Franse eliteschool gaat op de schop
Foto: afp
‘Ik denk dat de Ecole Nationale d’Administration (ENA) afgeschaft moet worden.’ Met deze zin bezegelde Emmanuel Macron in zijn tv-toespraak het lot van de eliteschool die Charles de Gaulle in 1945 oprichtte.

De jongste jaren nam de kritiek  op de ENA toe: de prestigieuze instelling zou te elitair zijn, afgestudeerden afleveren die afgesneden zijn van de realiteit van de gewone Fransman, én de creativiteit en tegenspraak aan de top fnuiken door technocraten met een pensée unique te produceren.

Charles de Gaulle had de school in 1945 opgericht. Hij deed dat om de opleiding van hoge ambtenaren te professionaliseren, ook al met het oog op de reconstructie van Frankrijk na de oorlog.

Tientallen ‘énarques’  schopten het tot het hoogste niveau van de politiek, als parlementslid, minister, premier – de huidige premier Edouard Philippe – of president: Valéry Giscard d’Estaing, Jacques Chirac, François Hollande en Macron zelf studeerden af aan de ENA.

De afschaffing van de ENA stond al in de uitgelekte speech die de Franse president aanvankelijk wilde houden op 15 april, maar die maar niet doorging wegens de brand in de Notre-Dame.
Het idee leidde de jongste dagen tot een hevig debat. ‘Laten we niet afbreken wat veel landen als een referentie beschouwen’, zei Hollande. ‘Je moet geen kritiek hebben op het feit dat men een elite creëert, wel op de smalle sociale basis waarop dat gebeurt.’

De huidige directeur van de ENA, Patrick Gérard, verdedigde zijn instelling in een opiniestuk in Le Figaro: ‘Nee, de leerlingen van de ENA worden niet gedreven door een verlangen het leven van hun medeburgers complexer te maken. (…) Nee, ze komen niet binnen via favoritisme maar na een veeleisend examen. (…) Nee, het zijn niet allemaal geprivilegieerden.’

Patrick Gérard erkende wel dat  men ‘kan betreuren’ dat maar 19 procent van de leerlingen het kind is van een arbeider, landbouwer, kantoorbediende, ambachtsman of werkloze. Macron wil een betere rekrutering en bredere vorming bij de opvolger van de ENA.