Maduro verbreekt relaties met VS na steun aan Venezolaanse oppositieleider
Juan Guaidó. Foto: AFP

In de Venezolaanse hoofdstad Caracas zijn honderdduizenden betogers de straat opgegaan om te protesteren tegen de regering van president Nicolas Maduro. Parlementsvoorzitter Juan Guaidó heeft zich tijdens de betoging uitgeroepen tot president. Hij krijgt de steun van de VS en tal van Zuid-Amerikaanse landen.

'Vóór de almachtige God beloof ik de bevoegdheden van de uitvoerende macht over te nemen als interim-president van Venezuela', zei Juan Guaidó woensdag tijdens een bijeenkomst met aanhangers in de hoofdstad Caracas. 'Laten we allemaal zweren dat we niet rusten totdat we de vrijheid hebben bereikt.'

De Amerikaanse president Donald Trump heeft de plots erg populaire Guaidó inmiddels erkend als rechtmatige overgangspresident van het Zuid-Amerikaanse land. Dat deelde het Witte Huis woensdag in Washington mee. Ook Canada, Brazilië, Colombia, Paraguay, Argentinië, Chili, Costa Rica, Ecuador, Guatemala, Honduras en Panama erkennen Guaidó als interim-president.

President Nicolas Maduro reageerde onmiddellijk op de Amerikaanse steun aan zijn concurrent. Maduro verbreekt alle diplomatieke relaties met de Verenigde Staten. Hij geeft de Amerikaanse diplomaten 72 uur de tijd om het land te verlaten. Maar volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Mike Pompeo, heeft Maduro niet langer de autoriteit om de banden tussen de VS en Venezuela te verbreken. 'We laten onze relaties verlopen via de regering van interim-president Guaidó, die ons heeft uitgenodigd onze vertegenwoordiging in Venezuela te behouden.'

Maduro krijgt voorlopig nog de steun van Mexico, Bolivië en Cuba.

De Europese Unie heeft opgeroepen 'vrije en geloofwaardige verkiezingen' te organiseren. 'De stem van het volk moet worden gehoord', zegt de Hoge Vertegenwoordiger van het Europese buitenlandbeleid, Federica Mogherini, woensdagavond in een persbericht.

Betoging

Er verzamelden woensdag honderdduizenden betogers in Caracas. Ze scandeerden slogans als ‘Wij zijn vrij’ en ‘U zult vallen, u zult vallen, deze regering zal vallen’. Verder riepen ze het leger van Venezuela op de kant van de betogers te kiezen en zich aan te sluiten bij de oppositie. Op foto’s op sociale media is te zien dat leden van de nationale garde traangas zouden hebben ingezet tegen de betogers. Er werd ook geschoten met rubberkogels.

'De soldaten van het vaderland aanvaarden geen president die door duistere machten wordt gebruikt, of die zichzelf buiten de wet stelt', verklaarde minister van Defensie Vladimir Padrino woensdag op Twitter. 'De strijdkrachten verdedigen onze grondwet en staan garant voor onze nationale soevereiniteit.'

Lokale media melden dat ook in steden als Valencia, Maracaibo en Barquisimeto grote groepen betogers de straat zijn opgegaan.

De oppositie hoopt een einde te maken aan het bewind van de autocratische president Maduro en diens socialistische regering. Eerdere massale betogingen brachten de afgelopen jaren geen zoden aan de dijk, onder meer door hardhandig optreden van de veiligheidsdiensten en door interne verdeeldheid binnen de oppositie.

Onder impuls van Juan Guaidó en door de toenemende internationale druk op het Zuid-Amerikaanse land lijkt de oppositie een tweede adem gevonden te hebben. Landen als de Verenigde Staten, Brazilië en Colombia, internationale organisaties en de oppositie erkennen Nicolas Maduro niet meer als rechtmatig president. Volgens waarnemers is bij zijn herverkiezing van vorig jaar massaal fraude gepleegd. In 2016 zette hij al het parlement van het land buitenspel.

Symbolische datum

‘De ogen van de wereld zijn vandaag op ons thuisland gericht’, tweette Guaidó woensdagochtend lokale tijd. De betoging vond niet toevallig woensdag plaats. 23 januari is een symbolische datum in Venezuela, omdat op die dag in 1958 de laatste Venezolaanse dictator, Marcos Perez Jimenez, van zijn voetstuk viel.

President Maduro heeft dinsdagavond zijn aanhangers opgeroepen ook op straat te komen. ‘De imperialisten en oligarchen zijn wanhopig om de controle over Venezuela over te nemen’, zei hij. ‘Zullen we Venezuela zomaar uit handen geven?’

Al meerdere doden

Bij de protesten zijn al dertien mensen om het leven gekomen, zegt de mensenrechtenorganisatie Observatorio Venezolano de Conflictivididad Social (OVCS). Volgens de mensenrechtenorganisatie Foro Penal werden ook 109 mensen opgepakt. De dodelijke slachtoffers vielen bij demonstraties in verschillende delen van het land, waaronder de hoofdstad Caracas (3), Barinas (3), Amazonas (2). Bij de hevige rellen die gepaard gingen met de betogingen van 2017 verloren in totaal meer dan 120 mensen het leven.

Venezuela, ooit het rijkste land van Zuid-Amerika, is door mismanagement, corruptie en dalende olieprijzen in een grote economische en humanitaire crisis beland. De hyperinflatie in Venezuela kan in 2019 oplopen tot 10 miljoen procent, voorziet het IMF. Het huidige aantal vluchtelingen (zeker 3 miljoen) kan de komende jaren verdubbelen, voorspellen experts. Schaarste en honger zullen verder toenemen.