UW GELD EN UW LEVEN. Michel Vandenbosch en de parabel van de slimme slager
Foto: © herman ricour
Michel Vandenbosch (44) neemt genoegen met een karig loon. Voor zijn voeding en zijn kleding shopt hij vegetarisch en zo diervriendelijk mogelijk.

HIJ moet zelf lachen als hij het briefje voorleest waarop zijn loonevolutie van dertien jaar Gaia is genoteerd: eind 1993 halftijds in dienst voor omgerekend 549 euro. In april 1998 fulltime aan het werk voor 829 euro en ondertussen door indexeringen en voorzichtige verhogingen via de algemene vergadering gestegen tot een bescheiden 1.200 euro. Moet Vandenbosch zich door zijn loon sommige dingen ontzeggen?

,,Ik ben heel zuinig en we slagen er nog in om te sparen. Ik heb dat van huis uit meegekregen: ik kom uit een arbeidersgezin." Het werkethos is er ook naar: ,,Ik werk gemiddeld tien uur per dag, maar in het weekend is het gelukkig veel minder, ook omdat mijn vriendin me af en toe aan mijn mouw trekt. Ik ben altijd bereikbaar: dat hoort bij het engagement."

Gaia ontvangt geen subsidies, alle inkomsten van de vzw zijn afkomstig van ledenbijdragen, giften en legaten: mensen die bij hun overlijden (een deel van) hun erfenis aan de dierenrechtenorganisatie schenken. ,,Dat laatste is iets voor de toekomst, maar er is al wel eens een bedrag van meer dan 25.000 euro binnengekomen. Op jaarbasis halen we ongeveer een miljoen euro binnen, maar er gaat ongeveer evenveel buiten. Campagnes, advocaten, publicaties; de lonen maken maar een klein deel van de uitgaven uit. Bij ons verdient ongeveer elk van de tien medewerkers evenveel. Voor mij is het een levenswerk en geld is dan ook nooit op de eerste plaats gekomen. Het was me wel snel duidelijk dat, als we Gaia de plaats wilden geven die het vandaag heeft, dat dat geen werk was om na je uren te doen."

Jarenlang werd Gaia door sommige tegenstanders voorgesteld als een organisatie van fanatieke extremisten die de vleesindustrie radicaal wou afschaffen. Vandaag maakt Michel Vandenbosch - onbezoldigd - deel uit van de adviesraad van het Federaal Voedselagentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen, wordt het advies van Gaia ingewonnen door lokale overheden voor de diervriendelijke bestrijding van zwerfkatten en duivenoverlast. Vandenbosch dankt die evolutie aan wat hij ,,pragmatisch-idealistisch dierenactivisme" noemt. Een voorbeeld? ,,We hebben goeie contacten met bepaalde eierproducenten, die overschakelen van kooisystemen naar diervriendelijker systemen met vrije uitloop of overdekte buitenloop, waar zij ook economisch perspectief in zien. Dat zijn evoluties die wij steunen. En kijk: de Makro is als eerste grootwarenhuis gestopt met het verkopen van eieren van batterijkippen. We hopen dat anderen zullen volgen."

Vandenbosch verwijst ook graag naar wat hij ,,de parabel van de slimme slager'' noemt: de slager die ten tijde van de dioxinecrisis uitpakte met de slogan: 'Wat eten we vandaag? Vegetarisch!' ,,Die man speelde handig in op een reële vraag en bewerkstelligde toen in zijn eentje zijn eigen reconversie. In het algemeen belang is het een goeie zaak dat er hoe langer hoe minder vleesproductie en -consumptie zou zijn. Niet alleen de ethische tol aan dierenlevens, maar ook de kostprijs inzake leefmilieu is gigantisch. Als we bekommerd zijn over de toekomst van het leven op onze planeet na 2050, wanneer we met 9 miljard zullen zijn, zullen we minder vlees moeten eten. Het zou goed zijn, mocht de overheid meer en meer de consumptie en productie van vlees afraden en de alternatieven promoten."

Zelf is Michel Vandenbosch een overtuigd vegetariër. Dat heeft een aantal gevolgen voor zijn aankoopgedrag. ,,Ik leef sinds 20 jaar strikt vegetarisch. Ik eet bijvoorbeeld wel kaas, bij voorkeur met vegetarisch stremsel. Ik eet eieren, liefst afkomstig van kippen met vrije uitloop. Een frituur die dierlijk vet gebruikt, zal ik mijden. Ik ga liever naar een zaak die de frieten in plantaardige olie bakt. Om ethische redenen eet ik geen dieren, dat is voor mij een uitgemaakte zaak." En hoe zit het met kleding afkomstig van dierlijke productie? ,,Wol mijd ik omdat de industriële wolproductie vaak gepaard gaat met dierenmishandeling. Maar ik vind het geen misdaad om een wollen trui te dragen. Wat ik wel een misdaad vind is het meedogenloos uitmoorden van weerloze zeehondenpups en het brutaal slaan van runderen op veemarkten. Ik draag geen leren schoenen, de schoenen van het merk Vegetarian Shoes zijn kwaliteitsvol en gaan heel lang mee. Ik verslijt ze tot ze bij wijze van spreken werkelijk niet meer aan te zien zijn."

Waar koopt Vandenbosch al die producten? ,,Ik ben een voorstander van natuurvoedingswinkels, maar ik ben er tegelijk voor gewonnen dat er zoveel mogelijk vegetarische producten worden aangeboden in de supermarkt, want daar komen de meeste mensen."

Houdt Vandenbosch zelfs bij het plannen van zijn vakantie rekening met ethische overwegingen? ,,Ik heb tien jaar lang geen vakantie genomen, maar nu voel ik dat ik daar af en toe tijd voor moet maken. Maar in Spanje of Zuid-Frankrijk zal je me nooit vinden in een stadje dat stierengevechten organiseert.''

In deze rubriek vertellen gewone en minder gewone landgenoten elke zaterdag wat ze doen met hun geld.