Kroes richt kanon op farma
Commissaris voor Concurrentiebeleid Neelie Kroes bleef vaag over de redenen waarom ze nog niet ingrijpt.ap
Foto: © Virginia Mayo
De farmaceutische industrie houdt generieke middelen onwettig van de markt. Niet 'Geneeskunde voor het Volk' zegt dat, maar EU-commissaris voor Concurrentie Neelie Kroes.

van onze redacteur



'Ik geloof niet in engelen op deze wereld', zei Neelie Kroes gisterochtend. De commissaris voor Concurrentiebeleid presenteerde een voorrapport met de eerste bevindingen van een doorlichting van de farmaceutische sector. De conclusies klinken vrij spectaculair. Maar er staan geen namen in van bedrijven. 'Het is niet aan mij om namen te noemen. Maar de betrokkenen zullen bij het lezen van de gedetailleerde beschrijvingen wel snappen dat het over hen gaat', zei Kroes.

Een eerste manifeste klacht die in het rapport staat, is de zogenaamde patentclustering. Die houdt in dat één geneesmiddel door het bedrijf dat het heeft ontwikkeld door een overdreven aantal patenten, die in de hele EU gelden, wordt afgeschermd zodat de minste variant ook van de markt wordt gehouden. Er is een voorbeeld van een geneesmiddel waarvoor 1.300 patenten ingediend werden.

Een tweede kwalijke praktijk is dat uitvinders-bedrijven die generieke producten maken na het verval van het patent, bestoken met processen waardoor het commercialiseren ervan wordt afgeremd. In meer dan 60 procent van de gevallen verliest de uitvinder-klager de procedure.

In 200 gevallen ontdekten de diensten van de Commissie dat de uitvinders het op een akkoordje gooien met de producenten van generieke geneesmiddelen en in 10procent van de gevallen gaat het gewoon om het uitkopen van de producenten van generieke geneesmiddelen om hen van de markt te houden. Bij de gedetecteerde gevallen is er alles samen 200 miljoen euro neergeteld.

In veel gevallen kwamen de uitvinders-bedrijven ook tussenbeide in de loop van de procedures voor de erkenning van generieke geneesmiddelen, wat gemiddeld een vertraging opleverde van vier maanden.

Die praktijken kost niet alleen massa's geld aan de patiënten en de ziekteverzekering. Ze remmen ook de vernieuwing af. Een steekproef in zeventienlidstaten voor de periode 2000-2007 leert dat de prijs van een geneesmiddel na het toelaten van een generiek product met gemiddeld 20procent daalde na één jaar en met 25procent na twee jaar. De prijsdaling kan oplopen tot 80 à 90procent. De besparingen in de steekproef bedroegen 14miljard euro. Gemiddeld kwamen de generieke producten met zeven maanden vertraging op de markt en topgeneesmiddelen met vier maanden.

Kroes bleef vaag over de redenen waarom ze nog niet ingrijpt. Ze richt haar kanon op de sector, maar om een of andere reden wacht ze om te schieten. De beschreven praktijken ruiken immers sterk naar het onwettelijk afschermen van de markt en kartelgedrag, als ze het al niet zijn. Maar Kroes wil met definitieve conclusies wachten tot de afronding van het rapport in de lente van volgend jaar. Tot einde januari zijn reacties mogelijk. En tegen eind 2009 komen er nieuwe wetsvoorstellen als dat nodig mocht zijn. Eerder deze week vielen de inspectiediensten van de Commissie wel al binnen bij bedrijven in verschillende lidstaten.