UW GELD EN UW LEVEN. ,,Als ik niet bijklus,  ga ik failliet''
Voor subsidies valt Bogaerts doorgaans uit de boot: ,,Ik denk dat ik mensen nogal snel op de zenuwen werk.'' Foto: © EDM
Theaterman Sam Bogaerts komt niet rond met zijn loon als docent. Hij besloot zichzelf te subsidiëren met onder andere een bijverdienste als webmaster.
SINDS vorig jaar is Sam Bogaerts (58) bijna fulltime (90%) aangesteld als artistiek en pedagogisch leider en docent acteren aan de opleiding drama van het Conservatorium van Gent. ,,Ik heb me voorgenomen om talenten te koesteren en daar kruipt heel veel tijd in. Ik engageer me voor de veertig studenten alsof het mijn kinderen zijn.'' Bogaerts' loon wordt afgetopt door een aantal bizarre regels. ,,Een artistiek docent verdient maar 70% van een niet-artistiek docent en een andere regel zorgt ervoor dat wie uit de privésector komt zijn anciënniteit niet kan meenemen. Ik heb met mijn 30 jaar ervaring uiteindelijk toch 10 jaar anciënniteit gekregen. Met andere woorden: mensen met hoofdzakelijk een carrière als docent worden in een hogeschool zeer goed betaald en artiesten die veel opgeofferd hebben, worden slecht betaald. Nochtans zou ik het liefst alleen deze job uitoefenen. Maar dat kan ik me niet permitteren.''

Niet dat Bogaerts er zo'n exuberante levensstijl op nahoudt, maar met een jonge vriendin die Romaanse talen studeert en een zoon die pas is afgestudeerd, is hij de enige kostwinner. De theaterman houdt een gedetailleerde boekhouding. Waar gaat zijn geld naartoe? ,,Alcohol: 1.670 euro per jaar, dat is ooit meer geweest, maar nu drink ik geen fles meer per dag. Kleding: 460 euro per jaar, dat zijn wat sokken en onderbroeken en de twee overalls die ik elk jaar koop. In 2003 ben ik gestopt met roken omdat ik zag hoeveel geld er naartoe ging.''

Er kruipt nogal wat geld in de juridische procedure die Bogaerts heeft opgestart na de aankoop van zijn huis. Dat was verkocht met de voorwaarde dat het helemaal gerenoveerd zou zijn. Dat bleek niet het geval. ,,Zo moet ik om de twee weken mijn septische put leegmaken met een dompelpomp omdat de put lager ligt dan de afvoer.''

Een auto heeft Sam Bogaerts niet meer. ,,In november 2005 ben ik over de kop geslagen met mijn laatste wagen. Tegenwoordig reis ik zoveel mogelijk met de trein en huur ik een wagen als ik er één nodig heb. Dat is veel goedkoper. Ik heb een goede verhouding met een verhuurbedrijf, waar ik korting krijg. Bovendien is het gezonder, want ik moet er naartoe met de fiets.''

Bogaerts schat dat in zijn nevenactiviteiten ongeveer evenveel tijd kruipt als in zijn werk voor het conservatorium. Rond een uur of zes 's morgens begint hij met het aanvullen van zijn persoonlijke website en die van theatercollectief de Bloedgroep, waarvan hij zakelijk en artistiek leider is. In het weekend en tijdens de vakanties maakt hij tegen betaling websites voor anderen. ,,Ik specialiseer me in bescheiden sites voor podiumkunstenaars, tegen 75 euro voor de eerste pagina en 25 euro voor elke volgende. Vorig jaar heb ik daar in totaal zo'n 1.000 euro aan verdiend, dit jaar zou het meer moeten zijn.''

Naast docent en webmaster is Bogaerts al decennialang regisseur, acteur, scenarist, vertaler en auteur. Daardoor ontvangt hij elk jaar een bedrag van auteursrechtenmaatschappij Almo, dat tussen de 2.500 en de 10.000 euro schommelt. En dan zijn er nog heel wat kleinere opdrachten. ,,Onlangs speelde ik een rol in Witse. Na veel onderhandelen kreeg ik 650 euro per dag. Dat lijkt veel, maar je kan dat geen twintig dagen per maand doen: je gezicht is snel verbrand. Je zou ook af en toe eens niets moeten kunnen doen, een boek lezen, je geest terug open maken. Dat is in Duitsland en Nederland anders: je wordt er veel beter betaald en ze houden er rekening mee dat je maar vier keer per maand zo'n rolletje kunt spelen.'' In een poging om zijn collega's op te roepen tot protest tegen de situatie van de Vlaamse podiumkunstenaars, lanceerde Bogaerts Kunstenfront.be, maar het bleef bij die onaffe site. Wat subsidies betreft, valt Bogaerts doorgaans uit de boot. ,,Hoe dat komt, weet ik niet. Ik denk dat ik mensen nogal snel op de zenuwen werk.'' Maar subsidie of niet, Bogaerts blijft toneel maken, en regisseert onbezoldigd de kleinschalige productie De Karper, die aanstaande vrijdag zijn première beleeft. Weldra gaat hij aan de slag bij het Paleis, waar hij een productie mag coachen met talentrijke pas afgestudeerde acteurs.

Toch is Bogaerts ondanks zijn chronisch geldgebrek een gelukkig man. ,,Mijn vriendin en ik schelen evenveel in leeftijd als Charlie Chaplin en zijn laatste vrouw, en die zijn toch ook vrij gelukkig geworden. We maken nooit ruzie en zij is intellectueel en gevoelsmatig minstens even wijs (of dwaas) als ik, daardoor valt het leeftijdsverschil helemaal weg.''

In deze rubriek vertellen gewone en minder gewone landgenoten elke zaterdag wat ze doen met hun geld.