Wereldwijd hebben vorig jaar 101 vakbondsmilitanten hun sociale strijd met de dood moeten bekopen. Vooral in Latijns-Amerika komen veel 'vakbondsmoorden' voor.

De statistieken van de internationale vakbondskoepel IVV kleuren dieprood. Vorig jaar werden 101 vakbondsmilitanten vermoord omdat ze hun werk deden - opkomen voor de rechten van hun collega-werknemers. Het aantal dodelijke slachtoffers lag een derde hoger dan in het voorgaande jaar 2008.

Op de lijst van gevaarlijkste plekken voor vakbondsmilitanten prijken de Zuid-Amerikaanse landen Columbia, Guatemala en Honduras helemaal bovenaan. In Columbia werden in 2009 liefst 48 moorden op vakbondsmedewerkers genoteerd, in Guatemala 16 en in Honduras 12.

Volgens IVV-secretaris Guy Ryder staat vakbondsengagement in Columbia 'meer dan waar ook in de wereld gelijk aan vervolging en terreur, in veel te veel gevallen zelfs aan een doodvonnis. De realiteit is veel slechter dan de pr-campagnes van de overheid doen uitschijnen. Ook de snel verslechterende toestand in Guatemala en Honduras is erg zorgwekkend'.

Op de lijst van vermoorde vakbondsmensen staat bijvoorbeeld Gustavo Gómez, werknemer bij een Columbiaanse veevoederfabriek van de Zwitserse multinational Nestlé. Hij werd op 21 augustus vermoord in zijn eigen huis door een doodseskader, een dag nadat hij namens de vakbond van voedingsarbeiders een eisenlijst had bekendgemaakt. Het rapport over de (schendingen van de) vakbondsvrijheid bevat tientallen, gedetailleerde voorbeelden van geweld tegen vakbondsmilitanten.

De klachtenlijst is lang. In landen als Myanmar en Noord-Korea kunnen vakbonden alleen ondergronds actief zijn. In Iran of Pakistan belandden vorig jaar duizenden vakbondsmilitanten in de gevangenis. Nog veel meer werknemers die het aandurfden om te staken tegen lage lonen of slechte werkomstandigheden, verloren hun job en waren slachtoffer van repressieve maatregelen door de overheid. Het rapport geeft voorbeelden uit onder meer Algerije, Kenia, Ivoorkust en Turkije. De economische crisis heeft de toestand nog verergerd, beweert Guy Ryder. 'De crisis was voor veel bedrijven de aanleiding om alle vakbondseisen af te wijzen. Niet zelden was de dreiging van een directie om de fabriek te sluiten voldoende om alle protest in de kiem te smoren. Elders werden cao's “heronderhandeld, om verworven sociale rechten af te bouwen en meer flexibele werkregelingen in te voeren.'

De helft van alle werknemers bevindt zich volgens het IVV-rapport in 'kwetsbare arbeidsomstandigheden', zonder recht op vakbondsverdediging. Dat geldt bijvoorbeeld voor honderdduizenden werknemers in de zgn. vrijhandelszones in Zuidoost-Azië en Centraal-Amerika.

www.standaard.biz/werk