May opent deur voor delay
Foto: AP

Als de nood het hoogst is, is de Britse premier Theresa May altijd bereid tot een bocht. Het gevaar van een Brexit zonder deal, is (even) geweken.

Na Jeremy Corbyn maandag was het gisteren de beurt aan Theresa May om een bocht van 180 graden te maken. Het aantal keren dat de Britse premier de voorbije maanden heeft bezworen dat ze geen uitstel van de Brexit zou vragen, zijn niet op de vingers van twee handen te tellen. Maar gisteren ging ze door de knieën.

In de eerste plaats gaf May het Lagerhuis de garantie dat het op 12 maart opnieuw mag stemmen over de deal die ze met de EU heeft gesloten. Dat uittredingsakkoord werd in januari massaal weggestemd en omdat Europa May niet tegemoet is gekomen over de Ierse grens, is de kans groot dat het over twee weken weer geen meerderheid haalt. In dat geval dreigt het Verenigd Koninkrijk de EU op 29 maart te moeten verlaten zonder akkoord.

Maar dat gevaar is nu (even) geweken. May zegde gisteren immers toe dat de parlementsleden ook mogen stemmen over die ‘No Deal Brexit’. Als ze dat noodlottige scenario niet willen – een ruime meerderheid van de parlementsleden moet daar absoluut niet van weten – zal de Britse premier Europa vragen de Brexit uit te stellen.

Tijdsdruk

Met haar bocht probeert May de regie over de Brexit in handen te houden. De voorbije dagen kwam ze met de rug tegen de muur te staan. Uit haar eigen regering had ze duidelijke signalen gekregen dat het ‘No Deal-scenario’ – waarmee ze steeds bleef dreigen – geen optie meer was. Een tiental ministers had laten verstaan dat ze zouden opstappen en meestemmen met een amendement dat vandaag in het Lagerhuis behandeld wordt.

Het voorstel van Labour-parlementslid Yvette Cooper en haar Conservatieve collega Oliver Let­win verplicht de regering de Brexit uit te stellen als er geen akkoord is over een ordelijke uitstap uit de EU. Met haar demarche heeft May dat amendement de facto haar ­zegen gegeven, waardoor het gezichtsverlies enigszins beperkt wordt. Voor Let­win is een stemming over het amendement zelfs niet meer nodig.

Maar een oplossing ten gronde voor de Brexit-impasse is uitstel vragen natuurlijk niet. Daarover waren voor- en tegenstanders van de Brexit het gisteren meteen eens. ‘Dit mag dan wel een gigantische politieke sprong voorwaarts zijn van de premier, voor de Britse ­bedrijven is er nog altijd niet meer zekerheid’, liet de Britse Kamer van Koophandel weten. Arlene Foster van de protestantse DUP-partij, die May gedoogsteun geeft, wees erop dat een oplossing geen stap dichterbij is. ‘Je hebt tijdsdruk nodig om tot een op­lossing te komen.’ En May koopt voorlopig alleen een beetje meer tijd.

Ook de 27 EU-lidstaten vragen zich af of uitstel een fundamentele oplossing voor de Brexit-problemen – in de eerste plaats de Ierse grenskwestie – dichterbij brengt. Ze willen niet in een scenario terechtkomen waarbij het ene uitstel volgt op het andere. In principe moet May enkele van haar rode lijnen laten vallen. Om de Ierse grens permanent open te houden, moet het VK na de Brexit lid blijven van de douane-unie. Een meerderheid van de Britse parlementsleden is dat scenario genegen, maar die cruciale toegeving heeft de Britse premier nog niet gedaan.

‘Ernstige vergissing’

Is dat de volgende bocht die ze zal maken? Zeker is dat ze haar partij dan verder uit elkaar ziet vallen. De harde brexiteers rond Jacob Rees-Mogg stappen dan zeker op. Gisteren noemde Rees-Mogg het mogelijke uitstel al een ‘ernstige vergissing’. Hij vreest dat het tot afstel zal leiden.

De vraag is inderdaad hoelang het uitstel zal duren. May waarschuwde dat ze een langdurige verlenging van de onderhandelingen niet ziet zitten. ‘Uitstel voorbij eind juni zou betekenen dat het Verenigd Koninkrijk moet deelnemen aan de Europese verkiezingen. Welke boodschap geeft dat aan de mensen die drie jaar geleden voor een vertrek hebben gestemd?’