Niet William Clay Ford, de allerhoogste baas van het Ford-concern, is de kop van jut bij het personeel in Genk. Directeur Lewis Booth van Ford-Europa evenmin. Zelfs directeur Jan Gijsen van Ford-Genk wordt, buiten een gebrekkige communicatie, weinig verweten. Wie het drama van Ford-Genk dan wel op zijn geweten heeft? Het personeel dat de wacht houdt bij Poort 2 hoeft er niet lang over na te denken: Louis Michel. Matthieu en Hubert (,,schrijf maar Huub van de ABVV, zo kennen de mensen mij'') zijn er zeker van. De minister van Buitenlandse Zaken had zich maar niet zo moeten profileren in de Irak-oorlog, dan hadden de Britten en Amerikanen die bij Ford de dienst uitmaken wel milder geoordeeld over de Belgische fabriek.

Dat Ford zich bij zijn investeringsbeleid door geopolitieke overwegingen zou laten leiden, is een denkbeeld waar zelfs bij de hogere vakbondsechelons volop in wordt geloofd. Hoe anders is het te verklaren dat de best presterende Ford-fabriek in Europa het hardst wordt getroffen? Level 7 had Ford-Genk. ,,Of was het nu level 8?'' In elk geval het hoogste van alle Europese Ford-fabrieken. Bij een werkbezoek aan de collega's van Saarlouis waren ze er nog verbaasd over geweest, te vernemen dat ze in Genk al veel verder zouden staan dan de Duitsers. ,,Belachelijk is het, als je er goed over nadenkt''.

De militanten bij Poort 2 verbazen zich wel over de geringe opkomst van hun collega's. Ze hadden de wagen met opzet een eind weg geparkeerd omdat ze vreesden anders niet meer weg te zullen raken. ,,Maar het valt enorm tegen. In het centrum van Genk had nu kabaal gemaakt moeten worden. Misschien moet het nieuws nog echt doordringen''.

Ook bij de hoofdingang, een stukje verderop, richt de woede van het personeel zich op de regering, niet op Ford. ,,Wat de regering kan doen? Heel veel. Wat minder geld besteden aan vluchtelingen bijvoorbeeld, en wat meer aan de verlaging van de loonkosten. Of moeten we soms dankbaar zijn voor alle hoofddoekjes die je hier ziet?'' Zelfs bij Ford-Genk, soms aangehaald als toonbeeld van multiculturele saamhorigheid op de werkvloer, lijkt het extreem-rechts gedachtengoed goed te gedijen op de bitterheid van mensen die niet weten of ze volgend jaar nog een baan hebben. Hoewel er meteen protest komt van een paar allochtone werknemers in het groepje. ,,Maar met de allochtonen die hier werken, heb ik geen probleem. Het is niet die mensen hun schuld dat de fabriek hier gesloten wordt''.

Want dat de sluiting onvermijdelijk wordt, daarover zijn bijna alle personeelsleden het eens. In 2006 is het zover, want dan loopt de huidige cao af. ,,Ik ben er honderd procent zeker van dat we het einde van 2006 niet halen'', luidt het oordeel. ,,Tenzij we maandag gewoon weer beginnen te werken. Als we braaf zijn, krijgen we misschien de nieuwe Mondeo''. Hun namen willen de leden van het groepje niet geven. ,,Schrijf maar op: Herman Schluss en Louis Fini''. Een bulderlach volgt.

Volvo is voor de meeste personeelsleden geen alternatief. De Gentse Volvo-fabriek heeft moeite om goede mensen te vinden voor de geplande uitbreiding van de productiecapaciteit. Nog vijfhonderd man kunnen de Gentenaars gebruiken. Maar de Genkenaars zien er niets in. Pendelen is niet te doen, en verhuizen geen optie. ,,Gaat gij mijn huis kopen misschien? En moet ik mijn familie achterlaten om na vijf jaar misschien nog eens hetzelfde mee te maken?''

Bij Poort 5 lijkt even de ambiance te ontstaan waar fotografen en reporters wanhopig naar op zoek zijn. Een inktzwarte, walmende rookpluim waaiert vanaf de plaats waar de nieuwe wagens worden opgeslagen over het reusachtige fabrieksterrein uit. Maar behalve de brandende autobanden is er ook daar niet veel te beleven. Wel zijn de cynische commentaren er á volonté op te tekenen. ,,De mensen hier hebben overuren gemaakt om Ford te helpen, ze hebben Ford iets gegeven. En wat krijgen ze ervoor terug? Een mes in hun rug'', zegt vakbondsmilitant Marc Poelmans, die als lid van de ondernemingsraad het slechte nieuws uit de eerste hand kon vernemen. ,,Toen ik hoorde wat ze van plan waren, ben ik opgesprongen. 'En al uw beloften dan?', vroeg ik Gijsen. 'Ik weet nergens van', was het antwoord''. Directeur Jan Gijsen zei in februari van vorig jaar, toen de nu geschrapte investering van 900 miljoen euro werd aangekondigd, dat daarmee de basis werd gelegd voor tien tot vijftien jaar zekerheid bij Ford-Genk.