POTEMKIN VILLAGE
Foto: © NO BYLINE
Je moet geen Einstein zijn om te beseffen dat het supersnel bergaf gaat. Einstein definieerde krankzinnigheid eens als: 'keer op keer hetzelfde doen en een ander resultaat verwachten'. Dat is exact wat de financiële markten doen. De oorzaak van de wereldwijde crisis is langdurig, overvloedig en (bijna) gratis krediet. Dat krediet was zo goedkoop omdat de risico's werden bepleisterd met ingewikkelde constructies van afgeleide producten. De risico's waren er wel, maar je zag ze niet.

Het antwoord op de crisis is smijten met honderden miljarden euro's en dollars. Daarbij worden de risico's eens te meer bepleisterd, deze keer met een dun laagje staatswaarborg. Ook hier zie je de risico's niet. Systemisch risico is onverzekerbaar, ook niet door de staat. Het financieel systeem lijkt wel een sliert van Potemkin Villages. Grote mooie façades waarachter niet veel stak en die bedoeld waren om Katharina van Rusland tijdens haar bezoek aan de Krim te doen geloven dat het dit deel van Rusland voor de wind ging.

Is het niet eigenaardig dat de overheid, die de voorbije kwarteeuw geen frank op overschot had, nu alles en iedereen te hulp snelt met miljarden tegelijk. De voorbije 25jaar leefde de westerse wereld in weelde, stegen de belastinginkomsten gestaag, en toch had de overheid nooit geld. Nu de wereldeconomie een zwaar infarct heeft en de overheidsinkomsten op instorten staan, heeft diezelfde overheid plots een hoorn des overvloeds. Ze heeft niet enkel geld voor Fortis, maar bijna tegelijkertijd ook voor Dexia, voor KBC. Ze heeft zoveel geld dat ze zich overal voor garant stelt. Straks is er ook geld om fabrieken open te houden of om een door de benen zakkende consument overeind te houden.

De komende jaren zullen overheden over de hele wereld gigantische hoeveelheden staatsobligaties drukken. Of althans toch proberen dat te doen. Onlangs flopte bijna simultaan een veiling van staatspapier in Duitsland en een van 30-jarige Treasury's in Amerika. De radeloze belegger weet niet wat aangevangen. De rente op tweejarig staatspapier in dollar is 1,1 %. Na aftrek van bankkosten schiet er niets meer over. Waarom je geld niet in een sok steken? De financiële crisis en de deflatie-roep hebben angsthazen uitgerekend in dat segment geduwd waar de zeis van de koopkrachtamputatie de komende jaren zal maaien. Het is niet omdat de prijzen nu dalen en je straks de koop van je leven krijgt aangeboden door de autodealer om de hoek, dat deflatie zich voor lange tijd gaat installeren. Ik ben er zeker van dat centrale banken schulden zullen monetariseren. En dat ze het geld niet zullen steriliseren. Dat betekent dat het geld tractie zal krijgen. De idee dat een massa geïnjecteerd geld en centrale-bankenkrediet tot dusver in het banksysteem ligt te niksen of alleen dienstig is voor reparatiewerken aan gehavende balansen en dus geen inflatie kan veroorzaken, is hetzelfde als zeggen dat alles vochtig en nat blijft, ondanks de indringende benzinegeur, zolang er maar niemand met een sigaret passeert. Als de geldomloopsnelheid plots uit haar kot komt, is er niemand die haar er weer in krijgt.

Dat is hoe ik het zie. Ik zie inflatie verderop. En geen klein beetje. Al die staatssteun is inflatoir. Hoe meer staatssteun en staatswaarborgen, hoe minder de waarde ervan. Ze lachten met goud. Het was zogezegd geen valabele belegging en het was zogezegd geen geld. Maar je kunt vandaag een pak aandelen meer kopen dan enkele jaren geleden met goud. Drie keer zoveel, vijf keer zoveel en het wordt nog beter. Blijkbaar waren aandelen de crowded trade van de jongste jaren. Vooral indirect via beleggingsfondsen. De activa-klasse waarin iedereen samenhokte. Nooit eerder heb ik zo vroeg in de neergang zo'n pessimisme gezien bij mensen van het bedrijfsleven. Het kan bijna niet anders of ook zij hebben zaken gezien die ze nooit eerder zagen. Zaken die beleggers pas veel later zullen vernemen, ondanks alle verplichtingen van guidance. Geen guidance wegens zichtbaarheid nul is zo een beetje de norm aan het worden.

Wat obligaties betreft, de algemeen erkende veilige beleggingen met laag rendement, die ogen momenteel mooi vanop afstand. Men kan en zal er een massa van bij maken, want façades bouw je nu eenmaal rapper dan complete villa's, en ze missen substantie wanneer de inflatie in galop gaat.

Roland Vandamme is oprichter-zaakvoerder van www.analysenet.be.

www.standaard.biz/beterbeleggen