien hier precies dezelfde ontwikkeling als in de aanloop naar de kredietcrisis van 2008. De lat wordt steeds hoger gelegd door de banken voor commerciële kredieten. Er worden steeds hogere eisen gesteld aan ondernemingen. Dit gaat zich vroeg of laat vertalen in een afkoeling van de bedrijvigheid, want steeds meer ondernemingen kunnen niet functioneren zonder toegang tot krediet.

Banken draaien de kredietkraan niet dicht omdat ze er geen zin meer in hebben. Ze worden gedwongen, met name door de afkalvende economische vooruitzichten. Dit is exact hetgeen waar ook wij voor vrezen. Aan dit tempo is een recessie onafwendbaar. Waar de markten volgens ons nu op rekenen, is bijkomende monetaire accommodatie, vooral door de Fed. Op deze muziek lopen de koersen nu vooruit. Dat vinden we een gewaagde aanname, omdat we al hebben mogen ervaren dat Janet Yellen, de baas bij de Fed, geen soepele dame is op vlak van extra liquiditeiten. Ze gaat prat op haar beleid dat gericht is op het behalen van doelstellingen: een lage werkloos (< 5%) en een bescheiden inflatie (>2%). Beide doelstellingen zijn reeds bereikt. Daarom is het voor Yellen nu des te moeilijker om de geldkraan onverwijld open te draaien. In zekere zin heeft Yellen het ‘excuus’ van een nieuwe crisis nodig om de monetaire sluizen opnieuw open te draaien.

Kortom, er bestaat geen gemakkelijk uitweg meer. Economisch ziet de wereld er niet bepaald prettig uit, en rekenen op steun uit de monetaire hoek is in deze fase een gewaagde gok. Toch worden koersen hoger gestuwd. Is er mogelijk iets dat we niet zien? Dat kan uiteraard altijd in financiële markten, maar dan lijkt het eerder op een gewaagde gok om grote delen van uw vermogen nu op ’t spel te zetten op de beurs. De kust is wat ons betreft niet veilig. We stellen ons momenteel nog liever terughoudend op, en nemen een ‘beter voorkomen dan genezen’ houding aan. Als straks de markten alsnog kraken onder de druk, dan kan je maar beter een toeschouwer aan de zijlijn zijn. Tot we betere signalen zien, blijven we voorstander om her en der wat winsten van tafel te nemen en cash op te bouwen, voor als het onheil alsnog moest toeslaan in de komende maanden. We hopen er niet op, maar je kan beter je voorzorgen nemen. 

De auteur is gediplomeerd beleggingsadviseur en oprichter van de advieswebsite Slim Beleggen. Hij publiceert deze column in eigen naam. Slim Beleggen publiceert 4 analyserapporten: het Goud & Zilver Rapport, het Technologie Rapport, het Grondstoffen Rapport en het Groeimarkten Rapport. Daarnaast publiceert Slim Beleggen een gratis nieuwsbrief.

Like ons op Facebook: SlimBeleggen -- Volg ons op Twitter: @SlimBeleggen