Griekse les
Commentaar — Aan de oppervlakte kan het lijken alsof we het ergste van de eurocrisis hebben gehad. Sinds de Europese Centrale Bank (ECB) eind vorig jaar het Europese bankwezen ruimhartig kredieten op drie jaar heeft verstrekt, is de rente gedaald en zijn de beurzen gestegen. Toch is er ten gronde niets veranderd. Het meest verhit blijft de situatie van Griekenland. Dat land gaat volgende maand failliet als het geen vers geld van Europa, de ECB en het IMF krijgt toegestopt. Maar de voorwaarden waaraan het voor die hulp moet voldoen, vinden geen politieke meerderheid. Intussen slaagt Griekenland er maar niet in een akkoord over een schuldherschikking te bereiken met de banken. Zonder zo'n akkoord blijft de uitstaande schuld een molensteen rond zijn nek.
De Grieken zijn reddeloos. Wat van hen wordt gevraagd, is rampzaliger dan te moeten kiezen tussen de pest en de cholera. De bijkomende besparingsmaatregelen die nodig zijn om het begrotingstekort sneller omlaag te krijgen, zullen zeker een dramatisch effect hebben op de economie die toch al in een zware depressie verkeert. Maar weigeren de tering naar de nering te zetten, is ook geen uitkomst en duwt Griekenland eerder vroeg dan laat uit de eurozone. Waarna de schuldenberg pas helemaal onoverzienbaar wordt.
Het vooruitzicht van een scheuring in de eurozone is verschrikkelijk. De schokgolven ervan kunnen andere landen met financiële problemen, in de eerste plaats Portugal, meesleuren. Maar waar eindigt dat? Ook Spanje en Italië blijven met vertrouwensverlies van de financiële markten kampen, ook al wordt er een hard saneringsbeleid gevoerd. Misschien komt er wel een tweedeling tussen een handvol eurolanden dat Duitsland kan volgen en de rest die moet afhaken. In het somberste scenario gaat ruim een halve eeuw Europese integratie op de schop. Kennelijk gebruikt de Griekse politieke wereld dat doembeeld om het hard te spelen en onder de strengste eisen inzake soberheid uit te geraken. Hoog spel.
De Griekse rampspoed bevat ook voor ons een belangrijke les. De hoogte van de opgestapelde schuld is één zaak, maar de mate waarin de economie van een land kan concurreren op de internationale markt, is belangrijker. De Grieken hebben niet alleen te veel op de poef geleefd. Ze hebben de lonen en prijzen uit de hand laten lopen, hun overheid is op het karikaturale af inefficiënt, hun arbeidsmarkt is helemaal verroest. In geen honderd jaar komen ze hier op eigen kracht overheen.
De les is dat een land dat zijn lot in eigen handen wil houden, niet moet jammeren over de groeiende inmenging vanuit Europa. De dwingende opdracht is tot elke prijs de concurrentiekracht te bewaken. Dat doe je met discipline in lonen en prijzen, met innovatie en met een slagkrachtige overheid.