2011 is goed van start gegaan en het wordt ook een goed jaar, op voorwaarde dat er onderweg geen grote ongelukken gebeuren', zegt ING.

‘We beginnen het jaar in een veel betere positie dan de voorbije jaren', zeggen de economen van ING in een nota die vrijdag werd gepubliceerd. Ze zijn ervan overtuigd dat de economische groei zich dit jaar doorzet, zonder al te veel inflatie, en dat de markten opnieuw in rustiger vaarwater zullen terechtkomen. Het optimisme overtreft het pessimisme, maar omdat goed nieuws maar saai is, hebben de analisten van ING er toch maar voor gekozen een lijstje te maken van alles wat roet in het eten kan gooien. En dat lijstje is lang.

Terwijl aller ogen dezer dagen op de schuldencrisis in Europa gericht zijn, kijken de analisten van ING in eerste instantie naar de Verenigde Staten. De Verenigde Staten torsen immers een gigantische schuld. De Amerikaanse staatsschuld heeft nu al de grens van de 14.000 miljard dollar overschreden en komt in ijltempo in de buurt van het schuldplafond van 14.300 miljard dollar. Vroeger konden in de Verenigde Staten enkel obligaties uitgegeven worden, en dus schulden gemaakt, nadat het parlement daarvoor telkens het fiat had gegeven. Maar dat was op termijn onwerkzaam en daarom werd tien jaar geleden begonnen met het leggen van een schuldplafond. Dat plafond kan alleen omhoog na toestemming van het parlement.

Minderheid

In principe vormt dat geen probleem, maar president Barack Obama zit na de verkiezingen in november wel met een minderheid in het Huis van Afgevaardigden. En die ziet liever dat er flink bespaard wordt in plaats van meer schulden gemaakt. Dat draagt niet alleen het risico in zich dat de economische groei afremt, maar ook dat de Verenigde Staten hun schulden niet zouden kunnen herfinancieren en zo interesten niet kunnen voldoen. Dan zou het financiële systeem helemaal in elkaar klappen. ING acht de kans dat dat gebeurt bijzonder klein.

Maar ook in Europa zijn de problemen nog lang niet van de baan. De voorbije dagen is de rust opnieuw wat teruggekeerd en Spanje slaagde er de voorbije dagen nog relatief vlot in om geld op te halen. Maar de risico's blijven bestaan en als er ongelukken gebeuren zijn de banken ook de klos. Duitsland mag het economisch dan wel goed doen, als het mis gaat in een van de PIGS-landen krijgen ook de Duitse banken een flinke tik. ‘We denken niet dat dit zal gebeuren, maar een gewaarschuwd man is er twee waard', besluit ING.

In Europa komt dit jaar trouwens een heel belangrijke post vacant. Jean-Claude Trichet, de voorzitter van de Europese Centrale Bank (ECB), legt in november zijn functie neer. Wie hem gaat opvolgen, is nog niet duidelijk. Trichet heeft er altijd over gewaakt dat in zijn beleid zowel de sterke als zwakke landen mee konden. Als de zwakkere broertjes in de eurozone het peloton even niet konden volgen, vertraagde hij gewoon even. Samen uit, samen thuis, was zijn motto.

De Duitser Axel Weber wordt getipt als mogelijke opvolger van Trichet. Maar de vraag is of hij dat beleid voortzet of zich meer zal richten op het gemiddelde van de groep. Als hij al de opvolger wordt. Maar dat betekent wel dat de moeilijkheden in sommige perifere landen opnieuw de kop kunnen opsteken.

Heel de wereld kijkt tegenwoordig met grote ogen naar China als motor van de wereldeconomie. Het land zet jaar na jaar spectaculaire groeicijfers neer. Maar wat als die motor begint te sputteren? De inflatie in China scheert hoge toppen. Daarom wordt algemeen verwacht dat China een verstrakkend monetair beleid zal voeren. Maar als China al te zware wapens bovenhaalt om de inflatie te bedaren, bestaat het risico dat de groei daar te sterk onder gaat lijden. Daardoor zou meteen ook Duitsland, nog altijd de stuwende kracht van de Europese economie, in moeilijkheden kunnen komen. De Duitsers produceren momenteel veel voor de Chinezen. Maar ook hier weer: ING verwacht eigenlijk niet dat de Chinese economie wat gaat inzakken.

China houdt zijn yuan kunstmatig laag, en dat steekt de VS nog altijd de ogen uit. De valutaoorlog is nog lang niet helemaal weg. Terwijl de VS eigenlijk in hetzelfde bedje ziek zijn. In de VS heeft de centrale bank massaal obligaties opgekocht, wat de facto neerkomt op het drukken van geld en dus het goedkoper maken van de dollar. Als de VS daarmee verder gaat, vreest ING een echte handelsoorlog. Brazilië is zich trouwens ook al aan het warmlopen om de strijd aan te gaan. Als de valutaoorlog uitmondt in een handelsoorlog, zitten we met een probleem.