Het controversiële Green Card -plan van Berlijn om werknemers uit Delhi aan te trekken, is mislukt, schrijven Ralph Atkins en David Gardner.

Gerhard Schröder ondervindt dat de strijd in de sector van de informatietechnologie zowel hard als universeel is. Twee maanden geleden kondigde de Duitse kanselier aan dat Duitsland 20.000 IT-specialisten uit India en Oost-Europa wilde aanwerven, met behulp van een snelle visumprocedure voor verblijfs- en werkvergunningen.

In New Delhi was de reactie: ga maar in de rij staan. ,,Ze zullen waarschijnlijk die mensen binnenhalen die niet in de VS en andere landen binnengelaten worden'', zegt de plaatselijke directeur van een bekend softwarebedrijf, dat nauwe banden heeft met de Amerikaanse reus Microsoft. ,,Misschien slagen ze erin enkele desperado's aan te trekken'', zegt een andere.

Duitsland levert een strijd om Indiase IT-vaardigheden met landen zoals de VS, die al langer software-ingenieurs aanstellen en die mensen aanmoedigen om zelf hun bedrijf op te starten -- de huidige droom van de softwaregoeroes.

Het plan van Berlijn werd ondermijnd door de binnenlandse controverse, gecreëerd door Schröders schijnbaar bescheiden voorstellen. Ondanks zijn na-oorlogse vertrouwen in ,,gastarbeiders'', of buitenlandse arbeiders, heeft Duitsland recent de toevloed van niet-Europese werknemers beperkt. Politici argumenteren dat de grenzen van sociale tolerantie zijn bereikt -- en zelfs verlegd -- door de relatieve gulheid van Duitsland ten opzichte van vluchtelingen.

Velen maakten zich boos over het voorstel van Schröder omdat het suggereerde dat de deuren waren heropend -- maar op zo'n manier dat het een voorkeursbehandeling gaf aan één industrie. Jürgen Rüttgers, kandidaat voor de oppositiepartij, de christen-democratische unie (CDU), in de deelstaatverkiezingen van volgende maand in Noordrijn-Westfalen, wou het debat ten top voeren. Hij besloot campagne te voeren met de provocerende slogans, ,,Meer opleiding, geen immigratie'' en ,,Kinderen, geen Indiërs''.

Het heeft allemaal een slechte indruk in India nagelaten, zelfs al hebben Duitse academische instellingen een samenwerkingsverleden met de beste Indiase instellingen voor technologie.

Taalverschillen en persberichten over racistische aanvallen in Duitsland, speelden in het nadeel van Berlijn. Nu de VS het aantal visa voor buitenlandse IT-professionals allicht verhogen van 115.000 per jaar naar 200.000, is de interesse voor Duitsland maar pover. De Duitse ambassade in New Delhi heeft maar een 100-tal geschreven aanvragen ontvangen.

De VS en de Indiase softwareontwikkelaars hebben relaties van bedrijf tot bedrijf ontwikkeld. En dat verkiezen de Indiase bedrijven want ze hebben het moeilijk om de bekwame en ervaren professionals te behouden.

,,Vergeet Indiërs en vergeet kinderen... we hebben enkel interesse in een partnership'', zegt Deewang Mehta, voorzitter van National Association of Software and Service Companies (Nasscom), het Indiase, overkoepelende orgaan van de industrie.

Ondertussen proberen ook Singapore en de VS, beide met grote Indiase gemeenschappen, Indiase experts te lokken. Net als Ierland, een van de grootste uitvoerders van software ter wereld. Maar het wordt moeilijker voor iedereen om IT-talent uit India aan te trekken. De softwaresector en de industrie die afhankelijk is van IT, verdubbelt zijn productie om de 18 maanden.

Tegenover die achtergrond weet Schröder dat het Duitse plan zo aantrekkelijk mogelijk moet zijn. Er bestaat een grote kans dat de immigrerende IT-specialisten de toelating krijgen om hun gezinnen mee te brengen; ze zouden zelf een bedrijf mogen opstarten. Maar Berlijn zal de periode waarin immigratie mogelijk is waarschijnlijk beperkt houden tot vijf jaar, om druk te zetten op de verbetering van de Duitse opleiding.

De inspanningen van de kanselier zijn nauwkeurig opgevolgd door bedrijven zoals IBM Deutschland. Juliane Wiemerslage, de human resources directeur van het bedrijf, zegt dat de grotere computerbedrijven in Duitsland een goede reputatie hebben, zodat de moeilijkheden om personeel aan te trekken beperkt bleven. Maar het Green Card -plan zou vlug in werking moeten treden ,,omdat de marktontwikkelingen zo snel gaan''.

Het hoofddoel zou het volgende moeten zijn: het simpeler maken van de reglementeringen. ,,De bureaucratie hier en het feit dat alles gereglementeerd is, onderscheidt ons van de VS. Dat is een factor voor iedereen die niet van plan is om op korte termijn naar huis terug te keren'', zegt Wiemerslage.

Het visumplan zal echter niet de langere termijnkwesties oplossen, die Duitsland bezighouden. Professor Klaus Zimmermann, voorzitter van het Duitse instituut voor economisch onderzoek, zegt dat Duitsland een aantrekkelijke markt zou kunnen zijn, omdat ,,onze tekorten in de IT-sector groter zijn dan elders; je kan hier sneller succes boeken. We zijn nog steeds een economische grootmacht en we hebben een hoge levensstandaard''.

Het opleidingssysteem van het land zou bovendien het IT-tekort uiteindelijk kunnen goedmaken, voegt Zimmermann eraan toe. ,,Maar dat wil niet zeggen dat we dan het talent terug naar huis sturen... Computerprogramma's dragen de handtekening van de individuele programmeurs en ze kunnen niet zomaar worden ontwikkeld door een andere expert. Dat is de reden waarom ik aandring op een immigratieplan op lange termijn.''