camera closecorrect Verwijs ds2 facebook nextprevshare twitter video

analyse Besparingsgids

Op zoek naar het beste energiecontract

Het loont meer dan ooit de moeite om uw energiecontract grondig te analyseren en te vergelijken met andere contractformules en leveranciers. Een handleiding bij uw zoektocht.

zaterdag 12 november 2022 om 3.25 uur

Begin bij het begin: neem uw energiecontract bij de hand en bestudeer de inhoud ervan grondig. Klinkt vanzelfsprekend, maar dat is het niet. Volgens de federale energieregulator Creg kennen zeven gezinnen op de tien de tarieven en voorwaarden van hun energiecontract niet of onvoldoende. Als u naar een ander energiecontract of andere leverancier wilt overstappen, moet u dat met kennis van zaken doen.

U vindt alle gegevens over uw lopende contract – prijsformule, looptijd, hoogte van het aangerekende markttarief en van de (maandelijkse) voorschotten – op uw voorgaande eindafrekening of in uw persoonlijke­ klantenaccount op de website van uw leverancier.

Vergelijk, vergelijk, vergelijk

Voor een vergelijking van uw huidige contract­ met andere contractformules, en van uw leverancier met andere energie­bedrijven, kunt u gebruikmaken van online reken­modules. Die oefening kan een goede indicatie geven van de prijsverschillen op de markt, maar helaas gebruiken niet alle vergelijkingstools dezelfde methodiek, wat tot uiteenlopende resultaten kan leiden.

Tot nu toe berekende de V-test van de Vlaamse energieregulator (Vreg) uw geschatte­ jaarfactuur op basis van de verwachte energieprijzen voor de komende twaalf maanden. De federale regulator (Creg) keek naar het verleden en berekende uw geschatte jaarkosten op basis van uw laatst gekende verbruiksdata. Om de verwarring nog wat groter te maken, bieden de online rekenmodules van de energie­bedrijven en commerciële vergelijkingswebsites zoals mijnenergie.be beide methodes­ aan.

   • Vreg en Creg kie­zen één methode voor prijsvergelijking energiecontracten

De energieregulatoren hebben beterschap beloofd enzullen vanaf november dezelfde­ methode gebruiken bij de vergelijking van energiecontracten, met de prijzen op de termijnmarkt – de toekomstige prijzen, dus – als referentie (dat is de methode van de Vreg). Dat moet de verwarring wegnemen, al kunnen de eindbedragen tussen de schattingen nog wat verschillen. Maar de rangschikking van de leveranciers – van goedkoop naar duur – zal betrouwbaarder zijn dan nu.

Nog een goede raad: let bij uw vergelijkingsoefening niet alleen op de markt­tarieven, maar ga ook na of er tussen de contracten en/of leveranciers verschillen zijn voor de instap- of uitstapkosten en andere­, vaste administratiekosten.

En vergeet niet dat, behalve de prijs, ook de klantvriendelijkheid en de service­gerichtheid van het energiebedrijf van groot belang is. Mogelijk verneemt u daarover meer door ervaringen uit te wisselen met familie, vrienden, buren of collega’s. Bij de Ombudsdienst voor Energie zijn dit jaar al ruim 3.300 klachten binnengekomen over onbereikbare of slecht werkende klantendiensten.

Alleen variabele prijzen

Momenteel zijn er geen energieleveranciers meer die een (nieuw) contract met een vaste prijs op een jaar aanbieden, laat staan op meerdere jaren. Alle beschikbare contractformules hanteren variabele prijzen. Opgelet: bij variabele contracten kan de prijsaanpassing maandelijks of driemaandelijks worden doorgevoerd. Lees er de contractvoorwaarden goed op na om niet voor verrassingen komen te staan.

Ook de prijsindex waaraan het variabel contract gekoppeld is, kan variëren. Sommige contracten volgen de dagmarkt, andere een termijnindex. Het is moeilijk in te schatten welk systeem het voordeligst is. In een dalende markt bent u het beste af met maandelijks aanpasbare tarieven die de dagmarkt volgen. Maar als de markten stijgen, gaat uw factuur­ sneller de hoogte in.

Wissel van leverancier

Als uit de tarievenvergelijking blijkt dat uw lopende contract een pak duurder is dan bij andere leveranciers, beslist u het best om over te stappen. De drempel om van leverancier­ te veranderen, is niet zo groot. U kunt uw energiecontract op ieder­ moment­ opzeggen, weliswaar met een voor­opzeg van één maand (die termijn wordt door nieuwe wetgeving binnenkort in­gekort tot drie weken).

Hou rekening met de vaste vergoeding die in uw lopende energiecontract is op­genomen. Sinds 1 juli mogen leveranciers de vaste vergoeding nog maximaal voor zes maanden aanrekenen, als u overstapt in de eerste helft van een begonnen jaar. Tijdens de tweede jaarhelft bent u de vaste vergoeding alleen verschuldigd voor de maanden dat u klant was. Hebt u de vaste vergoeding volledig vooraf betaald, dan moet u dus een stuk terugbetaald krijgen.

Realistische voorschotten

De energieleveranciers rekenen hun klanten (maandelijkse) voorschotten aan om op die manier, gespreid over de looptijd van het contract, een zo groot mogelijk deel te innen van de verwachte (jaarlijkse) eindafrekening. Het is de bedoeling dat deze­ maandbedragen een bill shock – bij een onverwacht hoge slotfactuur – helpen voorkomen. Dat vergt realistische voorschotten. Niet te hoog, want dan zijn ze niet altijd financieel haalbaar voor het gezins­budget. Maar ook niet te laag, want dan wordt de kostprijs van het energie­verbruik onvoldoende gedekt.

Er bestaan geen sluitende regels om de ‘juiste’ hoogte van het voorschotbedrag te bepalen. Meestal bieden de leveranciers hun klanten online rekentools aan om zelf een realistisch maandbedrag vast te leggen – en periodiek ook weer te wijzigen. Bij sommige leveranciers is uw speelruimte voor eigen aanpassingen beperkt.

Vergeet niet dat ook de klantvriendelijkheid van het energiebedrijf van groot belang is. Mogelijk verneemt u daarover meer door ervaringen uit te wisselen met familie, vrienden of collega’s

Goed om te weten: als uw leverancier u een nieuw voorschotbedrag voorstelt, bent u niet verplicht dat zonder meer te aanvaarden. Zeker niet als het om een explosieve verhoging gaat van het voorschot (maal twee of drie is geen uitzondering). Als u die aanpassing te gortig vindt, hebt u alle recht om het voorgestelde bedrag af te wijzen. Liefst met een motivering – bijvoorbeeld omdat u recent zonnepanelen hebt geplaatst of het huis beter geïsoleerd hebt.

U hebt daarvoor 15 dagen de tijd na bekend­making van het nieuwe bedrag. Als u niet reageert, zal het nieuwe bedrag meestal automatisch worden toegepast.

Overweeg een afbetalingsplan

Als u problemen ondervindt om uw energiefactuur te betalen, vraagt u het best zo snel mogelijk een afbetalingsplan aan bij de leverancier. Laat de onbetaalde facturen niet ophopen, want aan een betalings­herinnering of ingebrekestelling hangen extra kosten vast.

Een aanvraag tot afbetaling kan online of via de telefonische helpdesk. De maximale looptijd voor een afbetalingsplan is een jaar, al dringen de leveranciers er vaak op aan om de terugbetaling te beperken tot maximaal vijf of zes maandelijkse schijven. Opgelet: de eerste aanvraag tot afbetaling is gratis, maar bij een tweede keer kunnen de leveranciers kosten aanrekenen.

Uw leverancier mag uw contract stopzetten als u niet binnen de 15 dagen reageert op een ingebrekestelling, of als u een afbetalingsplan niet nakomt. De opzegtermijn bedraagt wettelijk 45 dagen. De hoeveelheid aan stroom (en gas) die u tijdens die periode verbruikt, moet u ook betalen. Tot een week voor het einde van de opzegtermijn kunt u een nieuw contract afsluiten bij een andere leverancier. Als dat niet lukt, zult u in Vlaanderen stroom geleverd krijgen­ door de netbeheerder Fluvius voor tarieven die bijna altijd hoger liggen dan bij uw huidige leverancier. In Brussel is dat Engie.

Nieuwe alternatieven

Er bestaat een alternatief voor het dominante systeem van voorschotfacturen plus jaarlijkse eindafrekening: de maandelijkse afrekening. Sinds 1 april van dit jaar moet in Vlaanderen de keuze voor een maand­afrekening aangeboden worden door alle energieleveranciers met meer dan 200.000 particuliere klanten. Voorwaarde: de klant moet een digitale meter in huis hebben, want alleen met zo’n digitale meter heeft Fluvius zicht op het dagelijkse energie­verbruik. Het is met die gegevens dat de leverancier­ een factuur kan opstellen voor het maandelijkse energieverbruik.

Het grote voordeel van zo’n maandelijkse factuur is dat u sneller geconfronteerd wordt met uw verbruik. En dat u sneller kunt ingrijpen om dat verbruik te verminderen. Nadeel: de impact van de maandelijkse afrekening op het gezinsbudget kan groot zijn en sterk schommelen naargelang de periodes in het jaar. In de wintermaanden zal de factuur veel hoger liggen dan in de zomer, zeker voor wie met aardgas verwarmt.

De nieuwe formule is voorlopig geen succes. Tussen begin april en eind augustus hadden amper 4.000 gezinnen voor elektriciteit de overstap gemaakt naar een maandafrekening en nauwelijks 300 voor aardgas. De grote energieleveranciers voeren­ er ook geen promotie voor. Ze waarschuwen ervoor dat dit alternatief geen bescher­ming biedt tegen hoge rekeningen.

Sinds begin oktober bestaat er ook wetgeving die de leveranciers verplicht om zoge­noemde ‘dynamische contracten’ aan te bieden, waarbij de consumenten hun verbruik kunnen concentreren in goedkopere uren. Opgelet: dynamische contracten zijn niet voor iedereen weggelegd. De prijs is veel volatieler dan bij een ‘gewoon’ contract­, omdat voortdurend de actuele marktprijzen worden gebruikt. Die schommelen doorgaans in de loop van de dag. Ze zijn ’s nachts laag, en vertonen ’s ochtends en vooral ’s avonds een piek. Het komt er dan op aan uw stroomverbruik zo veel mogelijk­ te concentreren in de goedkope uren en zo te besparen op uw factuur – bijvoorbeeld door uw elektrische wagen altijd ’s nachts op te laden.

Niet te missen

LEES OOK

De podcasts van De Standaard

Niet te missen