GENT -- ,,We zijn dom geweest en hebben fouten gemaakt'', zegt Jo Lernout, de mede-oprichter van Lernout & Hauspie, in een gesprek met enkele journalisten. ,,Pol en ik hadden Carl Bouckaert (van Beaulieu of America) niet moeten benaderen als investeerder. Met de investering was niets fout, maar Bouckaert en zijn financier Haroud Katchadourian waren verbrand. We hadden beter moeten weten.''

Ik ben niet bang me in het publiek te begeven. Ik kan vanuit mijn hart zeggen dat ik geen enkele bedoeling had om mensen te bedriegen. Ik kan nog elke morgen in de spiegel kijken, en dat is voor mij essentieel'', zegt Jo Lernout.

Lernout zegt wel naïef geweest te zijn. ,,Maar als je uit naïviteit schade berokkent, en niet uit kwaad opzet, is het aan de rechter om een oordeel te vellen'', zegt de co-stichter van de ter ziele gegane taaltechnologiegroep Lernout & Hauspie.

De jongste klacht van de Amerikaanse beurswaakhond, de Securities and Exchange Commission (SEC), maakt geen indruk op Lernout. De SEC stelt dat de fraude bij L&H in 1996 startte met constructies als het Dictation Consortium en de Brussels Translation Group.

,,We hebben dat opgericht om achterstand tegen concurrent Dragon Systems in te lopen. Dat derde partijen bereid waren te investeren in de ontwikkeling van taaltechnologie, die ze later konden verkopen aan ons, wat was daar slecht aan voor de aandeelhouder van L&H? Ik was en ben er nog altijd trots op.''

Lernout zegt dat de ,,clusteridee'' van onderlinge banden en leveringen gebaseerd was op het tech farming concept waar consultant McKinsey nog een rapport over geschreven had. Zelfs het idee van de Language Development Companies (LDC's) blijft hij verdedigen. ,,De techniek op zich was wettelijk. We hebben het enkel slecht gecommuniceerd. Maar als het wettelijk is, wat is er dan fout aan om het te maximaliseren?''

Doordat L&H zelf voor de ontwikkeling van de LDC's begon in te staan, mocht het bedrijf de inkomsten niet langer in één keer boeken en werd het model frauduleus. L&H bleek ook niet kieskeurig in de keuze van investeerders. Zo bleek dat onder meer de Libanese handelaar Haroud Katchadourian in het systeem was gestapt.

,,Pol (Hauspie) en ik zijn destijds naar Carl Bouckaert van Beaulieu of America gestapt met de vraag om in de LDC's te stappen. Bouckaert had eerder bedankt voor de achtergestelde obligatieleningen en had daar spijt van gekregen. De LDC's waren een nieuwe instapkans. Hij verwees ons daarvoor door naar Katchadourian. Achteraf bekeken was het fout met die mensen in zee te gaan. De bank heeft toen wel formeel bevestigd dat het om zuiver geld ging, maar we hadden het toch niet mogen aannemen. We wisten dat ze verbrand waren'', erkent Jo Lernout.

Jo Lernout verwijt zichzelf ook een gebrek aan assertiviteit. Met name in de persoon van Gaston Bastiaens heeft hij zich naar eigen zeggen vergist. Die bleek als gedelegeerd bestuurder niet te deugen omdat hij ,,een ruziemaker'' was. ,,Verschillende mensen eisten dat Bastiaens zou verdwijnen. Hij had ruzie gemaakt met Alex Brown (een gespecialiseerde Amerikaanse zakenbank) en het effectenhuis Lehman Brothers en dat doe je niet, heette het. Een analist van Lehman Brothers had becijferd dat de door L&H geclaimde omzet maar gedeeltelijk te verklaren was. Bastiaens had de man daarop vernederd door te zeggen dat zijn rekenmachientje stuk was.

,,Roel Pieper (ex-Philips) had in maart 1999 Bastiaens moeten opvolgen maar zijn echtgenote wou het niet. Pieper wou wel in onze raad van bestuur op voorwaarde dat Bastiaens zou verdwijnen. In het najaar van 1999 kregen we van de bestuurders van Microsoft te horen dat Bastiaens weg moest. Het bevel kwam rechtstreeks van god de vader -- Bill Gates. Ikzelf verweet Bastiaens dat hij het systeem van de LDC's niet uitlegde aan de markt.''

Op 12 november kreeg Bastiaens te horen dat hij en zijn rechterhand Ellen Spooren moesten opstappen, maar Lernout liet zich overtuigen om de zaak in januari 2000 te evalueren. Tegen dan waren volgens Lernout Pol Hauspie en Nico Willaert tegen het vertrek van Bastiaens, omdat de cijfers goed waren en de man zich dag en nacht inzette.

,,Ik ben niet assertief genoeg geweest'', zegt Lernout. ,,Maar Microsoft had geen tweede eis mogen stellen: dat we de zetel van L&H zouden verplaatsen naar Silicon Valley. Dat zette bij Hauspie kwaad bloed.''

Volgens Lernout was ook het model van advocaat Louis Verbeke, om via een klein aandelenpakket van 10 procent toch de controle over L&H te behouden, een verkeerde keuze. ,,We hadden het moeten durven loslaten. Zo'n controlesysteem was een anachronisme. Verbeke had het model van een Shell en een Philips voor ogen. Hij is een typische boyscout.''

Lernout zegt ten slotte ook dat, mocht het opnieuw te doen zijn, hij voor een conservatieve boekhouding zou kiezen en minder dromen voor realiteit zou nemen. Van Hauspie en Lernout is geweten dat ze elke kans aangrepen om een persmededeling uit te sturen.