BRUSSEL - De rechten en plichten van werknemers en werkgevers zijn uitvoerig vastgelegd in de sociale wetgeving en het arbeidsrecht. Zo uitvoerig en complex dat de juiste interpretatie ervan niet zonder juridische bijstand kan. De Werkpocket biedt een leidraad voor de bedrijven die de (vele) juridische valkuilen op de werkvloer willen vermijden.

Het grootste uitzendbedrijf van het land, Randstad, publiceert al voor de tiende keer de tweejaarlijkse Werkpocket , een vlot geschreven juridische gids over de praktische toepassing van de sociale wetgeving, van de aanwerving en het opstellen van het arbeidscontract tot aan het ontslag.

Auteur Filip Tilleman putte uit eigen ervaring bij het schrijven van het ruim 300 bladzijden dikke boek. De Bruggeling is vennoot bij Tilleman Van Hoogenbemt, een Antwerps advocatenkantoor dat gespecialiseerd is in arbeidsrecht.

Volgens Tilleman zijn werknemers steeds mondiger - en ook steeds beter ingelicht - in juridische confrontaties met hun werkgever. ,,Kandidaten voor tijdskrediet zwaaien op de personeelsdienst met tientallen bladzijden regelgeving die ze van het internet geplukt hebben. Maar klopt die informatie ook altijd? Beide partijen moeten er omzichtig mee leren omgaan.''

Ook het versturen van ogenschijnlijk onschuldige e-mails kan verregaande gevolgen hebben, waarschuwt Tilleman. ,,Stel: een bedrijf werft iemand aan voor een tijdelijke opdracht, maar op de eerste werkdag van de betrokkene is de tekst van het contract nog niet klaar voor ondertekening. Een week later stuurt de personeelsverantwoordelijke een mailtje met de melding dat het contract getekend kan worden. Met die e-mail in de hand kan de werknemer op de dag van zijn ontslag, bij het aflopen van het tijdelijk contract, toch een opzegvergoeding eisen. Immers, door de niet-tijdige ondertekening is zijn contract van rechtswege omgezet in een contract van onbepaalde duur.''

De auteur wijst voorts op de bijzondere impact die de recente anti-discriminatiewetgeving kan hebben op arbeidsrelaties. ,,Hoe meet je indirecte, onbedoelde discriminatie? Bijvoorbeeld wanneer je door de formulering van een reeks kwalificatievereisten in een vacature de kansen op die baan van bijvoorbeeld een epilepsiepatiënt teniet doet? Of hoe moet je omgaan met een klacht van een werknemer tegen de bedrijfsafspraak dat werknemers met kinderen voorrang krijgen bij de vakantieregeling in de zomermaanden?''

Soms halen dergelijke disputen de media. Tilleman verwijst naar het collectief ontslag bij Ford Genk, waar ziekteverzuim een van de selectiecriteria was. ,,Geoorloofd volgens de wet-Onkelinx of niet?'' De rechtszaak loopt nog.

Een strikte toepassing van de anti-discriminatieregels kan dus problemen opleveren. Maar Tilleman put moed uit de rechtspraak over de wet over pesten op het werk. De vrees bestond dat elke functiewijziging aangegrepen kon worden als bewijs van pesterij door de werkgever. Gelukkig hebben de arbeidsrechtbank een erg pragmatische lijn aangehouden en een resem ongefundeerde klachten afgewezen.''

Het boek biedt een overzicht van de negentien soorten beschermde werknemers. Bescherming tegen ontslag is klassiek voor werkneemsters in zwangerschapsverlof of voor vakbondsafgevaardigden, maar geldt sinds kort evenzeer voor wie als getuige optreedt in een klacht over pesten op het werk. En voor wie een aanvraag indient voor tijdskrediet. ,,Weinig werkgevers zijn op de hoogte van dat soort finesses van de wetgeving.''

,,Zoals ook veel bedrijven schrikken'', aldus Tilleman, ,,wanneer ze de toedracht ontdekken van de nationale cao 32bis, namelijk dat ze bij overname van een ander bedrijf of zelfs een kleine afdeling ook het personeel en de geldende arbeidsvoorwaarden moeten overnemen. Dus ook de beschermden. Dat is dan vaak even slikken.''





De Koffiehoek is een rubriek over wat werknemers (en hun werkgevers) zoal bezighoudt.