Na een voorbereidingstijd van meer dan tien jaar hebben België en Nederland het grenspark De Zoom-Kalmthoutse Heide gisteren definitief geïnstalleerd. De zorg voor de natuur en het landschap stopt niet langer aan de landsgrenzen. Over de grenzen heen is er nu een beleidsvisie die doelstellingen en noodzakelijke maatregelen in werking stelt om dit gebied optimaal te beheren en te ontwikkelen.

Paul Wagtmans, de vroegere gedeputeerde van de Nederlandse provincie Noord-Brabant is de initiatiefnemer van het grenspark. De Benelux Economische Unie zorgde voor een beleidsplan dat het beheer en de inrichting van de natuurgebieden De Zoom en de Kalmthoutse Heide beschrijft. Een aanzienlijk deel van de eigenaars en de beheerders van terreinen in het grenspark onderschreven dit plan, zodat de basis voor een gemeenschappelijk beheer is gelegd. De participanten zijn de gemeentebesturen van Kalmthout en Essen, het Vlaams ministerie van Landbouw en Leefmilieu en het Nederlandse staatssecretariaat Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. Problemen zoals verzuring, waterhuishouding, natuurontwikkeling en recreatie krijgen voortaan de grensoverschrijdende aandacht die nodig is.


Belangen
In het grenspark gaat het om verschillende belangen. Herman Suykerbuyk, de nieuwe voorzitter van de commissie die het grenspark beheert, noemt het natuurbelang, de educatie, de recreatie en de belangen van de privé-eigenaren. ,,Soms lijken die belangen tegenstrijdig en leveren ze spanningen op. Dat is niet altijd een nadeel. Niemand wil dit mooie gebied verkwanselen. Dat er spanningen zijn in een gebied van 4.000 ha, is toch normaal. Net als het gegeven dat je het hele park niet voor bezoekers kunt afsluiten. Dat zou niet erg sociaal zijn. Het is de kunst om dit alles zo te regelen dat er een zekere harmonie ontstaat, dat er veel mogelijk is, ook het noodzakelijke natuurbehoud en herstel.''

Beheren betekent volgens Herman Suykerbuyk ook het aanbrengen van een goede infrastructuur, zodat de bezoekersstroom wordt geregeld. ,,De mensen die de heide bezoeken zijn geen vandalen. Zij willen wel genieten van natuur, rust en ruimte. De eerbied voor het gebied is aanwezig en dat scheelt al een heleboel.''

Het beheersplan schetst de doelen tot 2014. Heel wat werken, die de natuur ten goede komen, zijn al uitgevoerd. Andere resultaten zijn een informatieve bezoekerskaart, een grensparkfietsroute, bewegwijzering van tal van fietspaden en de aanleg van nieuwe ruiterpaden. Een aantal nieuwe medewerkers zal zich richten naar contacten met eigenaars en gebruikers, het opvolgen van de natuurbeheerswerken, voorlichting en educatie.