Hoe de noodtoestand zich vermenigvuldigt in de VS
Foto: Photo News

Trumps noodtoestand voor de bouw van zijn grensmuur met Mexico is geen unicum. De VS heeft officieel met 32 noodsituaties te kampen. Hoe kan dat?

Voor zijn muur wil Donald Trump vér gaan. Dat bewees de Amerikaanse president vorige week door de noodtoestand uit te roepen. Zo kan hij het Congres omzeilen en middelen vrijmaken die hij tot nu toe niet kon loswrikken bij het parlement.

De noodtoestand uitroepen blijkt in de Verenigde Staten echter niet zó uitzonderlijk. Sinds de wet er in 1976 kwam, maakten de verschillende presidenten er al 59 keer gebruik van. Trumps voorganger, Barack Obama, deed het dertien keer.

32 van die 59 ‘noodtoestanden’ zijn vandaag nog steeds van kracht. Een deel van hen is zelfs nog door president Bill Clinton ingeroepen in de jaren negentig. Of hoe de noodtoestand een uitgehold begrip lijkt. Dat is vooral omdat de meeste van die noodsituaties bedoeld zijn om sancties op te leggen aan mensen of overheden die in een buitenlandse conflict betrokken zijn. Zo was de eerste noodtoestand van Jimmy Carter gericht tegen de Iraanse overheid. Ook die is nog niet beëindigd.

Na 11 september

De noodtoestand werd ook voor andere bedreigingen ingeroepen. Zo gebruikte Obama hem om sancties op te leggen aan zware cybercriminelen. En Trump koos er eerder al voor om zo in te grijpen bij buitenlandse inmenging in verkiezingen.

De huidige noodtoestand onderscheidt zich van de vorige, want hij is gericht tegen een ‘binnenlands’ probleem. Het is ook pas de tweede keer dat een president de noodtoestand gebruikt om militair in te grijpen. De eerste keer was in 2001, na de terroristische aanslag van 11 september op de WTC-torens en het Pentagon. Nu wil Trump militaire middelen gebruiken voor de bouw van zijn muur. Hij botst echter op verzet, zowel van het Congres als van de gouverneurs van zestien staten. Die trekken naar het gerecht om de noodtoestand aan te vechten.