Filosoof Jaap Kruithof overleden
Jaap Kruithof in 2003 Foto: vum
De toonaangevende Vlaamse filosoof Jaap Kruithof is woensdagochtend overleden. Dat meldt zijn familie. Kruithof, die 79 werd, richtte in het begin van de jaren zestig samen met Leo Apostel de afdeling moraalwetenschappen op aan de Gentse Universiteit. In de jaren zeventig en tachtig gold hij als een belangrijke linkse opiniemaker en een scherp debater.
Kruithof was een van de zeven kinderen uit een Nederlands protestants gezin, maar werd geboren in Berchem. Hij wou eerst dominee worden, maar nam rond zijn achttiende afstand van zijn geloof, en werd al snel een overtuigd atheïst.

Een tijdlang ambieerde hij ook een carrière als pianist en componist, maar daar gaf hij de brui aan wegens te veel stress. Kruithof ging uiteindelijk geschiedenis en later filosofie studeren aan de universiteit van Gent.

Hij zou er gewoon hoogleraar worden tot aan zijn emeritaat in 1995. Ook aan het RUCA in Antwerpen gaf hij filosofie, aan het RITCS in Brussel doceerde hij cultuurwetenschappen.

In de vroege jaren zestig richtte Kruithof samen met Leo Apostel de afdeling moraalwetenschappen van de Gentse Universiteit op, wat een grondige vernieuwing van de wijsbegeerte in België inhield. Belangrijke werken van Kruithof zijn De Zingever (1968) en Eticologie (1973).

Ophef

Kruithof begreep al snel de invloed van de media en werd een van de bekendste gezichten van de Rijksuniversiteit Gent. Onder meer zijn onderzoek naar de seksuele beleving van Vlaamse jongeren zorgde in de jaren zestig voor ophef in het toen nog zeer katholieke Vlaanderen.

Tijdens de 'studentenrevolte' aan het eind van de jaren zestig stond hij als een van de weinige proffen aan de kant van de studenten die inspraak eisten.

Vrije geest

In de jaren zeventig en tachtig gold Kruithof als een van de belangrijkste linkse opiniemakers in Vlaanderen, zonder gebonden te zijn aan een partij of strekking.

Hij was er ook vroeg bij om het belang van de ecologische evolutie te onderkennen. Hij kantte zich tegen het antropocentrisme, de idee dat de mens de norm vormt voor alle beoordelingen, en gaf daarmee steun aan de milieu- en dierenrechtenbeweging.

Kruithof was actief betrokken bij de oprichting van het Humanistisch Verbond en ontving in juni 2007 de Prijs Vrijzinnig Humanisme voor zijn jarenlange ijver voor de verspreiding van progressieve, vrijzinnige humanistische waarden.

Na zijn pensioen werd Kruithof gastdocent aan het Conservatorium in Antwerpen, waar hij de vakken 'muzieksociologie' en 'muziek beluisteren' doceerde.