Jezus in de spiegel

De lijkwade van Turijn

Een nieuw boek hamert erop dat de lijkwade van Turijn dan toch authentiek is. Maar het ondergraaft ook het fundament van het christendom, het geloof in de opstanding van Jezus.
De lijkwade van Turijn
© IMAGEGLOBE

O, de grote woorden. Niet één, maar zelfs ‘twee van de grootste mysteries ter wereld' zijn het onderwerp van het boek Het teken van de Britse kunsthistoricus Thomas de Wesselow. Het boek verschijnt vandaag, de Nederlandse vertaling tegelijk met de originele uitgave, en de hele aanloop daartoe voltrok zich in het grootste geheim. Zelfs het onderwerp mocht niet worden onthuld. Dat wekt alvast een indruk van grote gewichtigheid.



Al is een mysterie maar wat men een mysterie wil noemen – iedereen kan daar naar eigen interesse wat bij verzinnen. In dit geval gaat het om Pasen en de opstanding van Jezus uit de dood, en over de fameuze lijkwade van Turijn, het doek waarvan wordt beweerd dat Jezus erin werd begraven en waarin een wonderbaarlijke afdruk van zijn lichaam is achtergebleven.



Aldus beweegt Het teken zich toch op erg vertrouwd terrein: het universum van het vroegste christendom. De relicten daarvan en wat daarmee gebeurde, spreken altijd sterk tot de verbeelding. Ze mixen sacraliteit met geschiedenis, avontuur, complotten en geheimen, eventueel seks, met parafernalia als de Heilige Graal of de nog veel oudere ark des verbonds, relikwieën, geheime genootschappen, verloren manuscripten, kruisvaarders, tempeliers, katharen, middeleeuwse abdijen, vrijmetselaars, desnoods het verzonken Atlantis.



Die onderwerpen leverden al massa's boeken en films op waarin de theologische en christologische ernst al dan niet is verweven met een rijke verbeeldingskracht. De vraag ernaar blijft hoog; ook Het teken stormt straks vast de bestsellerlijsten in. Die thema's raken tenslotte essentiële westerse mythes en geloofsartikelen, hier ingebed in vaak spannende, intrigerende en weidse verhalen die de aardse banaliteit ver overstijgen en het altijd mysterieuze bovennatuurlijke direct aanwezig kunnen stellen.



Bestseller



Het bekendst in het genre is de bestseller Het Heilig Bloed en de Heilige Graal (1982) van Michael Baigent, Richard Leigh en Henry Lincoln, waarvan de plot ook de nog succesrijkere thriller De Da Vinci code (2003) van Dan Brown schraagt. In het lichtere spectrum leverde het vermakelijke producten op als Monty Pythons The Holy Grail en Life of Brian en verscheidene Indiana Jones-films.



Op dit terrein moet de historicus op zijn tellen passen. Want over het leven van Jezus bestaat geen enkele contemporaine informatiebron. Wordt diens historiciteit wel aannemelijk geacht, ze is slechts karig gedocumenteerd. Sinds de middeleeuwen gingen ook nog eens tal van vervalsingen en mystificaties de historische kennis in de weg zitten, die soms uit piëteit werden gefabriceerd, maar nog vaker om louter commerciële redenen: een instelling die een relikwie bezat, verwierf niet alleen een groot prestige, maar trok ook pelgrims aan die tot grote offergaven bereid bleken.



Net die onzekerheid bezorgt de fictieschrijver een onbegrensde speeltuin aan verhalen ...

Nog geen abonnee?
Abonneer voordelig om verder te lezen

Lees dS Avond, de digitale krant en Archief+.

Ja, ik neem een proefabonnement

Bekijk onze formules >
Neem een dagkaart >

Reeds abonnee?

Nog niet geregistreerd?

Registreer