EU: 'Opnieuw onderhandelen over de Brexit is uitgesloten'
Foto: Reuters
De positie van de Britse premier Theresa May komt steeds meer onder druk te staan. Woensdagavond vindt binnen haar eigen Conservatieve Partij een vertrouwensstemming plaats die haar leiderschap kan betwisten. Minstens 150 Conservatieven zeggen May te steunen, al betekent dat niet dat ze uiteindelijk voor haar gaan stemmen. De EU wil zich niet bemoeien, maar zegt ook dat opnieuw onderhandelen over het Brexitakkoord uitgesloten is.

Omstreeks 22 uur Belgische tijd zal woensdagavond bekendgemaakt worden of Theresa May kan aanblijven als leidster van de Britse Conservatieven en als eerste minister van het Verenigd Koninkrijk. Dat zegt Graham Brady, de voorzitter van de invloedrijke Comité 1922, de comissie van Tory-parlementsleden.

Toen de premier de deal die ze had gesloten met Europa vorige maand door de strot van haar regering ramde, gonsde het van de geruchten dat de harde Brexiteers onder leiding van Jacob Rees-Mogg en Boris Johnson een coup tegen haar zouden plegen. Daarvoor moeten er 48 brieven verzameld worden van Conservatieve leden van het Lagerhuis. Die couppoging stierf een stille en snelle dood.

Dinsdag werden dan toch nog minstens 48 brieven gehaald. Dat heeft Graham Brady, voorzitter van het invloedrijke Comité 1922, dat verantwoordelijk is voor de interne organisatie van de Tories, woensdagmorgen laten weten. Hoeveel brieven hij precies kreeg, wou Brady niet kwijt.

De eerste reactie van May liet niet lang op zich wachten. 'Ik ga vastberaden de strijd aan tegen de poging mij af te zetten. Ik wil de Brexit leveren die onze soevereiniteit zal herstellen, en waarvoor het Britse volk gekozen heeft. Die Brexit ligt nu binnen handbereik. Ik heb dinsdag Rutte, Merkel en Juncker ontmoet om daarover verdere afspraken te maken', zei May.

May: 'Een verandering in leiderschap op dit cruciale moment zet de toekomst van ons land op het spel. We riskeren dan dat uiteindelijk de oppositie het te zeggen krijgt over de Brexit. Ze zouden de Brexit kunnen uitstellen of zelfs helemaal stopzetten, terwijl de Britten net voor iets anders gekozen hebben.'

 

Verdeeldheid

De Britse premier riep vervolgens de Conservatieven op de rangen te sluiten. 'Wat er nu gebeurt zorgt enkel maar voor meer verdeeldheid. Het Britse volk wil dat we vooruitgang boeken, en wil vooral dat we werken aan een sterker land met betere huisvesting en economische groei. Sinds ik premier ben, heb ik me daar onverwijld voor ingezet, en ik blijf bereid om die taak op te nemen.'

De vertrouwensstemming tegen May vindt woensdag plaats tussen 19 en 21 uur Belgische tijd, meldt BBC. Als 158 Conservatieve parlementsleden (de helft plus één) het vertrouwen opzegt, is het gedaan met haar premierschap. De vraag is of de partij dat aandurft, want wie komt er dan in haar plaats? Een harde Brexiteer die resoluut kiest voor het no-deal­scenario?

Er hebben minstens 150 conservatieve parlementsleden in de media of op sociale media hun steun aan May toegezegd. Dat betekent niet dat ze allemaal voor May gaan stemmen. Aangezien de vertrouwensstemming anoniem is zijn ze niet gebonden aan hun uitspraak. Volgens The Guardian hebben parlementsleden in het verleden al gelogen over hoe ze gaan stemmen. Er zijn maar 28 parlementsleden die openlijk aangeven dat ze tegen May gaan stemmen.

Ontslag?

Volgens Britse media is het niet te voorspellen of May het haalt. Er wordt tegelijk op gewezen dat May ook ontslag zou kunnen nemen als een substantieel deel van haar achterban tegen haar stemt en de Conservatieve Partij openlijk verdeeld blijkt te zijn. Honderd stemmen tegen May zouden kunnen volstaan om haar tot ontslag te dwingen, ook al zou ze in dat geval de stemming technisch gesproken overleven.

Wint May het vertrouwen, dan kan er minstens één jaar geen vertrouwensstemming meer plaatsvinden. Als ze het vertrouwen verliest, dan komt er dinsdag een eerste stemming voor een nieuwe leider.

'Deze stemming gaat niet over wie de partij gaat leiden in de volgende verkiezing, het gaat erover of het logisch is om van leider te veranderen op dit punt van de Brexitonderhandelingen', zegt de politieke woordvoerder van de premier.

Europese Unie

De Europese Unie wacht verdere ontwikkelingen af voordat het beslissingen neemt over de volgende stappen omtrent de Brexit. De EU is niet van plan om zich te mengen in de binnenlandse politiek van het VK in zo'n gevoelige tijden. Europese regeringen wachten angstig de stemming af, wetende dat het twee jaar van harde onderhandelingen teniet kan doen en kan leiden tot een no-deal Brexit.

Ambassadeurs van de Europese Unie zijn om 13 uur beginnen vergaderen. Een ambassadeur zei dat er een nerveuze atmosfeer heerst die alsmaar meer gespannen wordt. Een diplomaat zei dat de EU de Britse politiek 'absurde drama' vindt en dat het geduld op aan het raken is.

Duitse kanselier Angela Merkel herhaalde dat verdere onderhandelingen over de Brexitdeal uitgesloten zijn, ook al zei May woensdag in het Brits parlement dat er opnieuw onderhandeld kan worden. 'We geloven nog steeds in een orderlijke exit de Europese Unie door het Verenigd Koninkrijk. We werken hard om een ordelijke Brexit te vergemakkelijken. Maar we bereiden ons ook voor indien het wanorderlijk wordt', zei Merkel.

Intussen heeft Europees president Donald Tusk bevestigd dat de Brexit donderdag opnieuw op de tafel van de Europese top komt. May zal er in de vooravond een uiteenzetting mogen geven, waarna de leiders later op de avond nieuwe conclusies zullen aannemen. Zoals bekend is May op zoek naar bijkomende garanties met betrekking tot het Brexitakkoord dat Londen en Brussel in november overeenkwamen, in de hoop de tekst goedgekeurd te krijgen in het Britse parlement.

Het is echter nog maar de vraag of May de uiteindelijke stemming nog zal meemaken als eerste minister. Ze waarschuwde er woensdag al voor dat als ze tot ontslag gedwongen wordt, de voorzittersverkiezing binnen de Tories tot het annuleren van de Brexit kan leiden.