Johan Cruijff (net 56) is al zeven jaar geen trainer meer. Zijn scherpe blik en scherpe tong hebben er echter niet onder geleden. De man, wiens naam bij miljarden mensen bekend is, gaf als speler met Ajax in de jaren '70 en als trainer van FC Barcelona in de jaren '90 het voetbal een ander gezicht. Hij heeft een visie en stoorde er zich nooit aan heilige huisjes in te trappen. En hoewel hij op televisie soms wat betweterig overkomt - ,,Op deze planeet kennen maar twee of drie mensen het spelletje door en door, dat ben ik en ergens zal er nog wel iemand rondlopen'' - wordt het een aangename gesprek met een joviale, sympathieke man. Zet u schrap voor een gesprek over Real Madrid, Raúl, de Champions League, het Belgisch voetbal en zichzelf.

Cruijff (net 56) is een heel gewone, wat burgerlijke man. Zo woont hij in Barcelona niet in een met goud belegde villa maar in een herenhuis waar overbodige luxe ontbreekt. Misschien is het beeld zondag nog wel het meest treffend. Na het interview passeert hij een rolstoelpatiëntje die hij een aai over de bol geeft. De ouders glunderen dat het legendarische nummer veertien hun zoontje met een attentie bedenkt. Het jongetje, een jaar of tien, vindt het wat vreemd wat deze, hem onbekende man doet. Cruijff zet zich op zijn knieën en trekt er moeiteloos wat tijd voor uit. Dat had hij voordien voor ons ook gedaan.

  • Deze week hebben we de halve finales van de Champions League. Kijkt u er naar uit?
  • ,,Alleen naar Real Madrid. Met Inter-Milan zal ik meer moeite hebben. Behalve dat het een enorme derby is, vind ik er niet zo veel aan. Ik denk niet dat Europa tevreden moet zijn met drie Italiaanse clubs in de halve finale. Ik wil ook niet over een heropleving van het Italiaanse voetbal spreken. Het is veeleer toeval. Als je de wedstrijden in de kwartfinales een beetje van dichterbij bekijkt, kan je niet zeggen dat AC Milan met veel overtuiging Ajax uit de halve finales hield. Juventus deed het op een diefje in Barcelona en Inter was niet groots in Valencia. Voor hetzelfde geld hadden ze er gewoon uitgelegen. Er is geen enkele basis om te veronderstellen dat Italië volgend jaar weer met drie clubs in de halve finale staat.''

  • Waarom die voorkeur voor Real Madrid?
  • ,,Omdat ze aanvallend spelen. Als je vandaag over de idolen, de vedetten praat, dan hebben we het over offensieve spelers. Als we Zidane zo'n goede speler vinden, is dat niet omdat hij zo hard loopt of zo goed verdedigt. Wij bewonderen hem omdat hij zo'n fijne techniek heeft en iets artistieks doet met een bal. Het gaat toch om wat je met de bal doet. Je kan alleen maar scoren als je de bal hebt en je kan geen doelpunt tegenkrijgen als jouw ploeg de bal heeft. Men zegt dat een trainer die wint, een goede trainer is. Mij zegt zo'n trainer niets. Ik zoek altijd iemand die, buiten winnen, probeert iets extra voor het publiek te geven. Aanvallen dus.''

  • Wat vindt u de zwakke punten van Madrid?
  • ,,Op de dagen dat het niet functioneert, kunnen ze de boel niet in de hand houden. Ze blijven doorgaan met hun spelletje en kunnen de omschakeling niet maken. Het mag natuurlijk niet dat wanneer Zidane, Raúl, Ronaldo en Figo niet perfect functioneren, je zomaar vier goals om de oren krijgt. Dit weekend nog 1-5 tegen Mallorca. Als het draait, is het wel genieten geblazen.''

  • Wie vindt u de beste speler in deze Champions League?
  • ,,Raúl. Die gebruikt alles wat hij heeft. Hij is fysiek geen superman maar steekt er bovenuit. Hij gebruikt zijn verstand en zijn techniek. Hij anticipeert. Hij maakt ze met rechts, met links en met zijn hoofd. Hij scoort van kortbij en van buiten het strafschopgebied. Hij is niet de beste kopper of de snelste of de man met het hardste schot. Hij is in niets de beste. Maar als je al zijn kwaliteiten optelt, is hij dat wel. Als er twee verdedigers van twee meter rond hem staan, stelt hij zich zo slim op dat hij die bal er nog wel even inkopt. Dan ben je de beste.''

  • Is er in de Champions League nog plaats voor ploegen uit kleine landen?
  • ,,Waarom niet? Is het verschil tussen België en Italië groter dan dertig jaar geleden? Volgens mij niet. De kleinere landen hebben zich door de manier waarop de Champions League wordt georganiseerd in een hoek laten dringen. Maar het is nog altijd elf tegen elf. Anderlecht en Ajax deden het indertijd uitstekend. Dat kan nu ook nog. Geld maakt niet het grote verschil. Als die grote clubs een goede speler willen, kopen ze hem. Dat was vroeger ook zo. Maar betekent dat dat je een beter elftal of een betere opstelling hebt? Zeker niet.''

  • Hebt u de Belgische ploegen bezig gezien?
  • ,,Genk twee keer half gezien en twee keer Brugge ook half tegen Barcelona. Ik geloof dat er geen enkele ploeg in de Champions League met zoveel spelers uit eigen land speelde als Brugge. Anderlecht gaat nu ook verjongen. Dan voel je dat er iets groeit. Ook jullie bondscoach gebruikt steeds meer jonge spelers. Dat is de enige weg. De Rode Duivels zijn zich nu aan het vormen voor een mooie toekomst. Nu is dat misschien investeren maar op een gegeven wordt dat uitbetaald. Zeker weten. Van Damme en Buffel zitten bij Ajax en Feyenoord in het goede circuit. Beter daar wekelijks spelen dan bij AC Milan op de bank zitten.''

  • Jelle Van Damme kreeg dit weekend een dreigbrief. Heb jij dat in Nederland ook allemaal gehad?
  • ,,Ja. Daarvan heb ik ook mijn pakketje gehad. Dat is mij ook allemaal overkomen. Maar ik heb er alleen nooit zoveel drukte om gemaakt.''

  • Kunnen Nederland en België internationaal nog iets winnen?
  • ,,Zeker. Als je op je eigen roots en mentaliteit terugvalt, kan er veel. De keuze is beperkter dan in Italië of Spanje maar daarom hoeven die elf spelers niet slechter te zijn. Hoe kom je daar nu bij? Ik ben op dat vlak veel positiever dan de rest.''

  • Ziet u uzelf nog iets doen in het voetbal?
  • ,,Van trainer worden is geen sprake.''

  • Bij het noodlijdende FC Barcelona wil men jou in een adviserende rol.
  • ,,Adviseren op zich is leuk maar in Spanje functioneert dat niet zo erg. Daar is het vooral gebruiken wanneer het hen uitkomt. Als er iemand gekocht wordt en die doet het goed, dan hoeft niemand te weten dat die op jouw advies is gekomen. Als het fout gaat, heb je wel de boter gegeten. Daar doe ik niet meer aan mee. Dat heeft geen zin. Ik adviseer veel mensen op het persoonlijke niveau. Rijkaard en Van Basten bij voorbeeld. Als zij met iets zitten, praat ik er met hen over. Maar een functie opnemen? Neen hoor. Alles wat ik vind, schrijf ik in Spanje en Nederland in de kranten en dan zien ze maar wat ze ermee doen.''

  • Worden er niet te weinig ex-spelers bij de clubs betrokken?
  • ,,Natuurlijk. Kijk naar Ajax. Door de successen in het verleden kreeg de club een enorme uitstraling. Ze maken er alleen veel te weinig gebruik van. De generatie-Cruijff en generatie-Van Basten kunnen zoveel bijbrengen. Als je Real Madrid en Bayern München bekijkt, daar krioelt het van de oud-spelers in belangrijke functies. Bij Ajax is dat nog maar heel voorzichtig begonnen. Je moet dat doorgedreven doen. Maar ja, dan moeten er andere mensen plaatsruimen. En dat doet men niet zo graag.''