Europa moet tegen 2050 klimaatneutraal zijn
Foto: David Rozing/Hollandse Hoogte

De Europese Commissie legt de klimaatlat hoger. Zo moet het aandeel olie en gas dalen van 55 naar 20 procent. Goed voor klimaat én geopolitiek.

Europees commis­saris Miguel Cañete maakt vandaag de Europese klimaat­strategie op lange termijn bekend. Gisteren lichtte hij al een tip van de sluier. Hij zegt dat Europa de eerste grote economie wil zijn die tegen 2050 klimaatneutraal wordt. Dat betekent dat er netto geen broeikasgassen meer uitgestoten worden. En wat toch nog de lucht ingaat, moet opgevangen en opgeslagen worden.

Daarmee scherpt Europa zijn ambities aan. Eerder was de doelstelling om de uitstoot tegen 2050 met 80 tot 95 procent terug te dringen. Als Europa die belofte effectief waarmaakt, blijft het zich inschrijven in de doelstellingen van Parijs. In het akkoord staat dat de klimaatneutraliteit in de tweede helft van de eeuw bereikt moet worden. Het VN-klimaatpanel IPCC vervroegde die datum naar 2050.

Efficiëntere huizen

Uit documenten die De Standaard kon inkijken, blijkt dat de Commissie zeven strategische ­wegen wil bewandelen om dat ambitieuze doel te bereiken. In de eerste plaats moet de energie-efficiëntie drastisch omhoog. Daardoor moet het energieverbruik tegen 2050 gehalveerd worden. Vooral in huizen moet de winst geboekt worden. ‘Energie-efficiënte huizen moeten de norm worden’, aldus Cañete. Europa wil sterk inzetten op automatisering en digitalisering en strikte standaarden opleggen waardoor ook de rest van de wereld moet volgen.

Daarnaast moet het aandeel hernieuwbare energie opgetrokken worden en dat van olie en gas fors dalen. Nu draait Europa voor 55 procent van zijn energieproductie op die fossiele brandstoffen. Dat moet zakken naar 20 procent. Dat is niet alleen goed voor de uitstoot, maar ook voor de geopolitieke onafhankelijkheid én voor de portemonnee. De totale besparing wordt geraamd op 2.000 tot 3.000 miljard euro voor de periode 2031-2050.

Ook het transport moet veranderen. Europa rekent niet louter op elektrificatie, want de batterijtechnologie is nog onvoldoende ontwikkeld. Maar voor vrachtvervoer moet de trein een inhaalbeweging maken ten opzichte van de vrachtwagen. Voorts zal ook de luchtvaart eindelijk een bijdrage moeten leveren. Daarbij wordt in de eerste plaats gerekend op schonere brandstoffen. Het verkeer moet via digitalisering ook efficiënter georganiseerd worden. Ten slotte moet het trans-Europese energienetwerk versneld uitgebouwd worden.

CO2 opslaan

Opvallend: ook de opvang en het opslaan van CO2 worden een pijler. Tot nog toe had Europa minder aandacht voor dit procedé, maar ook het IPCC vindt het noodzakelijk om de klimaatdoelstellingen te halen. Sommige takken van de industrie, de cementbedrijven bijvoorbeeld, kunnen niet produceren zonder CO2 uit te stoten. Noorwegen is vragende partij om Europees CO2 op te halen en onder de zeebodem op te slaan.

De investeringen worden geraamd op jaarlijks 175 tot 290 miljard euro, maar volgens Cañete zal de Europese industrie er ook economische vruchten van plukken. ­Bovendien zullen de kosten voor de gezondheidszorg dalen.

De vraag blijft natuurlijk of de lidstaten de ambitieuze plannen van de Commissie willen volgen. Uitgerekend Polen, dat vanaf volgende week gastheer is van de jaarlijkse VN-klimaatconferentie, toont traditioneel weinig appetijt en houdt sterk vast aan zijn steenkool­sector. Maar Europees Parlementslid Kathleen Van Brempt (SP.A) is optimistisch. ‘De Commissie kan in elk geval met opgeheven hoofd naar de klimaat­conferentie in Katowice.’ Tegelijk wijst ze erop dat ook de burgers bij deze ingrijpende transitie betrokken moeten worden. ‘Ze moeten de garantie krijgen dat het om een rechtvaardige transitie gaat.’