verplichte ziektekostenverzekering voor zelfstandigen
Foto: © Wim Daneels
Elk nieuw jaar brengt traditiegetrouw nieuwe regelgeving mee. Het jaar 2008 vormt daarop geen uitzondering. Een van de nieuwe maatregelen die op 1januari 2008 van kracht werd, is de verplichte verzekering tegen medische kosten voor zelfstandigen. Meteen is er dan ook op dat vlak een gelijkschakeling tot stand gebracht inzake de terugbetaling van de medische raadplegingen tussen werknemers en zelfstandigen.

Tot eind 2007 was elke zelfstandige verplicht om zich aan te sluiten bij een sociaal verzekeringsfonds voor de grote medische risico's. De kleinere medische risico's konden facultatief worden verzekerd. De dekking grote risico's hield in dat de zelfstandige verzekerd was tegen risico's zoals heelkundige ingrepen, bevallingen, grote laboratoriumonderzoeken, verblijfkosten in het ziekenhuis (ligdagprijs, toezichtshonorarium, geneesmiddelen). Kleinere medische kosten zoals bijvoorbeeld het bezoek aan de huisarts, tandarts, consultatie van een specialist, verpleegkundige zorgen (inspuitingen, wondverzorging) of geneesmiddelen op voorschrift bij de apotheker waren niet verzekerd door de sociale bijdragen. Vanaf 1januari 2008 vallen die kleinere medische kosten ook onder de verplichte verzekering.

Dat betekent dat voor een groot deel van de zelfstandigen de facultatieve bijdrage voor kleine risico's aan hun sociaal verzekeringsfonds vervalt en dat de kosten van die bijkomende verzekering mee vervat zullen zitten in de verplichte sociale bijdragen. Hiertoe verscheen in het Belgisch Staatsblad op 28december jongstleden de wet van 21december 2007 die de wet over de integratie van de kleine risico's voor zelfstandigen van 26maart 2007 wijzigt. De sociale bijdragen voor de zelfstandigen worden met ingang van 1januari 2008 verhoogd. Het basispercentage verhoogt van 19,65procent tot 22procent voor inkomsten tussen 11.146 en 48.131 euro. Boven de 48.131 euro tot het plafond van 70.930 euro blijft de bijdrage behouden op 14,16procent. Boven dat plafond zijn er geen sociale bijdragen verschuldigd.

Enkele simulaties leren ons dat de sociale bijdrage daardoor toeneemt met ongeveer het bedrag dat voorheen betaald werd voor de facultatieve premie voor de kleine risico's. De gemaakte belofte dat de effectieve kostprijs van de incorporatie van de kleine risico's in de sociale bijdrage niets meer ging kosten is (voorlopig?) grotendeels bewaarheid. Wel spelen de leeftijd waarop met de verzekering werd begonnen en het gekozen sociaal verzekeringsfonds een rol. Voor een aantal zelfstandigen zal het nieuwe systeem daardoor wel duurder uitvallen, en zeker voor diegenen die voorheen opteerden om de kleine risico's niet bijkomend te verzekeren.

Voor startende zelfstandigen gebeurt de incorporatie van de kleine risico's in twee fasen. De eerste fase was al in voege sinds 1juli 2006. Elke beginnende zelfstandige was vanaf het derde kwartaal van 2006 tot 31december 2007 voor een periode van 18maanden gratis verzekerd voor de kleine risico's, vanaf de eerste dag van het kwartaal dat hij begint in hoofdberoep. Vanaf 1januari 2008 zal elke startende zelfstandige meteen de kleine risico's in zijn sociale bijdragen verrekend zien. Anderzijds krijgen beginnende zelfstandigen een lagere sociale bijdrage: 20,5procent gedurende het eerste jaar, 21procent het tweede jaar en 21,5procent het derde jaar.

De auteur is vennoot bij Stremersch, Van Broekhoven & Partners in Antwerpen.