In januari werden er voor de eerste keer in de geschiedenis meer auto's verkocht in China dan in de VS. Het land van de draak is daarmee goed op weg om de grootste automarkt ter wereld te worden.

Nauwelijks twee jaar nadat China Japan heeft ingehaald als op één na grootste automarkt ter wereld, heeft het nu ook de voorlopige nummer één, de Verenigde Staten, in het vizier. De officiële cijfers komen pas volgende week uit, maar volgens Chinese analisten zou de auto-afzet in januari aftikken op zo'n 790.000 exemplaren. In de VS rolden er in dezelfde maand precies 656.976 stuks uit de showrooms.

In beide landen is de verkoop duidelijk gezakt. Maar waar men in de Verenigde Staten van een onvervalste meltdown kan spreken (min 37 procent vergeleken met januari 2008), bleef de schade in China met min acht procent al bij al beperkt.

De Amerikaanse autofabrikanten kijken de situatie aan met een mengeling van verbazing en optimisme. General Motors schat dat de Chinese markt dit jaar afstevent op een verkoop van 10,7 miljoen stuks, meer dan de 9,8 miljoen die de Amerikanen gaan kopen. En GM doet er alles aan om van die boom een graantje mee te pikken. Het bedrijf is nu al een van de grootste autobouwers in China en heeft miljarden dollars geïnvesteerd in joint ventures met lokale fabrikanten. China wordt gezien als hét middel om de achteruitgang in de rest van de wereld te compenseren.

Ook de Chinese overheid staat behoorlijk welwillend tegenover de auto. De staat probeert immers de binnenlandse vraag naar consumptiegoederen aan te zwengelen om de gedaalde export goed te maken en heeft daar behoorlijk wat geld voor over. Zo is de belasting op kleine, zuinige wagens met een motor van maximaal 1,6 liter tijdelijk gehalveerd tot vijf procent. Boeren die hun verouderde gemotoriseerde driewielers en vrachtwagens vervangen door een nieuw voertuig mogen rekenen op subsidies. Daarvoor werd een potje van in totaal 576 miljoen euro opzijgezet.

Om de zwaar gefragmenteerde Chinese auto-industrie aan de laatste nieuwe technologieën te helpen en om ze aan te zetten om auto's te ontwikkelen die op alternatieve brandstoffen rijden, heeft de regering dan weer meer dan een miljard euro uitgetrokken.

Maar ondanks al die maatregelen groeien ook in China de bomen niet tot in de hemel. Vorig jaar steeg de automarkt er met 6,7 procent tot 9,38 miljoen exemplaren, maar dat was de eerste keer dat de groei onder de tien procent uitkwam sinds 1999. Net als in het Westen proberen Chinese dealers dan ook met alle mogelijke middelen klanten te blijven aantrekken.

'De meeste klanten vinden het het juiste moment om een auto te kopen omdat de belastingverlaging maar tijdelijk is', zegt Gao Zhiyuan, een verkoper in een VW-garage in Sjanghai. 'Door de gedaalde benzineprijzen maken de mensen zich ook minder zorgen over de brandstofkosten.' Toch krijgen mensen die bij hem een auto kopen nog altijd zware kortingen, tankkaarten ter waarde van honderden euro's en zelfs gratis laptops.

Gelukkig voor Zhiyuan krijgt hij nog klanten over de vloer. Dat is een luxe waar veel Amerikaanse dealers alleen nog van kunnen dromen. De verkoop van auto's in de VS staat nu op zijn laagste peil sinds juni 1982. Niet alleen de Detroit Three krijgen klappen, met dalingen tussen de veertig en vijftig procent. Ook de Aziatische merken bloeden, Toyota en Nissan moesten elk een achteruitgang van ruim dertig procent slikken.

Het is al de vijftiende maand op rij dat de automarkt in de VS achteruitgaat en de meeste specialisten verwachten voorlopig geen beterschap. 'Dat vijftien maanden een record zijn, weet ik niet zeker', zegt sales analist George Pipas van Ford. 'Als het zo is, weet ik wel zeker dat het record maar één maand zal standhouden.' (fpe)