Zuid-Afrika - Ramen lappen verboden
Foto: Lieve Leroy
Water is een kostbaar goed hier in het droge binnenland van Zuid-Afrika. Behalve een verdwaald buitje in de winter, regent het eigenlijk alleen in de zomer. En dan meestal via zware onweersbuien. Niet het gestage, monotone regenen dat we in België zo goed kennen.

Rond Bloemfontein liggen er verschillen grote vergaarbekkens. Daarin wordt regen opgevangen. Het wordt gezuiverd en naar Bloemfontein gepompt. Dat is het water dat uit de kraan komt. Er is hier geen grote rivier waarvan het water gebruikt wordt. Bloemfontein is erg afhankelijk van een goede zomerregenval. Maar vorige zomer regende het niet zo veel. De watervoorraden zijn dus heel klein en de situatie begint nu onhoudbaar te worden.

Een paar weken geleden gaf het nationale Departement van Water de gemeente Bloemfontein de opdracht om 15% minder water te verbruiken. Om dat te halen stellen ze “drastische” maatregelen in, schreef de pers. Grasperken mogen niet meer natgespoten worden, zwembaden niet leeggemaakt of gevuld, auto’s mogen niet meer met een tuinslang gewassen worden, auto’s mogen maar 1 keer per maand gewassen worden en vensters mogen helemaal niet meer gewassen worden. Mensen die een boorput hebben, moeten die ook aangeven.

Overtreders kunnen een boete van R20000 (€1353) krijgen. Indien er tegen 1 november niet voldoende water is bespaard, gaan de waterprijzen met 20% omhoog. Als de situatie niet verbetert, kan er in maart 2016 nog een prijsverhoging plaatsvinden, met nog drastischer maatregelen.

Een woordvoerder van de gemeente zei: “Voorzorg is beter dan nazorg”. Het klinkt allemaal een beetje lachwekkend. Ik heb hier over de jaren heen heel weinig voorzorg gezien.

Algemeen zou je kunnen zeggen dat heel weinig mensen beseffen wat een kostbaar goed water is. Gras wordt overvloedig bespoten. Mensen hebben automatische besproeiingsinstallaties die in de tuin ingegraven zitten. Vaak staan die niet goed afgesteld: het water spuit de hele straat nat en verdwijnt in de riolering. Of de timing is slecht: op het heetst van de dag verdampt het water. Auto’s worden wekelijks of zelfs vaker gewassen. Kranen druppen, WCs lopen door. Het is ongelooflijk. In het gebouw waar wij ons kantoor hebben, is er een WC die al twee maand doorloopt. We bellen de verhuurmaatschappij elke week om het te melden. Voorlopig is er niks gebeurd. De gemeente heeft dus nog heel wat bewustwordingswerk voor de boeg.

Maar ook op het vlak van de verantwoordelijkheid van de gemeente is “voorzorg” niet echt een gepast woord. Vorige zomer regende het inderdaad minder dan de zomer ervoor. En toch waren de bekkens vol. Het probleem met die bekkens is dat ze slecht onderhouden worden en dus soms tot 50% toegeslibd zijn. Zelfs als het voldoende zou regenen is de capaciteit van de bekkens te klein en gaat het water verloren. En dan is er nog het waterleidingnetwerk. Iemand vertelde me eens dat maar net iets meer dan de helft van het water dat de bekkens verlaat ook effectief wordt aangerekend. De rest gaat verloren in lekkende buizen en illegale aftappingen. Als je fietst of jogt zie je het in de straten: een scheur in het asfalt waar altijd een poeltje water staat, een grote pijp waar gestaag water uitdrupt.

Ik heb intussen een extra emmer en teiltje gekocht. Spoelwater van de vaat, groenten schoonmaken of douchen wordt voortaan gebruikt om de WC te spoelen of de planten levend te houden.