'Je moet bewuste keuzes maken'
Sabine Chalmers: 'Alleen al het feit dat iedereen in dit land drie of vier talen spreekt, maakt dat je je heel welkom voelt.'Ivan Put
Foto: © ivan put
Dat Sabine Chalmers een internationale carrière zou uitbouwen, stond bijna in de sterren geschreven. Als dochter van een Duitse vader en een Indiase moeder groeide ze op in India en op de Filipijnen. 'Verschillende landen en verschillende culturen zitten me in het bloed', zegt ze. 'Ik wou altijd al gaan werken voor een global organisation: ik wou reizen, in verschillende landen wonen, verschillende culturen leren kennen.'

Toch ging ze na haar rechtenstudie aan de London School of Economics aan de slag bij het Londense advocatenkantoor Lovells, waar ze zich onder meer bezighield met fusies en overnames. 'Ik deed dat heel graag', zegt ze, 'maar als advocaat werk je natuurlijk voor telkens andere klanten. Hoe langer ik ermee bezig was, hoe meer ik de behoefte voelde om dichter bij de zakelijke kant van het bedrijfsleven te staan. Als advocaat ben je een externe dienstverlener, maar als je voor een bedrijf werkt, maak je deel uit van de familie.'

De kansen om over te stappen naar het bedrijfsleven lagen echter niet echt dik gezaaid, zegt ze. 'Dus was ik erg gelukkig toen ik een telefoontje kreeg van het toenmalige Guinness. Ze zochten daar een meertalige jurist met een internationale achtergrond, en vroegen of ik geïnteresseerd was.'

Ze greep de kans met beide handen. Twaalf jaar lang werkte ze voor de drankengroep Diageo -de producent van onder meer Guinness, J&B, Johnnie Walker en Smirnoff. Eerst werkte ze in Londen, later in Latijns-Amerika, Azië en de VS, waar ze general counsel voor Diageo North-America was.

Hoe bent u in 2005 bij InBev terechtgekomen?

'Ik kreeg een telefoontje van een headhunter uit New York, die me vertelde dat InBev op zoek was naar een chief legal officer. Ik kon mijn oren niet geloven. Je moet weten dat in de drankensector heel bewonderend werd opgekeken naar InBev. Enerzijds had je Interbrew, dat op eigen kracht was opgeklommen van de nummer dertig in de wereld naar een toppositie. Anderzijds was er AmBev, dat een uitstekende reputatie had vanwege zijn discipline en zijn duidelijke focus. Dat ik gecontacteerd werd door dat nieuwe bedrijf, en dan bovendien op een cruciaal moment, net na de fusie... het leek me te mooi om waar te zijn.'

'Het was moeilijk om weg te gaan bij Diageo, maar dit was een kans die je maar één keer in je leven krijgt.'

U bent als 'chief legal officer' (clo) of juridisch directeur ook lid van het topmanagement, het executive committee. Is dat niet ongebruikelijk?

'In de VS, met hun cultuur van juridische betwistingen, is het heel normaal dat de clo in het topmanagement zit. Maar ook bij een Belgisch bedrijf als Delhaize, bijvoorbeeld, is dat het geval.'

'In onze sector, de drankenindustrie, zit de clo meestal ook op het hoogste niveau. Het heeft te maken met de toenemende regulering en de toenemende aandacht van bedrijven voor compliance -de correcte naleving van alle regels- en voor de ethische aspecten van hun activiteiten.'

'Juristen kunnen ook een heel specifieke bijdrage leveren tot het bedrijf, ze kunnen een verschil maken. Hier bij InBev word ik door de ceo voortdurend uitgedaagd om in de eerste plaats te denken en te handelen vanuit een zakelijke invalshoek, en pas in de tweede plaats als een jurist. Maar wat ik specifiek bijbreng, is de gevoeligheid voor de reputatie van het bedrijf en voor de regelgeving. Dat is heel belangrijk voor de manier van zakendoen. Ik ben ook verantwoordelijk voor het compliance-programma van InBev. Ethisch gedrag is cruciaal in een organisatie, zeker in onze sector. Daarom zijn juristen belangrijk.'

Maar terwijl bier zowat overal ter wereld op dezelfde manier wordt gebrouwen, is de wetgeving overal verschillend. Wat betekent dat voor uw job?

'Mijn job heeft verschillende aspecten. Technisch-professioneel heb ik een achtergrond van ondernemingsrecht: ik weet veel van de juridische aspecten van fusies en overnames, joint ventures en algemene commercieel-juridische dossiers, en heb daarin ook internationale ervaring. Op grote overnamedossiers werk ik dus nog altijd zelf -samen met mijn team, natuurlijk. Ook grote juridische betwistingen volg ik zelf nog op.'

'Maar InBev heeft teams voor juridische zaken en corporate affairs in alle zes de geografische zones waar het actief is. Het is mijn taak ervoor te zorgen dat we daar ter plekke ook de beste mensen kunnen binnenhalen, en dat ze gemotiveerd zijn om hun werk goed te doen.'

'Een derde aspect van mijn job is mijn rol als lid van het managementteam. Als dusdanig help ik de strategie te implementeren en de cultuur van het bedrijf mee te ontwikkelen.'

'Dat alles betekent dat ik geen twee dagen hetzelfde doe (lacht).'

Hebt u ook specifieke managementtrainingen gehad? U kwam tenslotte uit de advocatuur.

'Ja hoor. Aanvankelijk hebben bij Diageo een paar lijnmanagers me een kans gegeven om leiding te geven. Eerst aan een paar mensen -daarbij heb ik ongetwijfeld in het begin de nodige fouten gemaakt- later ook aan grotere groepen. Ik denk dat je op het vlak van leiding geven altijd blijft bijleren. Je leert daarin ook veel van rolmodellen, mensen van wie je zelf vindt dat ze het goed doen. Ik probeer mensen altijd te behandelen zoals ik vind dat ik zelf ooit goed behandeld ben.'

'Overigens: hier bij InBev wordt heel erg de nadruk gelegd op de training van managementvaardigheden, op alle niveaus. We hebben ook wereldwijde managementtraining-programma's. En daarvan kun je altijd nog dingen bijleren.'

Bent u zich, naarmate uw carrière vorderde, niet steeds eenzamer gaan voelen als vrouw?

'Eerlijk gezegd niet. Ik denk dat ik een heel open persoonlijkheid heb, en ik heb ook altijd geprobeerd mezelf niet al te veel au sérieux te nemen. Dat strookt ook met de cultuur hier, die heel open is. Men verwacht dat je goed samenwerkt met je team, niet dat je eenzaam boven hen “senior, staat te wezen.'

'Ik weet natuurlijk wel dat er statistisch gezien een lager percentage vrouwen op hogere niveaus zit. Maar dat neemt niet weg dat er in elke organisatie veel ambitieuze vrouwen zijn, met wie je wel dingen gemeenschappelijk hebt en met wie je wel een band kunt opbouwen.'

Levert InBev specifieke inspanningen om vrouwen meer kansen te geven?

'Neen, niet formeel en expliciet. InBev is volgens mij een natuurlijk diverse organisatie. Hier, in dit gebouw alleen al, werken mensen van zo'n dertig verschillende nationaliteiten. Iedereen die gemotiveerd en mobiel is, krijgt hier dezelfde kansen, en iedereen wordt op dezelfde manier behandeld. Als organisatie leggen we sterk de nadruk op de zoektocht naar getalenteerde mensen -wat ook hun achtergrond is- en we proberen die talenten te ontwikkelen.'

'Ik ben misschien wel de enige vrouw helemaal aan de top, maar er zijn hier nog vele andere getalenteerde vrouwen op junior én senior managementposities. Sabine Sagaert, die aan het hoofd staat van InBev België, bijvoorbeeld. Of Patricia Capel, die financieel directeur is voor de zone Centraal- en Oost-Europa. Ook onze country general manager van Oekraïne is een vrouw, Ludmila Nakonechnaya. En ook hier op het hoofdkwartier zijn er een paar vrouwelijke vice presidents: Ingrid Bett voor audit, Ann Randon op control.'

Vorig jaar hield u op het Women's Leadership Forum in Barcelona een toespraak waarin u onderstreepte dat jonge vrouwen hun carrière beter moeten plannen.

'Ik bedoelde daarmee niet dat je je carrière volledig volgens een groot plan moet uittekenen. Zo werkt het nu eenmaal niet. Wat ik wel bedoelde, is: doe wat je kunt om je beter bewust te worden van wat je wilt, en van de gevolgen daarvan. Ikzelf wou bijvoorbeeld absoluut een wereldwijde, internationale carrière. Maar dat vraagt natuurlijk opofferingen: ik wist dat ik mobiel zou moeten zijn, dat je soms maar een paar weken de tijd hebt om je koffers te pakken. Maar ik wist ook dat ik anders niet gelukkig zou zijn.'

'Ik heb dan bovendien het geluk gehad dat mijn man mee in dat soort leven wou stappen. Veel van onze latere keuzes in het leven zijn daardoor bepaald geweest. Maar veel vrouwen -en mannen ook, trouwens- denken daar van tevoren te weinig over na.'

'Ik heb heel veel geluk gehad dat mijn man mijn carrière zo gesteund heeft. Hij is zelf ook advocaat en hij heeft wel een paar keer compromissen moeten sluiten voor mij. Toen we naar België kwamen, nu tweeëneenhalf jaar geleden, heeft hij beslist dat hij onze dochter -die nu zeven is- niet wou laten opvoeden door een nanny. En dus heeft hij zijn eigen baan opgegeven. Voor ons werkt die situatie. Ik besef dat ik daarmee heel veel geluk heb gehad, en ik weet niet of ik het zonder hem allemaal gekund had.'

(denkt even na) 'Dat er nog steeds zo weinig vrouwen in senior positions zitten in bedrijven, komt niet doordat vrouwen minder ambitieus zijn, denk ik. In de politiek, bijvoorbeeld, zie je toch al meer vrouwen aan de top, en dat vergt ook ambitie. Maar de eisen van een senior job in het bedrijfsleven zijn vaak niet compatibel met de keuzes die vrouwen maken -vooral dan keuzes in verband met hun gezin, denk ik.'

'Een keuze zoals mijn man en ik gemaakt hebben, wordt stilaan maatschappelijk aanvaardbaar. En je zult zien dat de statistieken over vrouwen in topposities dan ook beginnen te veranderen.'

'Het wereldbeeld waarmee mijn dochtertje opgroeit, is daardoor bijvoorbeeld al heel anders. (begint te lachen) Onlangs had ze bijvoorbeeld de film March of the Penguins gezien. Ze is toen heel enthousiast aan haar juf op school gaan vertellen dat haar mama en papa zoals de pinguïns zijn, waar het mannetje bij de eieren blijft en het vrouwtje de wereld intrekt om voedsel te gaan halen.'

Denkt u dat vrouwen een specifiek eigen bijdrage kunnen leveren in het management van een bedrijf, omdat ze anders tegen de dingen aankijken dan mannen?

'Ja en neen. Ik geloof wel dat, in het algemeen, diversiteit in de manier van denken belangrijk is, maar dat geldt niet alleen voor mannen versus vrouwen. In de globaliserende wereld is diversiteit van ideeën belangrijk, omdat onze consumenten nu eenmaal ook heel verschillend zijn -het zijn mannen en vrouwen uit alle mogelijke culturen. Dat is ook de sterkte van een bedrijf zoals InBev: die confrontatie van verschillende manieren van denken is op lange termijn een geweldig voordeel voor de organisatie.'

'En dat is volgens mij ook redelijk uniek voor een land als België. In vele andere landen zijn zelfs internationaal opererende bedrijven nog steeds heel specifiek Brits, of Amerikaans, of whatever. Hier heb ik het gevoel dat ik in een echte global company werk. België is op een aantal vlakken echt een ongelooflijk open en tolerant land. Het feit alleen al dat iedereen hier drie of vier talen spreekt, maakt dat je je heel welkom voelt, welke taal je ook spreekt.'