KBC is begin van tweede kapitaalronde
In het Fortis-dossier hangt een nieuwe overheidsinjectie af van de uitkomst van de deal met BNP Paribas.Christophe Van Couteren
De vraag is niet of er een tweede overheidsinjectie zal komen bij Fortis, Dexia en Ethias. De vraag is wanneer, waarschuwen specialisten. De meesten pleiten daarom voor een overkoepelende aanpak, die moet vermijden dat de overheid telkens nieuwe brandjes moet blussen.

Van onze redacteur



Door de nieuwe kapitaalinjectie van 2 miljard euro in KBC heeft de Vlaamse overheid de brand bij de bank-verzekeraar geblust. Hoewel dat gisteren op de Brusselse beurs voor grote opluchting zorgde, waarschuwen specialisten nu al voor de volgende golf.

'Het grote probleem is dat er geen overkoepelende aanpak is. Niet in België en ook niet in de andere landen. Het brandje verplaatst zich steeds naar de bank die het laatst geherkapitaliseerd wordt. KBC heeft het langst standgehouden in België, waardoor het als laatste werd aangevallen. Maar zo'n case by case-benadering lokt telkens weer een nieuw incident uit', zegt professor Koen Schoors, hoofdeconoom aan de Universiteit Gent. 'Telkens als een bank uit de nood is geholpen, komt een andere bank onderaan de lijst te staan en wordt die bank het volgende doelwit voor de speculanten. Een bad bank oprichten is daarom niet zo'n slecht idee.'

Het lijkt dan ook onvermijdelijk dat na KBC ook de andere usual suspects in België straks opnieuw aan het overheidsinfuus moeten. De banken worden immers wereldwijd in de tang genomen door twee tegengestelde fenomenen. Enerzijds wordt de lat voor het kernkapitaal bij de banken, de zogenaamde coretier1-ratio, door de financiële markten steeds hoger gelegd. Nu bedraagt ze 8 procent, maar sommige analisten praten al over 10 procent. Anderzijds vreten de aanhoudende afwaarderingen op de toxische activa, en straks wellicht ook de afschrijvingen op de klassieke kredietportefeuilles, steeds meer aan het eigen vermogen.

Zo is het bij Dexia, dat vandaag op papier nog (ruim) boven de kapitaaldrempel zit, een publiek geheim dat de kapitaalinjectie van ruim 6 miljard euro door de Belgische, Franse en Luxemburgse overheden boekhoudkundig eigenlijk al lang is opgesoupeerd. Niet alleen boekte Dexia in het derde kwartaal een verlies van ruim 1,5 miljard euro, het boekte ook verliezen ter waarde van 4,5 miljard euro rechtstreeks van het eigen vermogen af.

En het vierde kwartaal dreigt voor alle banken nog bloediger te worden. Neem opnieuw Dexia, waar de toxische portefeuille van probleemdochter FSA als een molensteen om de nek blijft hangen. De Belgische en de Franse overheid verstrekten daarvoor wel een waarborg, waarvan België 62procent voor zijn rekening neemt. Maar Dexia moet wel de eerste 3,1 miljard dollar aan verliezen voor zijn rekening nemen, bovenop de bestaande provisie van 1,4 miljard dollar. Bovendien moet Dexia in datzelfde vierde kwartaal ook nog een verlies voor belastingen van 1,5 miljard euro op de verkoop van FSA boeken.

En ook bij Fortis dikken de boekhoudkundige verliezen verder aan. Alleen al op het meest toxische deel van de CDO-portefeuille, de 10,4 miljard euro die straks apart wordt gezet in een SPV-vehikel, moet Fortis in het vierde kwartaal 2,2 miljard extra afschrijven. Terwijl iedereen weet dat ook de boekhoudkundige minwaarden in de portefeuille van verzekeraar Ethias, die een groot pakket Dexia-aandelen heeft, nog fors zijn toegenomen.

Zowel Fortis, Dexia als Ethias dreigt daarom vroeg of laat vers kapitaal nodig te hebben. Wanneer, hangt af van geval tot geval. Bij Fortis hangt veel af van de deal met BNP Paribas. Komt die er, dan zal wellicht de Franse overheid een kapitaalverhoging bij de fusiebank moeten doorvoeren. Dexia moet dan weer rekening houden met zijn aandeelhouders én de agenda van Sarkozy, en het niet-beursgenoteerde Ethias - dat volgens Belgische boekhoudnormen zijn minwaarden conservatiever mag afboeken - moet eerst zijn nieuwe organisatiestructuur goedgekeurd krijgen.