VRT ontving in 2018 dubbel zoveel klachten als jaar daarvoor
Tim Pauwels, nieuwsombudsman bij de VRT. Foto: Bart Dewaele

De VRT ontving vorig jaar 8.612 klachten van kijkers en luisteraars, een verdubbeling ten opzichte van 2017. ‘Ook wij voelen de polarisatie van het maatschappelijke debat’, zegt Anabel Coremans, klachtencoördinator van de openbare omroep.

In 2018 handelde de klanten- en klachtendienst van de VRT in totaal 38.753 contacten af, waarvan 8.612 klachten. Het overgrote merendeel van die klachten, ruim zesduizend, ging over het platform VRT.Nu, waarmee programma’s online (opnieuw) bekeken kunnen worden. ‘Het ging hierbij in de meeste gevallen over technische problemen. Daarnaast leiden de beperkingen om te kijken in het buitenland ook tot veel klachten’, meldt klachtencoördinator Coremans.

De VRT ontving 874 inhoudelijke klachten over zijn programma’s. Sinds 2015 is het aantal inhoudelijke klachten gevoelig afgenomen. Toen werden er nog 1.402 ingediend.

Ook het aantal klachten over vermeende schendingen van de beroepsethiek nam af met zo’n vijfde. ‘Hoewel het aantal klagers afneemt, merken we dat de boodschap die men wil meegeven steeds luider wordt. Er wordt vaak verwezen naar de voorbeeldrol die de openbare omroep te vervullen heeft over thema’s als verkeersveiligheid, dierenleed, reclame en klimaat', vervolgt Coremans. Zo waren er meerdere kijkers die aangaven dat het programma Die Huis, dat in Zuid-Afrika werd opgenomen, overschaduwd werd door de nadelige impact ervan op het klimaat. 'Daarnaast keren ook vaak opmerkingen over onaangepast taalgebruik, politiek, seksisme, onrechtmatig beeldgebruik, alcoholgebruik en godsdienst terug.’

Ten slotte meldt de VRT dat ook de zaak rond Bart De Pauw ertoe geleid heeft dat mediagebruikers kritischer gaan kijken en luisteren naar uitzendingen. ‘Zo kregen we verschillende klachten met betrekking tot de rol van Guy Van Sande in herhalingen van de reeks Flikken’, meldt Coremans.

Volledigheid nieuwsaanbod

‘Het aantal contacten verdrievoudigde in 2018, wat het niet eenvoudig maakte om alles te blijven verwerken’, zegt nieuwsombudsman Tim Pauwels. ‘De vaste thema’s onpartijdigheid en nauwkeurigheid stegen verhoudingsgewijs minder mee. Met name voor het thema onpartijdigheid is dat toch wat onverwacht in een verkiezingsjaar. Zeker als er rekening mee wordt gehouden dat er zowel ter linker- als ter rechterzijde gemobiliseerd werd om klacht in te dienen, bijvoorbeeld naar aanleiding van de Pano-uitzending over Schild&Vrienden en de beslissing van De Zevende Dag om PVDA niet uit te nodigen voor een voorzittersdebat.’

Pauwels: ‘Er waren wel meer klachten over waarom bepaalde items al dan niet geselecteerd werden voor berichtgeving. De Vlaming verwacht duidelijk een zeer volledig aanbod van VRT NWS. In het algemeen is er ook de behoefte dat VRT NWS zou reageren op argumenten en verhalen die op sociale media de ronde doen. Voor de redactie is het niet altijd makkelijk om op die vragen te antwoorden.’

Sportprogramma’s

Opvallend: er waren in 2018 dubbel zoveel klachten over de sportprogramma’s op de openbare omroep dan in 2017. De VRT wijt dat aan het grote sportaanbod van vorig jaar, zoals het wereldkampioenschap voetbal. ‘Bijna de helft van die klachten werden geregistreerd tijdens het WK. Die gingen bijvoorbeeld over de uitspraak van commentatoren, het verkeerd uitspreken van namen, of vermeend favoritisme bij onze sportjournalisten’, zegt Coremans.

‘Sport brengt uiteraard emoties met zich mee, en die waren vaak ook terug te vinden in de klachten. Slechts een kwart daarvan werd als gegrond aangezien, de rest bleek subjectief te zijn.’