Bijna gewonnen spel voor dokwerkers
De havenbonden vinden dat Europa met de veralgemening van zelfafhandeling van schepen de deur openzet voor loonafbraak en minder veilige werkomstandigheden in de havens. Foto: © BELGA
Vandaag betogen de dokwerkers opnieuw in Straatsburg om de Europese havenrichtlijn te kelderen.

De havenvakbonden maken zich sterk dat vandaag nauwelijks schepen gelost en geladen kunnen worden in de grote Europese havens. Enkele weken geleden staken alle havenbonden in het Franse Le Havre zelfs de koppen bijeen om goede afspraken te maken over zo'n algemene Europese havenstaking.

Het is niet de eerste keer dat de dokwerkers tegen Europese plannen protesteren. En dat komt doordat de Europese Commissie al sinds 1997 probeert een richtlijn op te stellen die de lat gelijk moet leggen wat de concurrentievoorwaarden tussen de havens betreft, en die de dienstverlening in de havens zelf moet liberaliseren.

Gelijke voorwaarden betekent onder meer gelijke regels rond de overheidssubsidies voor havens en de toekenning van haventerreinen aan overslagbedrijven. De vrijmaking van de dienstverlening houdt in dat de uitwassen van de monopolisering van dienstverlening zoals beloodsen en het lossen en laden van schepen bestreden worden.

Maar de jongste jaren staat de havenrichtlijn gelijk aan het al dan niet reglementeren van het lossen en laden van scheepslading. Dat heeft alles te maken met het hardnekkige en zeer zichtbare verzet van de dokwerkers.

Het Europese plan om het principe van zelfafhandeling te introduceren in alle lidstaten van de Europese Unie is voor de havenarbeiders een rode lap geworden. Zelfafhandeling houdt in dat scheepsbemanningen zelf hun schip kunnen lossen en laden. In kleine Europese havens en voor sommige trafieken, zoals behandeling van autoschepen, is dat al wijdverspreid. Maar in grote havens als Antwerpen is zelfafhandeling onbestaande.

De havenbonden vinden dat Europa met de veralgemening van zelfafhandeling van schepen de deur openzet voor loonafbraak en minder veilige werkomstandigheden in de havens. De havenarbeiders staan overigens niet alleen met hun kritiek. Heel wat havenbestuurders, ook in Vlaanderen, zeggen het wel niet luidop, maar hebben het evenmin begrepen op de Europese aanpak.

En het staat nu ook vast dat in het Europees Parlement geen meerderheid te vinden is om zelfafhandeling toe te laten. Dat bleek al tijdens voorafgaande discussies in de parlementaire commissies. Maar door de grote interne verdeeldheid slaagden de Europese parlementsleden er niet meer in een alternatief te formuleren. Met als resultaat dat ze nu moeten stemmen over het oorspronkelijke voorstel van de Europese Commissie, inclusief de toelating van zelfafhandeling.

Op het eerste gezicht is dat meer dan reden genoeg voor de dokwerkers om te staken en te betogen. Maar eigenlijk ziet het er zelfs zonder staken en betogen al uit dat ze het spel gewonnen hebben. Want naar verluidt is het zo goed als uitgesloten dat een meerderheid van de Europese parlementsleden bereid is om in te stemmen met de huidige voorliggende havenrichtlijn. De principiële tegenstanders van de havenrichtlijn - de Groenen en de Socialisten -maar ook zeer veel parlementsleden van de liberale en christen-democratische fractie willen niet meer weten van de havenrichtlijn.

Wordt het voorstel verworpen, dan is dat al voor de tweede maal. De verwachting is dat dit wel eens het definitieve einde kan zijn van de Europese pogingen om de concurrentie tussen en in de havens te reglementeren.