De Belgische tienjaarsrente bedroeg gisteren even minder dan 3 procent. Een half jaar geleden piekte die nog tot bijna 6 procent. De lage rente is goed nieuws voor de schatkist.

De interest die de Belgische overheid op zijn schuld moet betalen, staat op het laagste peil in meer dan anderhalf jaar. Op een obligatie met een looptijd van tien jaar betaalt de overheid nu jaarlijks 3,06 procent rente. Tijdens de dag zakte de rente zelfs even onder de drie procent, wat al van september 2010 geleden was. Een half jaar geleden piekte de rente nog tot bijna 6 procent.

Met de lagere rente volgt België de buurlanden. Ook de Duitse, Franse en Nederlandse rente daalde de afgelopen dagen. Het verschil met Duitsland, de zogenaamde spread, blijft wel groot: 1,68 procent. Een jaar geleden was dat nog minder dan een half procent.

Philippe Gijsels, hoofd marktonderzoek bij BNP Paribas Fortis, ziet twee belangrijke redenen voor de lage rente. Enerzijds geeft het aan dat beleggers pessimistisch zijn over de economische situatie. ‘Er is een algemene vertraging van de groei. Niet alleen in Europa, maar ook in India en Brazilië. En ook het ondernemersvertrouwen staat laag.' Daardoor kiezen beleggers voor veilige opties, zoals staatspapier.

Anderzijds is de lage rente ook een gevolg van het beleid van de centrale banken. ‘Er wordt een artificiële wereld gecreëerd door de banken goedkoop krediet te verstrekken en de geldvoorraad te vergroten', zegt Gijsels. ‘Daardoor is de langetermijnrente lager dan de inflatie. De Duitse rente op tien jaar staat nu op 1,37 procent. Volgens economische modellen zou dat 5 procent moeten zijn.'

Met dat beleid willen de centrale banken de economie stimuleren en landen de mogelijkheid bieden om hun schuldenberg af te bouwen. België maakte de afgelopen maanden al gretig gebruik van de lagere rente om zijn schuld goedkoop te herfinancieren. Ons land heeft al bijna twee derde van het bedrag geleend dat het dit jaar bijeen wil krijgen.

Is de overheid niet té gretig geweest? In het begin van het jaar werd immers een hogere rente betaald dan nu. ‘Dat is sowieso een moeilijke oefening', zegt Gijsels. ‘De rente is dieper gezakt dan we gedacht hadden. Door aan 3,5 procent te lenen heeft België wel wat misgelopen, maar ik zou het ook gedaan hebben.'

Opnieuw stijging?

Minister van Financiën Steven Vanackere (CD&V) ziet in de lagere rente een bewijs dat de financiële markten het beleid van de Belgische regering positief waarderen. Toen de rente eind vorig jaar op bijna 6 procent stond, had België nog geen regering en was de onzekerheid over ons land groot. ‘De enige manier om te kunnen blijven genieten van lagere rentes is het strikt blijven vasthouden aan het stabiliteitsprogramma dat met Europa is overeengekomen', zegt Vanackere. De directeur strategie van de Schatkist gaf eerder deze week al aan dat België steeds meer bij de sterke Europese landen gerekend wordt.

Of de rente nog verder zal dalen, is koffiedik kijken. Op korte termijn verwacht Gijsels dat de ECB de interestvoet waaraan banken lenen zal verlagen met een kwart of een half procent. De belangrijkste rente van de ECB staat al sinds december onveranderd op 1 procent. Een daling van die rente zou de rente op staatspapier nog verder kunnen doen dalen. ‘Maar op lange termijn verwachten de meeste analisten hogere rentes. Dergelijke lage rentes zouden betekenen dat de crisis jaren blijft duren. Wij zijn optimistischer en verwachten dat de situatie zich zal normaliseren.'