De gevolgen van een Chinese thriller

Sensatie voor en achter het bamboegordijn

Wat zal de fall-out zijn van de mysterieuze zaak Bo Xilai, vraagt TIMOTHY GARTON ASH zich af. ‘In de Chinese partijleiding is de geest van Hegel op de ene of ander manier verward geraakt met die van Robert Ludlum.'
Sensatie voor en achter het bamboegordijn
© Jimmy Kets

Wat is er in China aan de hand? De interessantste politieke vraag van het moment is ook de moeilijkste om te beantwoorden. De officiële verklaringen en de aannemelijke feiten over de zaak-Bo Xilai zouden uit een politieke thriller kunnen komen. Maar de diepere oorzaken van het schandaal gaan tot in het hart van het bizarre, unieke systeem van leninistisch kapitalisme dat in de voorbije dertig jaar in China is ontstaan. En het zou veranderingen in — en ooit misschien zelfs van — dat systeem kunnen veroorzaken met grotere gevolgen voor de wereld van de 21ste eeuw dan alles wat momenteel in Washington, Moskou, New Dehli of Brussel gebeurt. Achter de muren van het domein van de partijleiding, naast de oude Verboden Stad, is de geest van Hegel op de ene of ander manier verward geraakt met die van Robert Ludlum.



Net als iedereen die ik ontmoet, weet ik niet wat er zich echt achter die muren afspeelt. Maar buiten de muren is het patroon duidelijk. Elk gesprek dat ik in Peking heb, gaat na een poosje, met een tinteling van spanning, over Bo, Bo, Bo. Hoe is zijn zoon, Bo Guagua, in de universiteit van Oxford geraakt? Was Guagua een goede student of een playboy? Was Neil Heywood, de in geheimzinnige omstandigheden overleden Britse zakenman, een spion? Had mevrouw Bo, alias Gu Kailai, een verhouding met hem? Wat betekent het allemaal?



Dan beginnen de mensen zelf dingen te vertellen, opgewonden en soms op een fluistertoon. Veel geloofwaardige bronnen bevestigen bijvoorbeeld dat er bijna geschoten werd buiten het Amerikaanse consulaat in Chengdu, waar Wang Lijun, de voormalige politiecommissaris van Chongqing, asiel gevraagd had, blijkbaar vrezend voor zijn leven en klaar om de vuile was over zijn gewezen baas buiten te hangen. Paramilitaire troepen die Bo uit Chongqing had gestuurd om Wang terug te brengen naar een onprettig lot, stonden tegenover veiligheidstroepen van het centrale bestuur die met Amerikaanse hulp uit Peking opgetrommeld waren. De werkelijkheid kan sterker zijn dan fictie.



Twee rotte appels



Maar wanneer een gewone Chinees op het internet gaat en op Sina Weibo, de enorm populaire site voor microbloggers, de naam Bo Xilai of zelfs alleen maar de familienaam Bo opzoekt, leest hij of zij de volgende boodschap: ‘in overeenstemming met de geldende wetten, regels en voorschriften worden de zoekresultaten voor Bo hier niet getoond'. De officiële media staan vol oproepen tot nationale, sociale en ideologische stabiliteit onder de wijze en eendrachtige leiding van de partij. De Bo's waren ...

Nog geen abonnee?
Abonneer voordelig om verder te lezen

Lees dS Avond, de digitale krant en Archief+.

Ja, ik neem een proefabonnement

Bekijk onze formules >
Neem een dagkaart >

Reeds abonnee?

Nog niet geregistreerd?

Registreer