De koers van Rio Tinto, de nummer drie van de mijnbouwsector, steeg woensdag even met 20procent.

Van onze redacteur

Jan Reyns

Bij het slot noteerde het bedrijf met hoofdkwartier in Londen nog 10% hoger en dat is nog steeds indrukwekkend voor een bedrijf met een beurswaarde van 110 miljard dollar. Geruchten deden de ronde dat het Australische BHP Billiton, 's werelds grootste mijnbouwer, een bod had gedaan op Rio Tinto. Deze laatste ontkende, maar de enorme geldstroom richting Rio Tinto geeft aan dat veel beleggers geloven dat er echt wat aan de hand is.

Een samengaan van de nummers 1 en 3 wordt door sommige waarnemers nochtans betwijfeld, omdat het zeker weerstand zou oproepen wegens een te hoge marktconcentratie, vooral voor ijzererts. En ook voor heel wat andere delfstoffen zijn zowel Rio Tinto als BHP Billiton apart al dominant.

Dat speculanten de koers van zo'n zwaar aandeel als Rio Tinto, als was het de eerst de beste small cap omhoog kunnen jagen, zegt wellicht meer over de psychologie en de mobiliserende krachten van beleggers, dan over de werkelijke intenties van de mijnbouwbedrijven.

BHP Billiton heeft niettemin het overnameverhaal in de hand gewerkt. Zo verklaarde Chip Goodyear, de topman van BHP, dat private equity groepen op zijn groep zouden jagen. BHP is de grootste mijnbouwgroep ter wereld, maar er zijn geen aandeelhouders die het bedrijf controleren. Tegelijk frustreert het hem dat het aandeel achterloopt op de indrukwekkende resultaten. Beleggers zijn niet bereid veel meer dan tien keer de winst te betalen, terwijl de groei zeer sterk is. In het jongste boekjaar verdiende BHP Billiton netto 10,4 miljard dollar tegen 6,3 het jaar ervoor, 3,4 miljard in 2004 en 1,9 miljard in 2003.

Dat beleggers die winstgroei niet doortrekken naar de toekomst wil zeggen dat ze blijkbaar niet geloven in een verdere prijsexplosie van de grondstoffen. Er valt inderdaad iets voor te zeggen om niet te geloven dat bijvoorbeeld koper nog eens zal verdrievoudigen zoals de voorbije drie jaar. Aan de andere kant verwachten de meeste analisten ook geen instorting van de grondstoffenprijzen wegens de hoge vraag vanuit onder meer China.

Maar hoe valt dan te verklaren dat beleggers niet alleen geloven in een overname van Rio Tinto door BHP Billiton, maar ook dat dit waarde zal creëren voor de overnemer? Want de koers van BHP Billiton daalde niet, maar steeg na de overnamegeruchten.

Daarvoor keken beleggers wellicht naar het recente voorbeeld van Aluminiumproducent Alcoa dat ook steeg na het bod op het Canadese Alcan.

En op korte termijn lijkt een overname van Rio Tinto inderdaad te behappen, zelfs al betekent dat voor BHP Billiton een omzetgroei van 60 % . De schulden zouden explosief stijgen, maar een deal met aandelen is misschien ook mogelijk. En in plaats van zich uit te putten in tijdrovende en geldverslindende uitbreidingsinvesteringen, zou de gefuseerde mijnbouwgigant zich dan kunnen vergenoegen in het nog wat langer rekken van de gunstige vraag- aanbod situatie. Gebruikers en afnemers van de grondstoffen kunnen maar hopen dat de bedrijfsleiders niet de dezelfde weg inslaan als de speculanten.