Het concept is eenvoudig en geniaal tegelijk. Volgens een oude theorie is iedereen met elkaar verbonden en staan er via via nooit meer dan zes mensen tussen jou en de rest van de wereld. Netwerken zijn een virtuele ontmoetingsplaats. Je maakt een profiel aan, toont je van je beste kant, en gaat op zoek naar (oude) vrienden of bekenden. Via de contactenlijst kun je dan weer in contact komen met vrienden van vrienden. En soms zelfs met van vrienden van vrienden van vrienden. Een rekensommetje: 20contacten op de zakelijke netwerksite LinkedIn leveren je 500 contacten van de tweede graad op en maar liefst 26.000 indirecte contacten van de derde graad.

Toch zijn netwerken veel minder globaal dan je op het eerste gezicht zou denken. Ze leiden niet tot een netwerk van contacten over de grenzen heen. Zo is in elk land wel een andere site populair, waardoor je als Belg niet zo gemakkelijk in contact komt met pakweg een surfer uit Singapore of Frankrijk. Terwijl je in het dagelijkse leven vaak probeert om werk en privé gescheiden te houden, is een virtueel netwerk vaak een smeltkroes van vrienden, familie, collega's en businessparters.

Vast staat dat de sites de komende jaren verder zullen boomen, maar wat levert het je nu concreet op om online actief te zijn? Lily Allen en Arctic Monkeys hebben er voor een stuk hun carrière aan te danken, maar bij die twee muzikale voorbeelden blijft het voorlopig. De meeste sociale netwerken zijn niet meer dan een tijdverdrijf voor vele jongeren.

Zakelijke netwerken, die professionals met elkaar in contact brengen, zijn dan weer een handige manier om met specialisten in contact te komen en ze kunnen je zelfs aan een baan helpen. Mieke Horemans is recruitment manager bij ING België. 'We experimenteren ermee', zegt ze. 'Sociale netwerken worden gebruikt om interessante kandidaten op het spoor te komen. Dat gebeurt zeker niet systematisch, eigenlijk staat het nog in zijn kinderschoenen, maar we gebruiken het wel.' Horemans onderstreept wel dat ING de gegevens van sollicitanten niet online nagaat.

Dat gebeurt nochtans almaar vaker. Op een netwerk is vaak een schat aan informatie te vinden, want miljoenen mensen geven zich er in meer of mindere mate bloot. Een netwerk helpt je niet alleen aan werk, het kan je ook in een slecht daglicht stellen bij een potentiële werkgever. De sites zijn een nieuwe tool in de handen van de dienst human resources op veel bedrijven. Het is niet verstandig om in het 'virtuele' openbaar uit te pakken met foto's van uit de hand gelopen feestjes of blogs waaruit blijkt dat je je zonder reden ziek meldt op het werk.

Sociale netwerken kunnen ook voor andere problemen zorgen. Door hun groeiende populariteit komen ze in het vizier van cybercriminelen die de sites omtoveren in hun nieuwe speelterrein.