Een nieuwe baas bij Virgin Express, het is bijna een jaarlijks ritueel. ,,Maar dit keer is het geen paleisrevolutie. John Osborne keerde gewoon om persoonlijke redenen terug naar Engeland'', verzekert zijn opvolger Neil Burrows. ,,We hebben al een hele weg afgelegd in de verbetering van onze kwaliteit en zullen nog verder gaan. We hebben nieuwe ideeën, maar moeten eerst deze moeilijke periode door.

Virgin Express ontstond viereneenhalf jaar geleden toen de flamboyante en mediagenieke Britse zakenman Richard Branson in België de luchtvaartmaatschappij EBA overnam. Virgin Express wierp zich op zich als lagetarievenmaatschappij, maar de geleverde kwaliteit bleek soms al even laag te zijn. Was er geen toestel in vertraging of defect, dan waren er moeilijkheden met de Belgische sociale wetgeving of dreigde de vlieglicentie niet te worden verlengd.

-- Uw voorganger verklaarde bij zijn aantreden, net een jaar geleden, dat Virgin Express een beter product moest worden. Is dat al gelukt volgens u?

We zijn al een eind opgeschoten, denk ik. Onze stiptheid is verbeterd, net als onze service aan boord. En met de Belgische luchtvaartautoriteiten zijn alle plooien glad gestreken. Kijk in uw eigen krant, u zult weinig of geen berichten terugvinden over moeilijkheden met Virgin-vluchten afgelopen zomer. We kwamen in het verleden vooral negatief in het nieuws met chartervluchten. Die activiteit hebben we echter stopgezet, we concentreren ons nu volledig op lijnvluchten. Dat maakt het voor ons intern gemakkelijker en maakt duidelijker in de buitenwereld wat we precies zijn.

-- Een maatschappij die lijnvluchten aanbiedt, goedkoop maar zonder service?

We streven ernaar dat onze klanten naar waarde schatten wat ze krijgen voor hun geld. Wat ze krijgen is zeker geen luxe, maar ze betalen dan ook niet veel. Ik weet het, ook traditionele maatschappijen bieden intussen goedkope tarieven op onze bestemmingen, maar dat is precies dankzij de concurrentie. Op een route waar wij vliegen, gaan de tarieven omlaag. Ik heb de indruk dat de mensen dat beginnen te beseffen. Op een treinverbinding van één of anderhalf uur verwacht je toch ook geen maaltijd of gratis krant? Er zijn maatschappijen die goedkoper vliegen dan wij, zoals EasyJet en Ryanair. Maar die vliegen meestal op ongunstige tijdstippen naar secundaire bestemmingen zonder enige service, zelfs geen gereserveerde plaats. Wij vliegen enkel op eersteklasseluchthavens. Wij proberen geld te verdienen met vluchten op grote luchthavens, liefst verscheidene keren per dag, met een minimale service aan boord en tegen een scherpe prijs.

-- Maar dat geld verdienen lukt niet zo goed. De eerste negen maanden van dit jaar leed u een verlies van meer dan 1 miljard frank.

Wat wil je, met een dollar die 30 procent duurder is geworden en een olierekening die de helft hoger ligt dan een jaar geleden? Dergelijke kostprijsstijgingen kunnen wij niet doorrekenen aan onze klanten. We hebben dan ook beslist onrendabele lijnen te sluiten en hier en daar frequenties te verminderen. Zo vliegen we niet meer op Stansted (Londen) en is de route Berlijn-Rome gesloten. Het leasecontract voor elf nieuwe toestellen, vooral te leveren in 2002 en 2003, is geannuleerd. We moeten de tering naar de nering zetten, een andere keuze hebben we niet.

-- Virgin Express en Sabena lijden verlies, in onze buurlanden slagen luchtvaartmaatschappijen er wel in te floreren (Air France en Lufthansa) of weer uit het rood te klimmen (British Airways en KLM). Zij hebben toch ook af te rekenen met een dure dollar en hoge olieprijzen?

De Belgische markt is klein en zeer concurrerend. Er is niet alleen Zaventem. Amsterdam, Parijs of Duitse luchthavens zijn nooit veraf. Vergelijk dat eens met Londen en wijde omgeving, waar 30 miljoen mensen wonen die op het vliegtuig aangewezen zijn als ze snel van hun eiland af willen.

-- Conclusie: als u wilt groeien, moet u naar het buitenland?

Daar denken we inderdaad aan, en de Europese Unie zal ons daar ongetwijfeld bij helpen. Door de alliantievorming zie je op verschillende grote luchthavens ongezonde machtsconcentraties ontstaan. Neem bij voorbeeld de Star Alliance van onder meer Lufthansa op Frankfort. Als het Europa menens is met de vrije concurrentie in de luchtvaart, kan ze toch niet anders dan zorgen dat ongebonden maatschappijen als wij toegang hebben tot die markt?

Vanuit Frankfort zouden wij dan een aantal drukke lijnen kunnen bedienen. Zo zie ik ons op termijn op verschillende plaatsen in Europa mini-hubs ontwikkelen, naast onze thuisbasis Brussel. Maar nog eens, dat is toekomstmuziek. Eerst moeten de ongunstige omgevingsfactoren waarin we nu werken, ten goede veranderd zijn.

-- De eerste topman van Virgin Express, de Amerikaan Jim Swigart, dreigde er om de zes maanden mee België te verlaten als de arbeidskosten niet omlaag gingen. Sinds zijn vertrek horen we dat niet meer. Is het probleem opgelost of hanteert Virgin Express nu een andere stijl?

Het tweede. België blijft een duur land om te ondernemen, zeker in vergelijking met Groot-Brittannië. Maar dat geldt natuurlijk voor alle maatschappijen die hier opereren. Als je hier komt, weet je dat. En er zijn ook voordelen, zoals de centrale ligging en de grote talenkennis van het personeel. Dat neemt niet weg dat we moeilijk met nog meer bijkomende beperkingen of lasten zouden kunnen leven.

-- In welke mate is het daarbij een probleem dat u hier in België nauwelijks wordt gepercipieerd als een Belgisch bedrijf?

Wat is de nationaliteit van een bedrijf heden ten dage, zeker in een bij uitstek internationale activiteit als de luchtvaart? Maar ik mag toch hopen dat de Belgische overheid zich realiseert dat wij de tweede klant zijn op Zaventem en goed zijn voor 804 banen, waarvan het leeuwendeel gaat naar Belgen.

-- Op Londen, Rome en Barcelona vliegen jullie ook voor Sabena. Hoe belangrijk is dat voor jullie?

Zeer belangrijk, dat contract behoort tot onze core business. Zo zijn we op die routes zeker van een aantal verkochte zetels.

-- Wat als Sabena, als gevolg van mogelijke veranderingen bij partner Swissair, niet langer geïnteresseerd is?

Het contract voor die verbindingen met Sabena loopt nog verschillende jaren. We kunnen altijd praten, maar daar moeten dan wel compensaties tegenover staan. Maar zover zijn we nog lang niet. De samenwerking met Sabena verloopt voorbeeldig, ik zie gemiddeld om de tien dagen mensen van Sabena. Ik heb niet de indruk dat ze ontevreden zijn over ons. De verhouding klant-leverancier is ook wederkerig, want zij leveren ons voor gronddiensten op Zaventem.

-- Die goede verhouding belet niet dat Virgin Express een aanvraag heeft ingediend om zelf zijn ,,ground handling'' te doen?

Inderdaad, we moeten onze eigen belangen verdedigen. We willen niet per se zelf gronddiensten verzorgen, maar verlangen wel een bepaalde kwaliteit van dienstverlening. Het is echter nog geen uitgemaakte zaak of we daarmee zelf zullen beginnen. We hebben ook begrip voor de huidige moeilijkheden inzake bagageverwerking zolang de nieuwe pier niet af is.

-- Hoe reageren de zakenreizigers van Sabena op een Virgin-vlucht?

Wij bieden hen de diensten aan die Sabena ons vraagt. Bovendien is het stilaan genoegzaam bekend dat Sabena-reizen naar Londen, Rome en Barcelona aan boord van Virgin-toestellen gebeuren. We overwegen overigens om ook op onze andere vluchten een vorm van business dienstverlening aan te bieden, ook weer tegen een scherpe prijs. Maar dat kan slechts lukken op routes waar we voldoende frequentie hebben, want dat is voor zakenreizigers het belangrijkste.

-- In de nabije toekomst zult u dus eerder kijken naar meer frequenties dan naar nieuwe bestemmingen?

De frequentie moet niet altijd worden verhoogd. Op een zonnige, puur toeristische bestemming kan één vlucht per dag genoeg zijn, maar als je zakenreizigers wil aantrekken, moet je meer frequentie bieden. Dat merken we bij voorbeeld op Kopenhagen, waar we sinds deze zomer drie keer per dag naar toe vliegen.

-- Hoe belangrijk zijn zakenreizigers voor jullie?

Belangrijker dan je zou denken. Zeker kmo'ers, die hun ticket uit eigen zak moeten betalen, vinden de weg naar ons. Dat hopen we nog te verbeteren door aan te sluiten bij het computerreserveringssysteem Global Distribution System, zodat we ook zichtbaarder worden bij de reisagent. We verkopen een kwart van onze tickets via het Internet, maar dat betekent ook dat nog driekwart van onze klanten op een andere manier zijn ticket koopt. Daarom is de reisagent voor ons zeker nog niet afgeschreven. En één algemene publiciteitscampagne kost een veelvoud van de fee die we aan de reisagent moeten betalen per verkocht ticket.