Vias wil gsm’s transmigranten laten tracken
De snelwegparking van Kruibeke, een geliefd doelwit voor mensensmokkelaars en transmigranten. Foto: Sebastian Steveniers
Om mensensmokkelaars efficiënter op te sporen, pleit het veiligheidsinstituut Vias ervoor ‘wifi-snuffelaars’ in te zetten. Die zouden elke verdachte gsm kunnen volgen.

‘Elke gsm heeft een generieke code, vergelijkbaar met een IP-adres bij een computer. Als een “wifi-snuffelaar” dezelfde generieke code geregeld op snelwegparkings richting Frankrijk herkent of zelfs in Calais detecteert, betekent dat mogelijk dat er een mensensmokkelaar aan het werk is. De politie kan dat verdacht patroon dan makkelijker herkennen, de identiteitsgegevens bij de provider opvragen en zo nodig een onderzoek starten’, zegt Maarten Swinnen, de woordvoerder van Vias.

Het vroegere Belgische Instituut voor de Verkeersveiligheid pleit ervoor om op enkele strategische plekken, zoals het Maximiliaanpark of het Brusselse Noordstation, zulke ‘wifi-snuffelaars’ te installeren. Op die manier zou inspecteurs gsm’s van mogelijke mensensmokkelaars efficiënter kunnen volgen.

Ook die van u en mij
Dat net Vias daarvoor pleit, oogt op het eerste gezicht misschien vreemd, maar is het niet. ‘Sinds de naamwisseling houden we ons behalve met verkeersveiligheid en mobiliteit ook bezig met maatschappelijke veiligheid’, zegt Swinnen. ‘De bedoeling van de “wifi-snuffelaars” is niet zozeer om de individuele transmigranten op te sporen, maar wel om de netwerken van mensensmokkelaars bloot te leggen. Telefoons zijn het belangrijkste wapen van mensensmokkelaars. De “wifi-snuffelaar” vormt het ideale hulpmiddel voor de politie om de smokkel aan te pakken, want nu dweilen ze met de kraan open.’

Maar privacy-experts hebben hun bedenkingen bij het voorstel. ‘Wifi-snuffelaars’ screenen alle gsm-codes die in de zone passeren, dus ook die van u en mij. ‘Om grote groepen te monitoren, is zo’n systeem aangewezen, maar om bepaalde mensen individueel te volgen, niet’, zegt Gert Vermeulen, professor straf- en privacyrecht aan de UGent. ‘Ook al detecteert de snuffelaar geen gsm-nummers, maar alleen generieke codes, het gaat nog steeds om een uniek persoonsgegeven waar een identiteit aan gekoppeld kan worden.’

Slimme detectoren
Niet alleen Vermeulen vindt dat problematisch, ook Johan Vandendriessche, een advocaat gespecialiseerd in privacywetgeving, heeft zijn bedenkingen. ‘Er moet eerst een wettelijk kader komen en dan nog rijst de vraag of het niet in strijd is met de Belgische Grondwet en het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie’, zegt hij.

Behalve om te werken met ‘wifi-snuffelaars’ stelt Vias ook voor om slimme geluidsdetectoren en sensoren aan vrachtwagens te bevestigen. Zo kan gemeten worden wanneer transmigranten een vrachtwagen proberen binnen te dringen.
‘Er moeten structurele oplossingen komen, want de problemen slepen al jaren aan’, zegt Swinnen. ‘We willen gerust aan tafel zitten met Jan Jambon om deze opties te bespreken.’

Het kabinet van de minister van Binnenlandse Zaken was vrijdag niet bereikbaar voor een reactie.