BRUSSEL -- Vakbonden en werkgeversfederaties hebben hun onderhandelingen over een sociaal akkoord tot maandag opgeschort. Technici moeten tegen dan de kostprijs berekend hebben van de vakbondseis om twee extra vakantiedagen te betalen en de vergoeding voor het woon-werkverkeer op te trekken. Die uitgaven komen bovenop de loonnorm en dat doet de werkgevers pijn. Bovendien geven de bonden niet toe op de werkgeverseis om flexibeler arbeidsregels. De sociale partners hebben zichzelf uitstel gegeven, maar afstel is niet ver weg.

De verklaring van VBO-voorzitter Gui de Vaucleroy, woensdagavond, dat een werkgroep aan de slag zou gaan, kon de indruk wekken dat alleen nog enkele details uitgeklaard moeten worden. Dat een akkoord bijna rond is. Maar niets is minder waar.

De teneur van de schaarse reacties na afloop van de afgebroken vergadering varieerde van ,,voorzichtig optimisme, tegen beter weten in'' tot ,,ronduit negatief''. Een greep uit de verklaringen van de toponderhandelaars illustreert dat: ,,we zijn niets opgeschoten; we staan even ver als een week geleden; maandag is echt de allerlaatste kans: het scheelde niet veel of het was gisteren al afgelopen; het kan nog, maar het kan ook niet; misschien moeten we overeenkomen dat we niet overeenkomen; iedereen wil een akkoord, anders was het al lang gedaan.''

Omdat alle onderhandelaars ervan uitgaan dat alle dossiers met elkaar verbonden zijn -- geen akkoord tenzij een akkoord over alles -- zijn er geen deelakkoorden mogelijk. Maar is een totaalakkoord haalbaar? De meningsverschillen blijven alvast bestaan.

Toch bestaat de kans. Want, zeggen de partners in koor, wie heeft er het meeste belang bij een mislukking? Wie gaat het beste kunnen lobbyen bij de regering? De uitkomst van zo'n scenario is erg onzeker en dus verkiest iedereen voorlopig om het ,,nog maar eens te proberen''. Uit angst voor een regeringsingrijpen, voor gezichts- en machtsverlies.

Maar de achterban heeft de onderhandelaars duidelijk gemaakt dat de tijd dringt. De regering-Verhofstadt heeft de partners dan wel toestemming gegeven om over de limiet van 1 december te gaan, waarop normaal de nieuwe loonnorm moet vastliggen. Maar in de bedrijfssectoren staan ze te trappelen om zelf cao's af te sluiten.

Het debat kan dus niet blijven aanslepen. Maandag moet er een akkoord zijn. Of er komt er geen.

Waar staan de dossiers?

  • Loonnorm: de technische berekening van de loonmarge (6,4 procent loonkostenstijging voor twee jaar) blijft behouden, maar de sectoren kunnen ervan afwijken (lees: hogere lonen betalen) binnen een afgesproken loonvork; over de grootte van de loonvork is er nog geen akkoord.
  • Kostprijs: de vakbonden vragen de dubbele betaling van twee extra dagen vakantiegeld en een hogere bijdrage van de werkgever voor het woon-werkverkeer, bovenop de loonnorm; de werkgevers zijn erg terughoudend want dit verhoogt de kostprijs van het akkoord.
  • Flexibiliteit: de werkgevers willen meer bedrijfsgebonden afwijkingen kunnen doorvoeren op lineaire arbeidsregels; de vakbonden willen hierover alleen sectorafspraken, niet op bedrijfsniveau.
  • Werktijdverkorting: de gesprekken over meer formules van loopbaanonderbreking en tijdskrediet verlopen vlot, en ook over de geleidelijke invoering van de 38-urige werkweek zou een consensus haalbaar zijn.
  • Eindeloopbaan: geen afbouw van de brugpensioen-regelingen; sommige sectorale werkgeversfederaties betreuren dat en vinden het daarom nu al ,,geen moedig akkoord''.
  • Arbeiders/bedienden: nog geen overeenstemming over een harmonisering van de statuten, met de carensdag voor arbeiders en het verschil in opzegtermijnen als belangrijkste twistpunten.

  • ***
    De Vlaamse sociale partners doen het beter. Zij bereikten gisteravond een voorontwerp van akkoord, dat nog door de achterban moet worden goedgekeurd en -- vooral -- financiële steun krijgen van de regering-Dewael.

    De twee meest in het oog springende afspraken zijn de invoering van een eengemaakt Vlaams opleidingsfonds, dat op basis van opleidingscheques zou werken. En er komen bijkomende aanmoedigingspremies als er op federaal vlak een akkoord komt over meer werktijdverkorting en loopbaanonderbreking.