HET is niet zo eenvoudig om op het juiste moment de ware Jacob of Jacoba tegen te komen. Zeker wanneer mensen de vijfentwintig of dertig gepasseerd zijn, daalt het enthousiasme zienderogen om elk weekend met een verschraald glas bier in een discotheek of op een fuif rond te hangen. Maar waar vind je dan in godsnaam je geliefde? Op het werk? In de sportclub? Op straat? Zo kan het natuurlijk ook, maar het is niet vanzelfsprekend.

Sommige eenzamen besluiten het lot een handje te helpen en schakelen een relatiebureau in. De werkwijze is bij de meeste bureaus min of meer hetzelfde. De kandidaat meldt zich aan, het bureau stelt een profiel op en peilt naar wat voor soort partners de nieuwkomer wenst te ontmoeten. Vervolgens wordt in het ledenbestand op zoek gegaan naar een passende partij. Het gaat dus eigenlijk om professioneel koppelen.

Tot eind de jaren negentig had de sector een behoorlijk kwalijke reputatie. Oplichting, misbruik van vertrouwen en fraude en bedrog waren schering en inslag. Mensen betaalden soms enorme bedragen aan schimmige eenmansbureautjes, waarna de zaakvoerder prompt met de noorderzon verdween. Van ontmoetingen met potentiële partners was geen sprake.

Gelukkig had ook de overheid in de gaten dat het zo niet langer kon. In 1993 verscheen een wet die de sector regulariseerde. Volgens die wet zijn relatiebemiddelingsbureaus verplicht zich te registreren bij het ministerie van Economische Zaken. Dat kan dan controle doen naar de naleving van voorschriften rond contracten, publiciteit en betaling. In geval van misbruik kan het agentschap zijn registratienummer verliezen. Sinds begin dit jaar werd de wet uitgebreid met een typecontract, dat nog betere garanties moet geven.

Het gevolg van de wet was wel dat het aantal bureaus al jarenlang in vrije val is. Ooit waren er in Vlaanderen meer dan vierhonderd. In 2002 bleven er nog een tachtig over. ,,Nu zijn het er hoop en al vijfentwintig", zegt Francis Bellens van het Lierse bureau Mosaïek. ,,Dat heeft natuurlijk ook te maken met de opkomst van de datingsites op het internet. Maar toch voel ik dat die hype stilaan minder wordt. Het sérieux op internet is immers beneden alle peil. Ik noem het puur amusement. Wij zijn met betrouwbaarheid bezig. De kans om iemand op een datingsite te vinden met wie het echt klikt, is volgens mij bijzonder beperkt."

Waar ligt dan de meerwaarde van een klassiek bureau ten opzichte van de on line collega's? ,,Het internet is gewoon minder ernstig", zegt Rika Ponnet van het bureau Duet. ,,Er is een heel lage drempel, dat heeft voor-, maar ook nadelen. Op het Net ben je anoniem, er is geen controle, iedereen kan het verhaal brengen dat hij wil. Als je je persoonlijk gaat aanmelden bij een bureau, moet je een bepaalde grens oversteken. De motivatie om het spel serieus te spelen, is dan toch heel wat hoger."

Toch beweren ook de datingsites dat zij er alles aan doen om bedriegers het leven zo moeilijk mogelijk te maken. Het immens populaire Rendez-Vous.be heeft bijvoorbeeld twee werknemers in dienst die continu alle spelregels bewaken. Zo zijn alle berichten van seksuele aard op de site verboden. Als iemand je lastig valt, kan je die op een zwarte lijst zetten. En niemand mag zich voordoen als iemand anders. Het is natuurlijk alleen maar de vraag in hoeverre zoiets te controleren valt. Wie zal ooit weten of de foto die bij een bepaald profiel plakt, niet gestolen is van een of ander modellenbureau?

Een ding hebben de on line relatiebureaus wel voor op hun niet-virtuele broertjes: ze zijn heel wat goedkoper. Bij de on line sites is inschrijven en je profiel achterlaten meestal gratis. Ook om door de profielen van de andere leden te bladeren, betaal je meestal niets. Het is pas wanneer je echt met kandidaten in contact wil komen dat je in de buidel moet tasten. De prijzen variëren: bij Match.com en Meetic betaal je ongeveer 25 tot 30 euro per maand, naargelang de gekozen formule. Bij Rendez-Vous.be ben je maar twee euro kwijt als vrouw en vier euro als man. Vergeleken daarmee zijn de klassieke bureaus zeer duur. Volgens een onderzoek van Test-Aankoop uit 2002 bij 28 Vlaamse en 15 Waalse kantoren moeten mannen op jaarbasis ongeveer 900 euro ophoesten. Vrouwen zijn 620 euro kwijt.

Bij Duet betaalt een man 870 euro voor een jaar, een vrouw 621 euro. ,,Dat heeft niets met discriminatie te maken", zegt Ponnet. ,,Het gemiddelde inkomen van vrouwen ligt gewoon nog altijd een pak lager dan dat van mannen." Bij concurrent Happy People betaal je tussen de 25 en 125 euro per maand. ,,Dat hangt een beetje van het profiel van de kandidaat af", zegt Kristien van Cauwenberge van Happy People. ,,Voor een gescheiden vrouw met vier kinderen zullen we meer moeite moeten doen en meer advertenties plaatsen dan voor een meisje van vijfentwintig. Het hangt er ook vanaf hoelang ze lid willen blijven of in welke kranten ze advertenties willen." Mosaïek vraagt 500 euro voor een jaar.

Wat krijg je nu eigenlijk voor die bedragen? Hoeveel mensen zie je? En wat is de slaagkans? ,,Vooraleer we iemand inschrijven, hebben we een zeer uitgebreid gesprek van een tweetal uur", zegt Ponnet. ,,Wie is onze kandidaat? Wat is zijn achtergrond? Zijn interesses? Welke relaties heeft hij al achter de rug en waar is het fout gelopen? En natuurlijk: wat wil hij en wat verwacht hij?" Gemiddeld ziet een kandidaat van Duet één potentiële partner per maand. ,,Dat is natuurlijk ook afhankelijk van de kandidaat zelf. Iemand die in een klein dorp woont en enkel partners uit zijn streek wil zien, heeft minder kans dan iemand die minder strenge eisen heeft. En boven een bepaalde leeftijd wordt het ook moeilijker om iemand aan een partner te helpen dan voor een jonge dertiger."

Voor Francis Bellens is ook de klant mee verantwoordelijk voor een succesvolle match . ,,Wij organiseren maximaal een vijftal ontmoetingen en als het dan nog niet gelukt is, gaan we met de klant na of er geen communicatieprobleem is", zegt Bellens. ,,De communicatie tussen een kantoor en zijn klant en de feedback op de ontmoetingen zijn levensbelangrijk. Wanneer een ontmoeting op niks uitdraait, kan ik alleen door de feedback nadien op zoek naar een meer geschikte partner." Bij Happy People ziet een gemiddelde klant ongeveer een tiental potentiële partners. ,,Dat is voor de meeste mensen ook het maximum. Bij de elfde is het meestal even genoeg geweest", zegt Van Cauwenberge.

De belangrijkste vraag blijft natuurlijk of iemand die zich aanmeldt bij een relatiebureau ook daadwerkelijk de prins of prinses op het witte paard ontmoet. Uit het onderzoek van Test-Aankoop blijkt dat ongeveer 36 procent van de mensen die zich inschreven in een bureau er een langdurige relatie aan overhield. Die ontstond na gemiddeld zeven maanden. ,,Bij ons ligt de slaagkans al enkele jaren stabiel op vijftig tot vijfenvijftig procent", aldus Ponnet. Ook bij Happy People citeert men een gelijkaardig cijfer. ,,Ik denk dat het rond vijftig procent ligt", zegt Van Cauwenberge. ,,Maar het hangt ook van persoon tot persoon af. Wie zich een beetje flexibel opstelt, maakt een goeie kans om iemand te vinden."