Reclame met 'witte' Naomi Osaka dwingt Japanse noedelgigant tot excuses
Naomi Osaka staat links afgebeeld, Kei Nishikori rechts. Foto: Nissen
Een reclamecampagne van de Japanse noedelfabrikant Nissin is in het verkeerde keelgat geschoten. In de spot is de Japans-Haïtiaanse tennisvedette Naomi Osaka afgebeeld met een lichte huidskleur en golvend bruine haren. 'Whitewashing', vinden critici.

Noedelgigant Nissin excuseert zich voor een reclamespot, waarin ze tennisster Naomi Osaka volgens critici te blank afbeeldde. De spot toont Osaka in animestijl met een blanke huid en bruin golvend haar. Het bedrijf reageert dat het nooit hun bedoeling was om Osaka's Haïtiaanse roots uit te wissen. 'We begrijpen dat we te weinig gevoeligheid aan de dag hebben gelegd en zullen in de toekomst meer aandacht besteden aan diversiteit', klinkt het. 

De in Japan verblijvende Amerikaan Baye McNeil bond de kat de bel aan in zijn column voor het Engelstalige The Japan Times. 'In niets verschilt haar afbeelding van een typisch animepersonage', schrijft hij. En dat is jammer, omdat Osaka volgens de auteur net haar gemengde afkomst omarmt. Dat heeft voor jongeren met een gelijkaardige achtergrond evenveel te betekenen als haar tennistalent. 

De noedelfabrikant laat hiermee een kans liggen om een inclusiever, diverser Japan te tonen aan de wereld, voegt hij daar nog aan toe. De Japanse houding tegenover invloeden van buitenaf is op zijn minst ambivalent te noemen. Zo werd recent een wet aangenomen om meer migranten te verwelkomen, ondanks binnenlandse peilingen die een vijandige houding tegenover migratie suggereren. 

Etniciteit in anime en manga

Voor de spot tekende trouwens niet de minste naam. Nissin huurde de hand in van Takeshi Konomi. Hij verwierf bekendheid als auteur van Prince of tennis, oorspronkelijk een manga, maar intussen een multimediale franchise in Japan. Zelfs tennisster Kei Nishikori verklaarde zich fan. In de inmiddels verwijderde spot is hij te zien aan de zijde van Osaka. 

In anime en manga worden personages traditioneel westers afgebeeld. Al zou je ook daar kunnen stellen dat dit in the eye of the beholder is. Zo merkt de academica Terry Kawashima op dat typische animepersonages door Japanse kijkers als Japans worden aanzien: ze zien er dus net zo wit als Aziatisch uit. En toch kan dit geen excuus zijn, antwoordt McNeil aan BBC, want er zijn genoeg herkenbare, zwarte personages te vinden.  

Noch Osaka, noch Nishikori reageerden al op de controverse. Zij zitten met hun hoofd wellicht bij de Australian Open. Nishikori legde in de kwartfinale van de Australian Open net de duimen tegen Djokovic door een blessure. Naomi Osaka staat in de halve finale tegenover de Tsjechische Karolina Pliskova.