Een duidelijke industriële logica, een beter machtsevenwicht tussen Belgen en Nederlanders en een zweem van zoete weerwraak - dat alles drijft Fortis.

Burggraaf Maurice Lippens, de voorzitter van Fortis, zal dezer dagen wellicht wat binnenpretjes hebben. In 1998 probeerde ABN Amro, op aanraden van Rijkman Groenink, de Generale Bank voor de neus van Fortis weg te kapen.

Nog geen tien jaar later zijn de rollen omgekeerd. Deze keer maakt Fortis deel uit van een driedelig bankenconsortium dat het trotse bouwwerk van Rijkman Groenink wil opslokken en nadien opsplitsen.

Als klap op de vuurpijl bevat het gedurfde opsplitsingsplan vanuit het perspectief van Fortis heel wat industriële logica. Want als het plan lukt, heeft Fortis de luxe om zich gericht te versterken met de lekkere brokken van ABN Amro, namelijk diegene die de meeste kosten- en inkomstenvoordelen met zich brengen.

En hoewel de complexiteit van de operatie en de mogelijk vijandige aard van het bod op ABN Amro sommige waarnemers doen twijfelen over de slaagkansen, heeft Fortis veel te winnen bij een goede afloop.

In de eerste plaats op de bankmarkt voor particulieren in Nederland, een markt waar Fortis slechts 170kantoren telt en met een marktaandeel van slechts 3 à 5procent nooit voor vol werd aangezien. De 640kantoren en de bijna 22.000 medewerkers van ABN Amro zouden van Fortis meteen de grootste bankverzekeraar van de Benelux maken.

Aangezien de overlap in Nederland klein is en het potentiële banenverlies relatief beperkt - volgens de lokale vakbonden enkele honderden tot duizend banen - is dat voor de Nederlandse publieke opinie wellicht geen onoverkomelijk struikelblok.

Want als Fortis zijn zin krijgt, wordt de bank weliswaar in stukken gehakt, maar ABN Amro Nederland blijft op die manier wel voor een deel in Nederlandse handen. Sterker nog, de overname zou ook meer evenwicht brengen bij Fortis zelf, want de frustratie over de Belgische dominantie in de operationele leiding bij Fortis ziet bij sommigen diep.

Maar de operatie biedt Fortis ook kansen om twee andere onderdelen van de organisatie gevoelig te versterken. De mogelijke overname van de vermogensbeheerafdeling van ABN Amro zou Fortis Investments eindelijk de gewenste schaalgrootte geven om op de Europese markt een rol van betekenis te spelen.

En een overname van de private banking-activiteiten, de dienstverlening aan rijke particulieren, zou Fortis in die markt zelfs helemaal in de top van de Europese ranglijsten kunnen katapulteren. Want die afdeling bij ABN Amro hoort nu al bij de top-vijf in Europa.

Bovendien aast Fortis volgens sommige bronnen ook op (een deel van) de Aziatische activiteiten van ABN Amro. En zo komen we meteen bij een van de keerzijden van de raid op ABN Amro. Als Fortis slaagt in zijn opzet, wordt de bank meer dan ooit een ,,saaie Benelux-speler, en dat was nu net het imago dat Fortis van zich wou afschudden.

Al staat daar tegenover dat de nieuwe combinatie financieel sterker staat om later de felbegeerde grote buitenlandse overname te realiseren die Fortis tot nog toe tevergeefs heeft nagejaagd. Groeien in Azië kan daarbij een eerste stap zijn.

Maar dat is niet alles. Aangezien Fortis enkel bankactiviteiten binnenhaalt, dreigt de impact van de verzekeringen op de resultaten verwateren, wat gevolgen kan hebben voor de kredietrating van Fortis.

De overname bezorgt Fortis ook niet het felbegeerde stabiele aandeelhouderschap, maar zou wel de rendabiliteit en de slagkracht kunnen vergroten. En dat is wellicht nog de beste verdediging tegen veeleisende aandeelhouders en hefboomfondsen zoals TCI.

Ten slotte rijst de vraag hoe Fortis dat alles zal financieren. De waarde van het kantorennet in Nederland wordt door analisten op 10miljard euro geschat, vermogensbeheer en private banking elk op 5miljard euro. Uit vrees voor verwatering van het kapitaal daalde het aandeel Fortis gisteren 1,15procent tot 34,4euro. (nta)