Terugkeercijfers in vrije val door transmigranten
Een op de drie plaatsen in de gesloten centra wordt ingenomen door migranten die moeilijk geïdentificeerd en teruggestuurd kunnen worden. De terugkeercijfers dalen daardoor fors.

In 2018 werden 1.678 minder mensen zonder verblijfspapieren het land uitgezet dan in 2017. Het totale terugkeercijfer is daarmee weer ver onder de 10.000 gezakt. Dat blijkt uit een antwoord van minister voor Asiel en Migratie Maggie De Block (Open VLD) op een vraag van Monica De Coninck (SP.A). De daling is bij elke populatie te zien: sans-papiers die naar hun land van herkomst teruggestuurd worden, die vrijwillig vertrekken, aan de grens ­teruggedreven worden én bij asielzoekers die naar een ander Europees land terugmoeten.

De voorbije jaren slaagde Theo Francken (N-VA) er als staats­secretaris in om meer criminele vreemdelingen naar hun land ­terug te sturen, tot drie keer meer dan in de periode-De Block (2011-2014). Toch daalde het totale aantal repatriëringen naar het land van herkomst in 2018 al voor het derde jaar op rij (zie grafiek). Vooral vorig jaar stootte Francken op de grenzen van zijn eigen beleid. Dat had alles te maken met zijn aanpak  van de transmigranten die op snelwegparkings in een vrachtwagen klimmen om in het Verenigd Koninkrijk te geraken.

Toen burgemeesters en korpschefs vonden dat het geen zin meer had om nog transmigranten op te pakken omdat ze toch meteen vrijgelaten werden, liet Fran­cken voor deze groep meer plaatsen vrijhouden in de gesloten centra. De federale politie hielp lokale zones ook met de administratie. De grootste kritiek verstomde, maar daarmee kreeg Francken deze migranten nog niet het land uit.

Niet efficiënt

In de Kamer zei De Block gisteren dat ‘de druk van de trans­migranten op de gesloten centra niet te miskennen’ is: ‘Een derde van de plaatsen wordt er ingenomen door transmigranten die moeilijk geïdentificeerd kunnen worden en bijgevolg moeilijk verwijderbaar zijn. Deze plaatsen worden niet meer benut om andere personen in illegaal verblijf te verwijderen. Het resultaat is een daling van de terugkeercijfers.’ 

De Block laat weten dat ze haar administratie heeft gevraagd om ‘alternatieve pistes’ voor de administratieve afhandeling van deze moeilijke groep te onderzoeken. ‘Vanuit het veld komen heel wat berichten dat de huidige aanpak niet efficiënt is.’

Een andere verklaring voor de dalende terugkeercijfers is de wetgeving over het vasthouden van vreemdelingen die voor de behandeling van hun asielaanvraag naar een ander EU-land terugmoeten. Die maakt dat De Block die beslissingen niet kan delegeren aan de Dienst Vreemdelingenzaken, en dus elke beslissing tot vasthouding zelf moet ondertekenen. Dat zorgt voor vertraging.  Een wetsvoorstel moet dat nu verhelpen.