Niemand zal ontkennen dat de besparingen gevoeld zullen worden. Een kostenverlaging met 15 procent en een personeelsinkrimping met tien procent zijn voor elke onderneming een pijnlijke oefening.

Maar wordt de oefening voor de VRT ook zo dramatisch als de noodkreten vanop de Reyerslaan ons willen doen geloven? Is de VRT nu ten dode opgeschreven? Wordt het voor de openbare omroep echt onmogelijk om nog ‘kwaliteit' te leveren, zoals zijn ‘verdedigers' de publieke opinie nu voorhouden?

Laat ons een en ander in perspectief stellen. De VRT gaf in 2008 het niet onaardige bedrag van 466 miljoen euro uit, zo leert het jaarverslag. Als men daarvan de 65 miljoen besparingen aftrekt die nu worden opgelegd, blijft er nog steeds zo'n 400 miljoen euro over. Dat is meer dan de omzet die de twee Vlaamse commerciële mediagroepen, de Vlaamse Mediamaatschappij en SBS België, in datzelfde jaar samen realiseerden. Aan zijn tweede kanaal, met de twee zenders Ketnet en Canvas alleen, gaf de VRT in 2008 ongeveer evenveel uit als de omzet die SBS Belgium, met zijn twee zenders VT4 en VijfTV, dat jaar haalde.

Toegegeven: de vergelijking kan niet zomaar doorgetrokken worden. Al is het maar omdat de VRT een openbare opdracht te vervullen heeft die veel geld kost, en de commerciële zenders niet. Op de Reyerslaan herhaalt men het tot in den treure.

Maar de cijfers tonen aan dat de commerciële mediagroepen best een punt hebben wanneer ze stellen dat de alomtegenwoordigheid van de VRT – die zij in de loop der jaren heeft kunnen uitbouwen dankzij de riante overheidsmiddelen waarover zij beschikt – op een aantal vlakken een marktverstorende werking heeft. En het woord ‘markt' is hier niet misplaatst, want de VRT leeft immers niet van overheidsgeld alleen. Inmiddels wordt al zo'n derde van de middelen elders gehaald, onder meer uit reclame en sponsoring.

Een zinnige discussie over de besparingen bij de VRT kan dan ook niet gevoerd worden zonder een voorafgaande discussie over de opdracht van de openbare omroep. Over wat wij als belastingbetalers verwachten van de VRT, en over het belastinggeld dat wij daaraan willen besteden. Een discussie over wat de VRT moét doen, maar ook over wat zij mág doen.

Die discussie wordt nu echter jammer genoeg niet gevoerd. De besparingen bij de VRT dreigen daarom een slag in het ijle te worden.