BRUSSEL -- Automaten kunnen ons het leven vaak een stuk makkelijker maken. Na de late film op tv plots onstuitbare trek in een boterham met kaas, maar geen brood in huis? Zin in een reep snoep? Een frisdrankje? Een yoghurt? Op elk uur van de dag -- en van de nacht -- kun je die zaken bemachtigen.

Sommige geluksvogels wonen zelfs in de buurt van een automatische mini-supermarkt. Geen paniek meer als vrienden op een zwoele zomeravond onverwacht komen binnenwaaien met een frisse fles in de hand en een hongerige blik in de ogen. Maar je kan pech hebben. Je stopt 50 frank in de broodautomaat, en... niets. Ook bij een tweede poging geeft de automaat geen kik, laat staan brood. Een stevige trap tegen het toestel helpt al evenmin.

Honderd frank is gelukkig het einde van de wereld niet. Maar daarom hoef je de exploitant van de automaat nog geen cadeaus te doen. Hij is verantwoordelijk voor het toestel dat die avond blijkbaar defect was. Je kunt je pijlen beter op hem richten dan op de automaat zelf.

Luc Coppens
© rr

Jammer genoeg bestaat er geen specifieke wetgeving voor automaten. Maar het lijkt logisch dat voor ,,onbemande'' winkels dezelfde regels gelden als voor gewone, ,,bemande'' handelszaken. De wet op de eerlijke handelspraktijken en de verplichting tot voorlichting van de consumenten bepalen dat de naam, het adres en het telefoonnummer van een winkeluitbater duidelijk moeten worden vermeld. Het gebouw waarin de handel gevestigd is moet ook het nummer vermelden van de inschrijving in het handelsregister.

Wie niet tevreden is over de geleverde waren en/of over de manier van werken van de winkelier, en bij de exploitant zelf geen gehoor vindt, kan naar de diensten van de Economische Inspectie stappen met zijn klacht.

Bij een automaat kun je best eerst contact opnemen met de uitbater. Vaak volstaat een telefoontje om terugbetaling te krijgen. De eigenaar van de automaat weet meestal maar al te best dat het toestel een tijdlang defect is geweest en dat het meer geld bevatte dan er producten werden verdeeld.

Dat je telefoneert of een brief schrijft bewijst nog niet dat jij geld in het toestel hebt gestopt. Laat staan twee keer. Maar uitbaters van automaten zijn ook commerçanten. Als zij verstandig zijn doen zij een commerciële geste of betalen zij het hele bedrag zonder morren terug, als investering in hun reputatie.

Maar nu en dan vermeldt het toestel helemaal geen naam, adres of telefoonnummer waar je met klachten terecht kunt. In zekere zin maakt dat de zaak eenvoudiger. Je dient dan een klacht in bij het Bestuur Economische Inspectie. Naast de centrale vestiging in Brussel, die ook bevoegd is voor de faciliteitengemeenten rond de hoofdstad, zijn er zes regionale kantoren. Je kunt er elke werkdag terecht van half negen tot vijf voor alle mogelijke inlichtingen en voor het indienen van een klacht. Klachten kunnen trouwens ook per brief, per fax of per e-mail.

De inspectie stelt dan een onderzoek in en beschikt daarbij over zeer verregaande bevoegdheden. Zij werkt onder toezicht van de procureurs-generaal en kan rechtsgeldige onderzoeken instellen en getuigen verhoren, processen-verbaal opmaken, transporten controleren, monsters nemen, goederen en documenten in beslag nemen, zegels leggen, opeisingen doen, assistentie vragen van experts of van politiediensten, huiszoekingen doen,...

De Economische Inspectie is bevoegd voor problemen inzake consumentenrecht, de voorwaarden waaronder bepaalde beroepen mogen worden uitgeoefend, de controle op de toepassing van de Europese regelgeving, de overgang naar de euro,... Als zij fouten, bedrog of gebrekkige toepassingen van wetteksten vaststelt, kan zij zelf administratieve sancties opleggen door bijvoorbeeld de toelating te schrappen voor de uitoefening van een bepaalde activiteit. De inspectie kan ook vorderingen instellen bij de rechtbank, indien nodig zelfs strafrechtelijk.

Meestal kan de Economische Inspectie zich echter beperken tot een verwittiging of zelf een beslissing nemen. Vaak moet de dienst ook bemiddelen. En dat laatste is wat hij allicht zal doen als iemand klacht indient over een geldverslindende automaat. De eigenaar zal ook aangemaand worden om op het toestel zijn naam, adres en telefoonnummer te vermelden.

  • Bestuur Economische Inspectie, WTC III, Simon Bolivarlaan 30, 1000 Brussel, tel. 02-208.36.11, fax 02-208.39.15, e-mail: eco.inspec@pophost.eunet.be