De duurste kreet uit de kunst

Waarom De schreeuw zo'n icoon van de schilderkunst is

'De schreeuw' scoorde in New York een veilingrecord. Wat het doek zo bijzonder maakt? Zijn icoonwaarde, als symbool van de existentiële angst van de moderne mens.
Waarom De schreeuw zo'n icoon van de schilderkunst is
Het gaat er geanimeerd aan toe op de veiling van 'De schreeuw' bij Sotheby'sin New York.Andrew Gombert/epa © EPA

Van onze redacteur



Wat zag Munch toen hij De schreeuw schilderde? Volgens een Amerikaanse astrofysicus geen klassieke zonsondergang, maar een natuurfenomeen. Hij rekende uit dat de uitbarsting van de vulkaan Krakatau in 1883 tot in het hoge Noorden zichtbaar geweest moet zijn, als een wolk van gas en vulkaanas.



De kunstenaar zelf was minder dubbelzinnig over het tafereel: hij schilderde gewoon een visioen. Er is een dagboeknotitie bewaard waarin Munch een avondlijke wandeling beschrijft die uitmondt in een angstaanval.



'Ik was aan het wandelen met twee vrienden', zo schreef Munch. 'De zon ging onder. De hemel werd plots bloedrood. Ik voelde een zweem van melancholie. Ik hield de pas in en leunde uitgeput tegen de reling. Over fjord en stad, in somber blauw, strekten zich bloed uit en tongen van vuur. Mijn vrienden liepen verder. Ik trilde van angst en voelde hoe een lange, eindeloze schreeuw door de natuur trok.'



De tekst is later, als een soort gedicht in het handschrift van Munch, aangebracht op de lijst van het schilderij dat woensdag geveild werd.



Het kleine pastel uit 1895 schreef geschiedenis. Bij Sotheby's in New York ging het voor een recordbedrag van 119,9 miljoen dollar (91 miljoen euro) van de hand. Tevoren was het geschat op 80 miljoen dollar. Voor de kunstmarkt die geilt op grote namen en op icoonwerken, is dit een absolute ...

Nog geen abonnee?
Abonneer voordelig om verder te lezen

Lees dS Avond, de digitale krant en Archief+.

Ja, ik neem een proefabonnement

Bekijk onze formules >
Neem een dagkaart >

Reeds abonnee?

Nog niet geregistreerd?

Registreer