België is vooral wat het onafhankelijk beheer van de elektriciteitsnetten betreft, één van de voorlopers in Europa. Maar het neemt niet weg dat de spanningen met de regulatoren zeer groot zijn en de eigendomsscheiding met de producenten niet volledig is doorgevoerd.

Zowel het hoogspanningsnet als de distributienetten zijn in handen van bedrijven die vrij los staan van producenten en leveranciers. Elia is de beursgenoteerde uitbater van het Belgische hoogspanningsnet terwijl intercommunales eigenaar en beheerder zijn van de distributienetten. Dat is heel anders in de ons omringende landen. Zowel in Duitsland als in Frankrijk zijn de elektriciteitsproducenten volledig eigenaar van de netten. Ze hebben het beheer wel ondergebracht in een dochterbedrijf. Electricité de France heeft RTE gecreëerd. In Duitsland gebeurde iets gelijkaardig.

Nederland heeft enerzijds met Tennet wel een autonoom hoogspanningsbedrijf dat volledig in handen is van de overheid maar anderzijds is het distributienet en zelfs een deel van de hoogspanning in handen van de elektriciteitsproducenten. Dit betekent nog niet dat in België alle banden tussen de beheerders van de elektriciteitsnetten en de producenten zijn doorgeknipt. Electrabel is nog steeds aandeelhouder van Elia en heeft een vetorecht. De top van Suez, het moederbedrijf van Electrabel, heeft in de Pax Electrica die het afsloot met premier Guy Verhofstadt wel beloofd dat het zijn belang zou terugbrengen tot minder dan 25 %. Electrabel is ook nog present in een pak distributienetbeheerders. Ook al zijn de participaties wettelijk beperkt tot 30procent en heeft het bedrijf zich vorig jaar ook teruggetrokken uit het operationeel management. (pse)