De openbare aanklager onderzoekt de aantijgingen tegen World Online na de huiszoekingen van vorige week, schrijft Ian Bickerton .

De Nederlandse openbare aanklager is begonnen aan zijn zware taak om het web van intriges te ontrafelen rond de beursintroductie van World Online, de Nederlandse Internet Service Provider.

Uit de stapels documenten op zijn bureau in Amsterdam, waarvan de meeste tijdens de huiszoekingen van vorige week in beslag werden genomen, hoopt Henk de Graaff de feiten van de fictie te onderscheiden in de saga die al acht maanden duurt.

Henk de Graaff bereidt een voorlopig verslag voor over de aantijgingen van handel met voorkennis en over klachten dat de prospectus voor de beursintroductie van World Online misleidend was.

Zijn medewerkers hebben het hoofdkwartier van World Online in Rotterdam en andere onbekende adressen doorzocht. Ze hebben ook een bezoek gebracht aan ABN Amro in Amsterdam. De joint venture tussen ABN Amro en Rothschild begeleidde mee de beursgang van 17 maart. De Nederlandse financiële groep zegt dat ze geen verdachte is in de zaak. Goldman Sachs, de andere bank die World Online naar de beurs begeleidde, werd niet gecontacteerd door het team van de Graaff en zegt dat het ook niet in het vizier ligt.

De enige genoemde verdachten zijn World Online en Nina Brink, de voormalige voorzitster van het internetbedrijf. Maar medewerkers van de Graaff zeggen: ,,Dat klopt, totnogtoe.'' Dat wijst erop dat de openbare aanklager een open geest houdt en misschien nog andere ondervragingen nodig heeft.

Mensen die de zaak volgen zeggen dat de mensen met wie hij nog wil praten onder meer leden zouden zijn van de raad van toezicht.

Verwacht wordt dat het nog tot april zal duren eer hij zijn bevindingen afrondt. Het zal dan een jaar geleden zijn dat Nina Brink uit het bedrijf stapte dat ze zelf oprichtte.

Nina Brink nam ontslag toe uitlekte dat ze in december het grootste deel van haar belang in World Online verkocht had aan het Amerikaanse investeringsbedrijf Baystar Capital aan een fractie van de uitgifteprijs van 43 euro. Baystar was niet verplicht om de aandelen bij te houden en begon onmiddellijk na de introductie de aandelen te verkopen.

De beleggers zagen de waarde van hun aandelen snel dalen. Ze dreigden een rechtszaak aan te spannen tegen Nina Brink, World Online en ABN Amro.

Het onderzoek van Henk de Graaff begon in mei toen twee Amsterdamse advocaten, Oscar Hammerstein en Gerard Spong, klacht indienden wegens handel met voorkennis en beweerden dat de prospectus van de beursgang van World Online misleidend was.

Nina Brink houdt vol dat ze onschuldig is. Volgens iemand die de zaak van nabij volgt, zegt ze dat ze te horen kreeg dat de kans gering is dat ze in beschuldiging zal worden gesteld eens het onderzoek is afgerond.

De ochtend waarop de kantoren van World Online werden doorzocht, had ze een ontmoeting met Henk de Graaff op het kantoor van een derde partij. Daar overhandigde ze hem documenten die volgens haar meer ,,duidelijk'' zouden moeten brengen in zijn onderzoek.

In een verklaring luidde het: ,,Om het onderzoek sneller te laten verlopen nam Nina Brink zelf het initiatief om documenten aan de openbare aanklager te overhandigen. We wisten niets van de plannen van het ministerie van Justitie om huiszoekingen te verrichten.''

Het was niet de eerste keer dat Nina Brink haar hulp aanbood. Naar verluidt zou haar advocaat sinds mei al drie keer een telefonisch gesprek gehad hebben met Henk de Graaff.

Nina Brink verklaarde dat ze de indruk had dat de openbare aanklager zijn onderzoek zou kunnen afronden tegen oktober.

De Amsterdamse beurswaakhond STE begon in maart, na de beursintroductie, zelf een onderzoek. Onmiddellijk na haar vertrek van World Online in april, overhandigde Nina Brink documenten aan de STE, ook op haar initiatief. Ze deed hetzelfde in juli. Verwacht werd dat ook de STE zijn onderzoek zou afronden tegen oktober.

Maar van geen van beide onderzoeken werd in oktober iets vernomen, wat Nina Brink aanspoorde om contact op te nemen met de openbare aanklager. ,,Ze is al de speculaties en geruchten absoluut beu'', verklaarden haar raadgevers.

Vreemd genoeg, gezien de ernst van de mogelijke aanklachten, heeft de escalatie van het onderzoek van Henk de Graaff geleid tot een algemene opluchting.

,,Het is een keerpunt en het betekent een echte start van onderzoek'', zegt Oscar Hammerstein.

Ruud Huisman, financieel directeur van World Online, verklaarde dat het bedrijf bereid was om alle gegevens over alle aspecten van het bedrijf vrij te geven. Hij is ervan overtuigd dat dat zijn naam zal zuiveren. Ook Nina Brink zegt dat ze blij is met de kans om ,,de geruchten een halt toe te roepen''.

Maar het resultaat is absoluut niet zeker. Peter van Schilfgaarde, de advocaat van World Online, twijfelt eraan of Henk de Graaff een strafzaak hard kan maken.

De Italiaanse Internet Service Provider Tiscali, die op 7 november een overnamebod lanceerde voor World Online van 5,3 miljard euro, heeft een afwachtende houding aangenomen.

Volgens Peter van Schilfgaarde beschouwen de Italianen de zaak als een oud verhaal. Maar voor de mensen die het onderwerp uitmaken van het onderzoek, moet dat verhaal nog worden geschreven.

© The Financial Times