Het verhaal

Angelina Jolie, speciaal gezant

Bericht aan cynici die spotten met Angelina Jolies benoeming als ‘speciaal gezant' voor de vluchtelingenorganisatie van de VN: lach niet! Want onder de beroemdheden wier gezicht een goed doel moet promoten, zijn er ook die verdomd goed weten waarover ze het hebben. Is Angelina Jolie de vrouwelijke George Clooney?

Arme Angelina Jolie. Zeker als vrouw valt het niet mee hersens en een hart te hebben, én ook nog een sekssymbool te zijn. Als je googelt wat ze al gedaan heeft op het terrein van de mensenrechten, zorgt de combinatie Jolie en ‘rights' ervoor dat je in de eerste plaats artikels vindt over de tatoeage op haar rechterschouder en dat blote rechterbeen op de Oscars. Dan probeert een mens al eens iets ernstigs te doen in zijn leven.

Beroemd zijn én serieus genomen worden, het is soms een klus. Altruïsme wordt vaak met cynisme begroet – en dat terwijl de vedette als uithangbord al zo vaak zijn nut heeft bewezen. De jongste jaren nog meer dan vroeger, omdat er een nieuw type van beroemde weldoener is opgestaan. Vroeger leenden sterren als Audrey Hepburn, Danny Kaye of Harry Belafonte hun faam en sympathieke uitstraling aan evidente nobele doelen zoals Unicef, het kinderfonds van de VN. Maar de jongste jaren zijn er sterren uit muziek en film opgestaan die van het aanklagen van wantoestanden haast een levensdoel lijken te maken, en daarbij ook kosten noch moeite sparen. Voor mensenrechtenorganisaties zijn sterren als George Clooney en Angelina Jolie godsgeschenken, omdat ze glamour combineren met inzicht, en zo ook de kritische medemens overtuigen.

Jolies promotie tot speciaal gezant bij de UNHCR is uniek. Ze krijgt er bevoegdheden die normaal alleen aan topdiplomaten of gepensioneerde toppolitici toekomen. Jolie zal in de toekomst naar grote crisisgebieden trekken waar miljoenen mensen op de vlucht slaan, zoals in Afghanistan, Somalië of Lampedusa. Maar niet alleen daar, want het is net de bedoeling dat ze de schijnwerpers zet op drama's die anders aan 's werelds aandacht dreigen te ontsnappen. En het gaat daarbij om meer dan een paar fraaie fotoshoots.

‘Natuurlijk zit er aan de benoeming een stuk erkenning', zegt Adrian Edwards, woordvoerder van de VN-vluchtelingenorganisatie in Genève. ‘Angelina is al meer dan tien jaar goodwill-ambassadrice, ze heeft crisisgebieden in meer dan twintig landen bezocht voor ons. Bovendien toont ze ook in haar professionele carrière dat ze met het lot van de wereld bezig is.' Edwards verwijst daarbij uiteraard niet naar actievehikels als Salt en Wanted, maar wel op haar hoofdrol in A mighty heart (over de ontvoering van journalist Daniel Pearl in Pakistan) en haar recente debuut als fictieregisseur, In the land of blood and honey, over de oorlog in Bosnië-Herzegovina.

Maar naast die erkenning krijgt ze ook extra bevoegdheden die ‘een flink stuk verder gaan dan wat we van een traditionele goodwill-ambassadrice verwachten'. Het ligt in de bedoeling dat Jolie geregeld in de plaats van de Hoge Commissaris, de Portugees Antonio Guterres, op diplomatieke missie gaat. Dat betekent ook gaan praten met staatshoofden, en hen desnoods aan hun oren trekken over de situatie in hun land.

Volharding

Is dat nu niet wat overdreven? Er zullen toch beroepsdiplomaten zijn die beter gekwalificeerd zijn dan een actrice die af en toe wat leest en rondreist? Edwards waarschuwt ons niet te onderschatten hoeveel tijd en moeite de vrouw die in het Arabisch ‘volharding' op haar schouder heeft laten tatoeëren, al in de vluchtelingenproblematiek heeft gestopt. ‘We hebben het hier niet over een vluchtige interesse, maar over een toewijding die al meer dan tien jaar duurt – volledig onbezoldigd. Ze weet waarover ze praat, ze heeft er ook al heel wat over geschreven. En welja, star quality werkt niet alleen naar het grote publiek toe. Het opent ook op diplomatiek niveau deuren die anders gesloten zouden blijven. De rol van Angelina Jolie kan op die manier de traditionele taak, het wekken van aandacht bij het brede publiek, overstijgen. Wij boffen dat zo iemand ons pad heeft gekruist.'

‘Pad kruisen' is een weinig accurate woordkeuze, want Jolie heeft zichzelf destijds aangeboden bij de UNHCR. Wat zeer uitzonderlijk is, normaal word je gevraagd voor dergelijke taken. Goedele Liekens, zelf al vijftien jaar goodwill-ambassadrice voor de VN, herinnert zich nog hoe onzeker Jolie aanvankelijk was. ‘Ze was enorm leergierig, wilde echt alles weten. Ze vroeg ook of ze mij mocht volgen op een van mijn reportages. Jammer dat dat in een periode was dat ik het heel druk had met tv, daarom is het er nooit van gekomen.'

Goedele

Liekens vindt Jolie een terechte keuze voor haar nieuwe functie. ‘Wie denkt dat het om window dressing gaat, heeft er niets van begrepen. Onlangs werd Angelina gespot in de publieke tribunes van het Internationaal Strafhof in Den Haag, bij de berechting van een Congolese warlord. Dat doe je toch niet omdat het zo glamoureus is, toch?'

Liekens legt graag uit welke graad van professionalisme de VN van ambassadeurs eisen. ‘Ik begrijp de cynische reacties van het publiek, omdat zoveel bekende mensen een rol als uithangbord hebben voor een of andere organisatie, en niet altijd met evenveel kennis van zaken. Er is een beetje wildgroei. Maar bij de VN worden wij echt opgeleid: wij krijgen briefings, workshops, we inspireren elkaar. Ik ben net nog gaan lunchen met Ban Ki-Moon, enfin niet alleen natuurlijk: we waren met een vijftiental ambassadrices uit de hele wereld. Maar er wordt echt veel meer verwacht dan met een medelijdend gezicht op de foto te gaan staan en iets te snikken over “arme kindjes”. Als je iets zinnigs wil zeggen over safe motherhood, moet je bijvoorbeeld grondig op de hoogte zijn over de problematiek van vrouwenbesnijdenis, en alle culturele valkuilen. Ik ben destijds niet alleen uitgekozen omdat ik bekend was in Vlaanderen, maar ook vanwege mijn opleiding als seksuologe.'

Clooney

Het kunnen natuurlijk niet allemaal George Clooneys zijn. Clooney is ongetwijfeld de meest geloofwaardige onder de sterren. Hij maakt – naast af en toe een commerciële film of een reclamespotje, een mens moet leven – vaak films met een intelligente politieke boodschap, en hij zou ook zonder zijn acteercarrière wel actief geworden zijn voor de goede zaak. Hij treedt daarmee in de voetsporen van zijn vader Nick, gepensioneerd journalist en politicus van uitgesproken liberal-signatuur.

‘George en ik zijn partners', zegt John Prendergast, stichter van het Enough Project, een Amerikaanse mensenrechtenorganisatie. Hij heeft samen met Clooney al drie reizen naar Sudan en Zuid-Sudan gemaakt, maar hij heeft Clooney nooit ‘gerekruteerd'. ‘Wij waren met de wantoestanden in die regio bezig, en George en zijn vader ook. Toen kwamen we elkaar tegen op een betoging in Washington en zijn we gaan samenwerken. Maar George is zo veel meer dan het uithangbord: hij reist naar die regio – niet risicoloos trouwens – en kent de dossiers door en door. Bij thuiskomst gebruikt hij zeer slim zijn bekendheid om de boodschap over te dragen aan leden van de regering en het congres, of om er films over te maken en geld in te zamelen.'

Kortom: een engagement dat ongetwijfeld een heel stuk dieper gaat dan, met respect, het Unesco-engagement van de voormalige tennisster Justine Henin voor zieke kinderen.

‘Het is te makkelijk het engagement van beroemde mensen voor goede doelen af te doen als een kwestie van ijdelheidsbevrediging', zegt Nicolas Demey, een Vlaming die vroeger voor de organisatie Global Fund werkte. Demey trok met sterren naar gebieden die geteisterd werden door armoede en conflicten, en was vaak verbaasd over de ernst van zijn beroemde reisgenoten. ‘Toen ik met Scarlett Johansson in de ziekenhuizen van Rwanda was, had die echt geen RayBan in haar haar en ook geen sacoche van Louis Vuitton om haar arm. Ik zag daar een goed voorbereide en zeer geïnteresseerde jonge vrouw die doelgerichte vragen stelde aan de HIV-patiënten die daar in weinig glamoureuze omstandigheden lagen te sterven. Ik begrijp wel dat er mensen zijn die zich ergeren aan vedetten die zich wat té graag profileren in de boekskes, zoals Bono bijvoorbeeld. Maar Bono heeft wél Product Red opgericht, dat bedrijf dat grote merken als I-Pod, Apple, GAP en Armani ertoe heeft aangezet een rode productlijn op te zetten waarvan de opbrengst volledig naar het goede doel gaat – en dat heeft wel al tientallen miljoenen euro's opgebracht. Dus zolang het niet gaat om bekende koppen die er niets van kennen, zou ik dergelijk engagement toch eerder toejuichen dan ermee te spotten.'

‘Scarlett Johansson wist waarover ze het had in de Rwandese ziekenhuizen, en droeg géén sacoche van Louis Vuitton'

Buitenland
  1. Acht politieagenten gedood in zuidwesten van Egypte
  2. Schietpartij op herdenkingsplechtigheid voor Martin Luther King
  3. Turkse media: ‘Schutter nachtclub Istanbul opgepakt’
  4. Laatste man op de maan overleden op 82-jarige leeftijd
  5. Springsteen-coverband haakt af voor Trump-feest
  6. Vrouw schutter Orlando alsnog opgepakt
  7. Vijf mensen doodgeschoten tijdens muziekfestival in Mexico
  8. Verplicht milieuvignet voor alle voertuigen in Parijs
  9. Trumps grootste feest ooit
  10. Duitsland bijt van zich af na uitspraken Trump
  11. Waarom Amazon deze teenslippers uit zijn gamma verwijderde
  12. Davos: China boven op hoogmis van de economische elite
  13. Link naar Anne Frank gevonden in vernietigingskamp
  14. Biden opvallend scherp voor Rusland tijdens laatste officiële bezoek aan Oekraïne
  15. Dieselwagens mogen tijdelijk Oslo niet meer binnen
  16. Trump: opvolger Obamacare wordt 'ziekteverzekering voor iedereen'
  17. Trump noemt vluchtelingenbeleid Merkel 'catastrofaal'
  18. Video Vliegtuig crasht in Kirgizisch dorp, tientallen doden
  19. Turks parlement keurt in eerste lezing controversiële grondwetshervorming goed die Erdogan nog meer macht geeft
  20. Airbus van Lufthansa maakt noodlanding door defect in cockpit
Sport
  1. Flipkens en Wickmayer uitgeschakeld in eerste ronde Australian Open
  2. Peter Weinberg volgt Dirk Demeersman op als coach van Belgische jumpingteam
  3. Oude bekende bezorgt Congo een driepunter tegen Marokko, Lukaku’s vieren mee
  4. Louis Van Gaal zet punt achter trainerscarrière
  5. Obama viert historische titel van Chicago Cubs, het favoriete baseballteam van Michelle
  6. Rory McIlroy mist door ribblessure Abu Dhabi Championship
  7. Los Angeles wil openings- en sluitingsceremonie Olympische spelen 2024 in verschillende stadions houden
  8. Alexis Sanchez geeft aan Spaans gerecht belastingfraude toe
  9. Titelverdediger Ivoorkust laat meteen punten liggen tegen Togo
  10. Wout van Aert sukkelt met knie en laat stage links liggen
  11. Dante Rigo (18) tekent tot 2019 bij PSV
  12. Genk kan in Oostende rekenen op Thomas Buffel
  13. McLaren F1 team presenteert nieuwe wagen op 24 februari
  14. Thiam prijkt in Forbes’ “30 onder 30”-lijst van Europese entertainers
  15. Op uur tijd 50.000 tickets verkocht voor Tottenham-Gent
  16. Aly Cissokho (Aston Villa) verhuist naar Olympiacos
  17. Sep Vanmarcke keert terug naar Omloop Het Nieuwsblad en Dwars door Vlaanderen
  18. Valtteri Bottas officieel bevestigd door het Mercedes F1 team
  19. Lokeren strikt Engelse spits: “Grootste sportieve uitdaging in mijn carrière”
  20. Felipe Massa maakt meteen na zijn afscheid een F1-comeback