‘Brein achter aanslagen Sri Lanka omgekomen tijdens terreuractie’
De Sri-Lankaanse extremist Mohamed Zahran Hashim kwam om tijdens de aanslagen. Als enige kwam hij tijdens de opeisingsvideo herkenbaar in beeld. Foto: Amaq

De Sri Lankaanse extremist Mohamed Zahran Hashim, beschouwd als een van de spilfiguren van de aanslagen in Sri Lanka, is tijdens die aanslagen om het leven gekomen. Dat heeft president Maithripala Sirisena vrijdag gezegd. De regering zette intussen een klopjacht in op nog 140 verdachten, wat tot grote spanningen leidt bij de moslimgemeenschap.

‘De inlichtingendiensten hebben mij gezegd dat Zahran zondagochtend gedood is bij de aanslag op het Shangri-La-hotel’, zei president Sirisena vrijdag tegen de pers. Details over de dood van Zahran - werd hij neergeschoten, of blies hij zichzelf op? - gaf Sirisena niet. Wel zei hij volgens de BBC dat Zahran de aanval op het hotel leidde, en dat hij daarbij werd bijgestaan door een andere terrorist die zich ‘Ilham’ liet noemen.

De autoriteiten van Sri Lanka beschouwen Zahran als het brein achter de aanslagen. Als imam afkomstig uit het oosten van de eilandstaat leidde hij de National Thoweeth Jama’ath, een lokale islamistische splintergroepering.

Binnen de moslimgemeenschap zou al eerder gewaarschuwd zijn over zijn ‘militante opvattingen’. Ook de Sri Lankaanse veiligheidsdiensten maakten in hun rapporten melding van de man. Zahran zou onder meer via Facebook propagandamateriaal van IS hebben verspreid, net als video’s waarin werd opgeroepen tot geweld tegen niet-moslims. Ook zou hij eerder betrokken geweest zijn bij de vernieling van boed­dhis­ti­sche heiligenbeelden. Die waarschuwingen werden door de autoriteiten van Sri Lanka echter genegeerd.

Zahran is verder ook te zien in de opeisingsvideo over de aanslagen die terreurorganisatie Islamitische Staat (IS) dinsdag via haar officiële communicatiekanaal Amaq verspreidde. Hij was de enige van de acht terroristen die herkenbaar in beeld kwam.

Klopjacht op 140 verdachten

President Sirisena zei vrijdag ook nog dat de veiligheidsdiensten van Sri Lanka op zoek zijn naar nog liefst 140 verdachten die banden zouden hebben met IS,  meldt The Guardian. Groepen jongeren op het eiland zouden al ‘sinds 2013 in contact staan met de terreurorganisatie’. Toch blijft het onduidelijk of spilfiguur Zahran nu echt contact had met IS, of dat hij zich enkel ideologisch verwant voelde met de terreurorganisatie.

Volgens de Sri Lankaanse politie blijkt uit verhoren alvast wel dat de daders in het buitenland een wapenopleiding hebben gekregen. Onder de opgepakte verdachten bevinden zich de nummer twee van de plaatselijke terreurgroep National Thoweeth Jama’ath en de bommenmaker.

Maar de politie zag zich vrijdag ook genoodzaakt zich te excuseren voor het verspreiden van een verkeerde foto. Op een flyer met de namen en foto's van zes voortvluchtige verdachten, stond per vergissing ook de foto van de Amerikaanse activiste Amara Majeed, die op geen enkele wijze betrokken is bij de aanslagen. 

Ongesluierd op straat

De klopjacht leidt volgens The Guardian tot grote spanningen binnen de moslimgemeenschap van de eilandstaat. Zo hebben plaatselijke moslimleiders vrouwen vrijdag aangeraden ongesluierd de straat op te gaan, om de operaties van de veiligheidsdiensten 'te vergemakkelijken'.

De Sri Lankaanse politie twitterde vrijdag dan weer dat volgens informatie van de inlichtingendiensten islamisten moskeeën van soefisten zouden willen aanvallen. Het soefisme is een stroming binnen de islam met mythische tradities en rites. Radicale islamisten beschouwen soefisten wegens hun tolerantie ten opzichte van andere godsdiensten als vijanden. De veiligheidsmaatregelen aan moskeeën werden volgens de politie opgevoerd. Ook de Amerikaanse ambassade in Sri Lanka waarschuwde donderdagavond voor mogelijke nieuwe aanslagen.

Dodentol bijgesteld

Bij de aanslagen op de verschillende kerken en hotels op Sri Lanka van afgelopen zondag kwamen 253 mensen om het leven. Eerder was sprake van 359 doden, maar Colombo stelde de dodentol donderdagavond fors naar beneden bij.

Volgens een communiqué van het ministerie van Gezondheid heeft het medisch team donderdag de lijkschouwingen afgerond. Het is tot de bevinding gekomen dat verminkte lijken van slachtoffers dubbel zijn geteld.