BRUSSEL -- De Sabena-piloten hebben gisternamiddag, halfweg een 24-uursstaking, hun volgende actieplan al opgesteld. Dat er weer stakingen komen, staat vast, maar ditmaal zullen ze onverwacht komen. De piloten zijn benieuwd naar de reactie van gedelegeerd bestuurder Christoph Müller, vandaag tijdens de ondernemingsraad. Terwijl de tijd dringt voor Sabena, wordt het conflict enkel pijnlijker.

De staking die de Sabena-piloten gisteren hielden, kende enkel verliezers. De directie verloor inkomsten, klanten en een onderhandelingsdag in de spurt naar overleving. Het personeel raakte nog scherper verdeeld door tegengestelde belangen en actiebereidheid. De piloten konden slechts een derde van de vluchten tegenhouden en staan nog altijd even ver, nergens dus, met hun eisen.

Van de 225 vliegtuigen van de Sabena-groep die gisteren moesten opstijgen in Zaventem, is twee derde effectief vertrokken. Alle intercontinentale vluchten waren verzekerd. De helft van de Europese vluchten kon plaatsvinden. Bij DAT, de regionale dochtermaatschappij van Sabena, zijn alle geplande toestellen uitgevlogen. Ook de charters van Sobelair zijn vertrokken.

Een tiental personeelsleden gehuld in Sabena-blauw T-shirt en pet voorkwam chaos. De meeste passagiers, maar zeker niet allemaal, raakten op een of andere manier op hun bestemming. De opvallendste groep was de kleurrijke Schotse supporterschare die terug huiswaarts wou keren (en gelukkig al uitgehuild was na de voetbalnederlaag). De eerste twee vluchten naar Edinburgh waren geannuleerd. Naar Glasgow en later Edinburgh heeft Sabena daarop grotere toestellen ingezet, een ander deel van de groep werd elders opgevangen.

De, alle verhoudingen in acht genomen, relatief vlotte verwerking van de staking misnoegde de piloten. Volgens hen heeft de directie misbruik gemaakt van hun stakingsaanzegging (via NCK). ,,De directie heeft druk uitgeoefend op mensen om te vliegen'', zegt Behrouz Shahabpour van pilotenvereniging BeCA. ,,Er zijn 240 piloten op de lange vlucht. Vijftig van hen vervullen managementfuncties. Die hebben gisteren gevlogen nadat de dienstroosters waren aangepast. Bij Sobelair vlogen welgeteld drie van onze piloten, van wie twee kaderleden. Alle andere vluchten liet Sabena uitvoeren door derden (City Bird, Elektra, AMC). Bij DAT werd gevlogen, maar daar werken veel piloten met buitenlandse contracten die buiten onze senioriteitslijst vallen.''

Samengevat: ,,We hebben de directie de kans gegevens zich te organiseren. Dat zal niet meer gebeuren. De beslissing voor verdere acties is genomen. Het spijt ons dat de directie het zover heeft laten komen'', zei Shahabpour. De piloten zullen volgende keer echter heel wat moeite hebben om de schuld voor de staking enkel in de schoenen van de directie te schuiven bij gestrande passagiers.

De Sabena-piloten, waar 222 banen bedreigd zijn, vinden dat onvoldoende rekening gehouden wordt met hun eisen. In de personeelsgangen hadden de piloten stakingspunten opgezet. Demonstraties waren er niet. Het personeel reageerde meestal voorzichtig. Vooral het cabinepersoneel, waar nog meer banen bedreigd zijn, wist niet goed waarheen.

Bij de vakbonden is de onvrede uitgesprokener. De arbeiders van het ABVV stelden gisteren in een communiqué dat de piloten enkel ,,actie wensen te voeren rond hún sociale eisen en niet meer spreken over de last voor passagiers''. Het ABVV verwijt de piloten ook sociale onderhandelingen te willen starten met de directie, zonder de vakbonden in te lichten.

,,Het ergste is dat de tijd begint te dringen'', zei Sabena-woordvoerder Wilfried Remans gisteren. ,,Dit is een verloren dag. We willen zo vlug mogelijk de informatieronde afsluiten en onderhandelingen starten met alle personeelscategorieën van Sabena.''

Deze namiddag staat een ontmoeting op de agenda tussen Müller en de vakbonden -- die nog steeds om extra inlichtingen vragen -- ,,om een brug te bouwen naar onderhandelingen''. Müller wil absoluut de deadline van eind september halen om te starten met de uitvoering van zijn businessplan.